Uzasadnienie
IISA/Bd 278/05
Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił Marcinowi S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004r. Nr [...] w sprawie zmiany decyzji własnej o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr - przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zainteresowany nie dopełnił wynikającego z treści art. 41§1 kpa obowiązku zawiadomienia organu I instancji o zmianie adresu, pomimo, że doręczono mu zawiadomienie z dnia 03.06.2003r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę oraz wydanej w tym przedmiocie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2003r. nr [...]. W konsekwencji stwierdzono, że doręczenie decyzji skierowanej pod adresem znanym organowi administracyjnemu, a już zdezaktualizowanej, jest prawnie skuteczne.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł Marcin S. domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art.58 kpa przez przyjęcie, że występuje brak przesłanek do przywrócenia terminu oraz błąd w ustaleniach, że skarżący nie dochował z własnej winy terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2005r. została skierowana na nieaktualny adres strony i po niepodjęciu awiza uznana za skutecznie doręczoną. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania naraża skarżącego na niepowetowane szkody i uniemożliwia wykazanie rażących nieprawidłowości decyzji wydanej przez organ I instancji. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący podniósł szereg zarzutów odnoszących się do decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004r., a polegających na naruszeniu przepisów prawa materialnego, w szczególności Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i jest uprawniony do oceny zgodności z prawem tylko zaskarżonego postanowienia. Uprawnień takich sąd nie posiada w stosunku do innych decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący koncentruje swoje zarzuty również na decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia z dnia [...] 2004r. Nr [...] w sprawie zmiany decyzji własnej o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki nr - przy ul. [...] w B., podczas gdy przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. Nr [...] o odmowie przywrócenia Marcinowi S. terminu do wniesienia odwołania. Ocena zgodności z prawem w/w decyzji może być dokonana przez sąd, gdy w odniesieniu do niej toczyć się będzie odrębne postępowanie sądowo-administracyjne. Z tego względu zbędnym jest merytoryczne ustosunkowanie się do zarzutów strony skarżącej pod adresem decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004r. o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przesłanki przywrócenia terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym przez stronę lub uczestników postępowania określone zostały w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przesłanki te to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie nieprzywracalnego terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek.
W niniejszej sprawie oceny wymagało wystąpienie pierwszej przesłanki, jako że pozostałe zostały przez skarżącego spełnione.
Należy stwierdzić, że skarżący jako powód uchybienia terminu powoływał się na fakt, że decyzja z dnia [...] 2004r. nie została mu doręczona na prawidłowy adres zamieszkania.
Tryb doręczania pism przez organy administracji publicznej regulują przepisy art. 39 - 49 kpa. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest doręczenie pisma do rąk adresata w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony (art. 42 § 1 kpa), względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 kpa), chociaż w razie niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, np. pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 kpa). W razie nieobecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 kpa).
Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w powyższy sposób, to zgodnie z art. 44 kpa składa się je na okres siedmiu dni w urzędzie pocztowo-telekomunikacyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie "uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu".
Jednocześnie art. 41§1kpa nakłada na strony oraz ich przedstawicieli i pełnomocników obowiązek zawiadamiania organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu w toku postępowania, a doręczenie pisma skierowanego na adres zdezaktualizowany w toku postępowania administracyjnego jest prawnie skuteczne(§2 tego przepisu). Warunkiem zastosowania instytucji doręczenia zastępczego w sytuacji określonej w art. 41§1 kpa jest zatem, aby strona wiedziała o toczącym się postępowaniu administracyjnym i była pouczona o skutkach niedopełnienia obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu. Obowiązek określony w art. 41 kpa powstaje zatem od daty zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego(por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 1996r., S.A./Lu 381/95).
W przedmiotowej sprawie organ nieprawidłowo ustalił, że na skutek nie wskazania przez Marcina S. aktualnego adresu, zachodzą podstawy do zastosowania domniemania prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] 2004r. Błędnym jest bowiem pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, a sprowadzający się do uznania, że skutki niedopełnienia przez skarżącego określonego w art. 41§1 kpa obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2003r. Nr [...] rozciągają się na postępowanie w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę zakończonej decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...]. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] 2003r. dotyczyło postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 24 lipca 2003r. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodu na to, że skarżący został powiadomiony o wszczęciu postępowania na skutek złożenia przez inwestora w dniu [...] 2004r. kolejnego wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wniesienie tego wniosku spowodowało wszczęcie nowego, odrębnego postępowania administracyjnego. Fakt, że wszystkie postępowania dotyczące pozwolenia na budowę planowanego obiektu na działce nr - przy ul. Gajowej w Bydgoszczy były podmiotowo i przedmiotowo tożsame nie ma znaczenia w kontekście spoczywającego na organie obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany pozwolenia na budowę i doręczenia tego pisma stronie na jej adres zamieszkania lub miejsca pracy. Nie można zatem postawić skarżącemu zarzutu, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] 2004r. nie dopełnił obowiązku zawiadomienia organu o zmianie adresu, skoro zawiadomienie z dnia [...] 2003r. o wszczęciu postępowania dotyczyło odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] 2003r. W tej sytuacji uznać należy, że decyzja z dnia [...] 2004r. skierowana została do strony na błędny adres zamieszkania.
Decyzji nie wysłano bowiem na adres Marcina S. "B. ul. [...]" lecz na adres "B. ul. [...]". Skoro zatem skarżący nie otrzymał na swój adres przesyłki, to został pozbawiony możności działania w sprawie i wniesienia odwołania w terminie.
Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wynika w sposób jednoznaczny, iż brak było podstaw do uznania, że nastąpił określony w art. 44 kpa procesowy skutek prawny doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] 2004r. Nr [...]. Powyższe ustalenie prowadzić musi do wniosku, że organ błędnie uznał brak przesłanek do przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. W świetle wyżej poczynionych rozważań co do skuteczności doręczenia Marcinowi S. orzeczenia organu I instancji, podana przez skarżącego przyczyna uchybienia terminu stanowiła obiektywną przeszkodę dotrzymania terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie przepisu 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, które ograniczyły się do wysokości uiszczonego wpisu sądowego, Sąd orzekł zgodnie z przepisem art. 200 i 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.