Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania G. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku strony o ustalenie uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dwóch synów postanowiło odmówić przywrócenia terminu.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że decyzją z [...] działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta B., Kierownik Referatu w Wydziale Świadczeń Społecznych Urzędu Miasta B. orzekła o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku G. M. o ustalenie uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla synów P. i W. M. W aktach sprawy znajduje się poświadczenie odbioru decyzji podpisane 14 listopada 2008 r. przez D. K. wraz z adnotacją, że zawiadomienie o doręczeniu decyzji umieszczono w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Uznano, że sposób doręczenia jest zgodny z art. 43 K.p.a. Wskazano na wymogi przywrócenia terminu wskazane w art. 58 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, czynność procesową w tym przypadku wniesienie odwołania, należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.
G. M. zgłaszając prośbę o przywrócenie terminu nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji. Stąd też, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uznać, że nie zostały spełnione wszystkie warunki określone przez ustawodawcę i dlatego prośba zainteresowanej nie może być załatwiona zgodnie z oczekiwaniem.
W skardze na powyższą decyzję G. M. wskazała na swoją sytuację rodziną i zgłosiła zastrzeżenia do obsługujących ją pracowników w Wydziale Świadczeń Społecznych. Podniosła, że została wprowadzona w błąd przez tych pracowników. Pismo o odmowie alimentów, przez posłańca z UM, pozostawiono nieletniemu sąsiadowi D. K. Pismo to nie dotarło do niej, chłopiec wypierał się, że pisma nie odebrał. Sama nie działałaby na własną niekorzyść, wykonywała plecenia pracowników.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Skargę należało uwzględnić, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie poczyniło prawidłowych ustaleń faktycznych, które legły u podstaw przyjętego rozstrzygnięcia. U podstaw zaskarżonego postanowienia legło założenie, że nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji z [....]. Tymczasem z informacji o doręczeniu (k.51) nie wynika komu doręczono przesyłkę. Zaznaczono tylko opcję, że zawiadomienie o doręczeniu pisma umieszczono "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata."
Tymczasem pismo to zawiera jeszcze inne opcje wskazujące osobę, której pismo doręczono: "adresatowi", "pełnoletniemu domownikowi", "sąsiadom", "dozorcy domu", który podjął się oddania pisma adresatowi. Żadnej z tej opcji nie zakreślono.
Odbiór pisma potwierdził natomiast D. K. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno nabrać wątpliwości, czy mamy do czynienia z prawidłowym doręczeniem. Wątpliwości te były spotęgowane po zapoznaniu się z treścią skargi G. M., a uprzednio treścią oświadczenia. W oświadczeniu skarżąca już podała, że D. K. nie przekazał jej decyzji, a o decyzji dowiedziała się 30 grudnia 2008 r. od syna W. W skardze do sądu podała natomiast, że D. K. jest nieletni. Przepis art. 43 K.p.a. nie przewiduje doręczenia pisma nieletnim.
Istniejące wątpliwości, co do prawidłowości, doręczenia winny więc uzasadnić podjęcie czynności sprawdzających, w ostateczności należało przesłuchać skarżącą, doręczyciela i D. K. Wszelkie wątpliwości należy tłumaczyć, kierując się aksjologią konstytucyjną – w tym wypadku realizacją zasady duwinstancyjności postępowania. Art. 78 Konstytucji przewiduje, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.
Sąd nie podziela także argumentacji wskazującej, że przyczyną odmowy przywrócenia terminu było niedołączenie do wniosku o przywrócenie terminu samego odwołania. Takie stwierdzenie byłoby uzasadnione, gdyby zrealizowano prawidłowo obowiązek wynikający z przepisu art. 9 K.p.a. Przepis ten przewiduje obowiązek organów administracji publicznej należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustanie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Postępowanie organów administracji nie może być swoistą pułapką dla obywateli. Brak należytego pouczenia w momencie składania wniosku o przywrócenie terminu w istocie okazał się taką pułapką dla skarżącej.
W toku dalszego postępowania należy przyjąć, po uprzednim ustaleniu, określone okoliczności doręczenia i w zależności od poczynionych założeń ocenić prawidłowość doręczenia.
Gdyby orzeczono, że zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, należy prawidłowo pouczyć skarżącą o wszystkich warunkach przywrócenia terminu, określonych w art. 58 K.p.a., wymienionych prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu.
Uzasadnia to na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonego postanowienia.
G. Malinowska-Wasik W. Czerwiński M. Włodarska