Wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 lipca 2006 r., II SA/Bd 293/06

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 19 lipca 2006r.

Sprawa

sprawy ze skargi K. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2006r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę

Skład

Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki przewodniczący
Sędzia NSA Wiesław Czerwiński sprawozdawca
Sędzia WSA Wojciech Jarzembski
Jakub Jagodziński protokolant

Uzasadnienie

II SA/Sd 293/06

Decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzje własną z dnia [...] 2005 r. Nr [...] o odmowie przyznania K. G. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż odwołująca się nie przedstawiła dostatecznych dowodów potwierdzających jej pobyt w obozie w S., jednakże przyjmując nawet, iż rzeczywiście tam przebywała nie można uznać, iż poddana była represji w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 z poźn. zm.). Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, iż w dniu 8 grudnia 1939 r. została deportowana do hitlerowskiego obozu Policji Bezpieczeństwa w S. z rodzicami i bratem, a kilka dni później wywieziono ich do Generalnego Gubernatorstwa. W związku z powyższym organ podniósł, iż wprawdzie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których osadzone były osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr 106 poz. 1154) wymieniono obóz w S. jako przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania), lecz z pisma IPN Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 2.12.2005 r. wynika, iż obóz ten istniał w okresie od lutego do września 1940 r., osadzano w nim osoby przesłuchiwane przez policje, które następnie deportowano do obozów koncentracyjnych, nie przebywały w nim natomiast dzieci. W pismach Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia 9 sierpnia 2005 r. i 3 stycznia 2006 r. podano zaś, że obok obozu policji bezpieczeństwa w S. utworzono przejściowy obóz przesiedleńczy dla wysiedlanych z Pomorza, którzy pozostawali w obozie od kilku dni do kilku tygodni, a następnie wywożono ich do Generalnego Gubernatorstwa. Przejściowy obóz wysiedlanych nie był, co do charakteru, takim samym obozem jak przejściowy obóz dla internowanych. Z oświadczenia strony organ wywnioskował, iż mogła ona jedynie przebywać w obozie przesiedleńczym, którego nie wymieniono w cytowanym rozporządzeniu, a zatem nie zaistniały przesłanki do przyznania jej uprawnień kombatanckich.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję K. G. zarzuciła, iż jest ona niezgodna z zeznaniami świadków. Istniał bowiem tylko jeden obóz w S. i był on obozem koncentracyjnym. Wbrew twierdzeniom organu z zeznań świadków nie wynika natomiast iż w miejscowości tej istniały dwa różne obozy tj. dla przesiedlanych i dla internowanych podlegających policji bezpieczeństwa. Przy tym skarżąca zwraca uwagę, iż ani jej rodzina, ani rodziny powołanych w sprawie świadków nie pochodziły z Pomorza - a dla osób z tego regionu zgodnie z pismem IPN Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu miał być utworzony obóz przesiedleńczy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że sądy administracyjne rozpatrują legalność zaskarżonej decyzji i innych aktów wskazanych wart. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mają natomiast kompetencji do przyznawania uprawnień kombatanckich.

O ile decyzja organu I instancji jest zbyt lakoniczna, to decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oparta jest na wszechstronnym materiale dowodowym, którego ocena nie nasuwa wątpliwości.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oparł się w pierwszej kolejności na pojęciu "represji' w rozumieniu ustawy z 14.1.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm. zwanej dalej ustawą) wskazując, co jest represją w rozumieniu ustawy. Należy przypomnieć, że stosownie do brzmienia art. 4 ust. 1 ustawy, represjami są okresy przebywania w przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych: w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady; w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa; w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Dla interpretacji przepisów ustawy nie bez znaczenia jest także treść preambuły do ustawy, która określa ogólne kierunki interpretacji zawartych w niej przepisów. Uchwalając ustawę Sejm miał na względzie szczególne zasługi dla Polski wszystkich obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc życia i zdrowia na polach walki zbrojnej w rożnych formacjach z narażeniem na represje.

Skarżąca upatruje swoje uprawnienia kombatanckie w tym, że jako 9-letnie dziecko została w dniu 8 grudnia 1039 r. na kilka dni umieszczona w obozie przesiedleńczym w S. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w sposób przekonywujący wykazał, że mimo, iż obóz w S. jest wykazany w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.), to brak jest podstaw do nadania skarżącej uprawnień kombatanckich. W cytowanym rozporządzeniu wymieniono w § 5 pkt 1 lit. r) obóz w S., jednakże dotyczy to przejściowego obozu policji bezpieczeństwa (obozu internowania). Przejściowy obóz policji bezpieczeństwa zaczął funkcjonować od lutego 1940 r., a w tym czasie skarżącej już nie było w S. To, że obok obozu policji bezpieczeństwa, skąd internowani w obozie byli deportowani do obozów koncentracyjnych, istniał obóz przejściowy zostało dostatecznie udokumentowane w aktach sprawy opiniami Instytutu Pamięci Narodowej. Opinie te są wiarygodne i oparte o badania historyczne.

Wniosek zawarty w zaskarżonej decyzji, że skarżąca przebywała w przejściowym obozie przesiedleńczym w S., który nie został wymieniony w cytowanym rozporządzeniu, nie nasuwa zastrzeżeń.

Poglądu tego nie zmieniają także twierdzenia skarżącej zawarte w piśmie z 5 lipca 2006 skierowanym do sądu. Dołączone do pisma kserokopie pism i opracowań, nie podważają zgromadzonych w sprawie dowodów a przede wszystkim wiarygodnych opinii Instytutu Pamięci Narodowej.

W świetle zgromadzonych dokumentów zeznania świadków, z natury rzeczy nacechowane pewnym subiektywizmem i dotyczące okoliczności luźno związanych z istotą sprawy, nie mogą mieć decydującego znaczenia. Skarżąca w skardze przyznaje, że "nie przebywałam w obozie, ale byłam więziona. Ja nie byłam skierowana lecz deportowana. do Generalnej Guberni pociągiem pod nadzorem władz hitlerowskich." (ostatnie akapity skargi). Fakt deportowania nie uzasadnia nabycia uprawnień kombatanckich.

W ocenie Sądu wniosek zawarty w zaskarżonej decyzji, że w świetle konfrontacji relacji własnej strony i informacji Instytutu Pamięci Narodowej nie sposób uznać, że zainteresowana przebywała w przejściowym obozie policji bezpieczeństwa w S. wymienionym w § 5 pkt 1 lit. r) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, jest prawidłowy i prawa nie narusza. Oparty jest na różnych źródłach historycznych.

Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.