Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca [...] Okręgu Wojskowego na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał według właściwości Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] wniosek W. B. w sprawie zmiany orzeczenia Nr [...] z dnia [...] r. Garnizonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej przy [...] Wojskowym Szpitalu Garnizonowym w [...], uzasadniając, że zgodnie z art. 154 kpa organem właściwym do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej jest organ administracji publicznej, który wydał decyzję ostateczną, tzn. organ I instancji w sytuacji, gdy nie wniesiono odwołania, a Dowódca [...] Okręgu Wojskowego nie był i nie jest organem upoważnionym do weryfikacji orzeczeń wojskowych komisji lekarskich.
Rozpoznając zażalenie W. B. na powyższe postanowienie – organ odwoławczy Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w [...] postanowieniem Nr [...] z [...] r. na podstawie art. 123, 138 § 1 pkt 1 i 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.), do właściwości rejonowych wojskowych komisji lekarskich należy rozpatrywanie odwołań do orzeczeń wydanych przez terenowe wojskowe komisje lekarskie.
Ponadto, według art. 129 § 1 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Wskazany tryb postępowania ma zastosowanie również w przypadku ewentualnego wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie szczególnym, tj. art. 156 kpa i dlatego organ II instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w zażaleniu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się W. B. składając skargę, w której zarzucił, że powyższe postanowienia "nic nie wnoszą do sprawy" domagając się ich weryfikacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji (postanowienia) z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podkreślenie tej ostatniej kwestii w niniejszej sprawie jest szczególnie istotne (o czym jeszcze w dalszej części niniejszego uzasadnienia) z uwagi na istotne uchybienia w toku postępowania administracyjnego w postępowaniu odwoławczym. Z akt sprawy - nawiasem mówiąc organ przedłożył Sądowi wyłącznie odpisy z oryginalnych akt sprawy - wynika zaś, że postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. doręczono [...] r.
Składając zażalenie skarżący zamieścił na nim datę [...] r. Z przedłożonych Sądowi akt nie wynika natomiast kiedy skarżący złożył zażalenie od postanowienia z [...] r. Nie wynika też, czy zażalenie złożył osobiście czy też za pośrednictwem organu pocztowego. W tym ostatnim przypadku należałoby ustalić datę nadania zażalenia. Do przedłożonych przed Sądem akt dołączono kserokopię koperty z datą nadania przesyłki. Rzecz jednak w tym, że data stempla pocztowego świadczy, że jest to kserokopia koperty zawierającej nie zażalenie ale wniosek.
Organ odwoławczy nie zbadał więc, czy zażalenie zostało złożone z zachowaniem 7 – dniowego terminu wskazanego w art. 141 § 2 kpa, co jest pierwszym obowiązkiem każdego organu odwoławczego, warunkującym dalsze postępowanie. W tym miejscu należy stwierdzić rzecz oczywistą, że uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia skutkuje tym, że postanowienie organu pierwszej instancji stało się ostateczne. W tej sytuacji rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy oznaczałoby, że organ ten rozstrzygał w sprawie zakończonej postanowieniem ostatecznym (!), co jest rażącym naruszeniem procedury. Organ ten mógłby rozpoznać zażalenie, gdyby wcześniej ustalił, że dochowano terminu do jego złożenia. Tych ustaleń w niniejszej sprawie brak. Nie może ich również poczynić Sąd z uwagi na wskazaną powyżej niekompletność nadesłanych akt.
I dlatego stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. należało zaskarżone orzeczenie uchylić (pkt 1 wyroku), rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku oparto na art. 152 ww. ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy dokona ustaleń dotyczących dochowania terminu do złożenia zażalenia od postanowienia organu pierwszej instancji stosując przepisy art. 57 kpa. Dopiero w wypadku ustalenia, iż nie nastąpiło uchybienie terminu - będzie mógł rozpoznać sprawę, rozpoznając złożone zażalenie, przy okazji ustosunkowując się szczegółowo także do uwag skarżącego zawartych w skardze, do których Sąd w obecnym stanie sprawy z uwagi na powyższe zastrzeżenia nie mógł się ustosunkować.
W. Jarzembski G. Saniewski W. Czerwiński