Uzasadnienie
W dniu [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Dochód jego gospodarstwa wynosi ok. [...] zł netto miesięcznie z tytułu umowy o pracę. Posiada dom o powierzchni ok. [...] m2, samochód osobowy 2002 rok produkcji, działkę budowlaną o powierzchni [...] m2 oraz akcje o wartości ok. [...] zł. Poza tym strona oświadczyła, że nie posiada oszczędności. Wnioskodawca zaznaczył, że trwa postępowanie sądowe w sprawie podziału majątku po rozwodzie. Podał, że ponosi zobowiązania i stałe wydatki m.in.: spłata rat kredytu hipotecznego, alimenty, koszty zamieszkania, media, koszty leczenia ok. [...] zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W świetle przedstawionej przez zainteresowanego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz możliwości płatniczych uznano, iż nie wykazał on zasadności swojego wniosku. Nad takim twierdzeniem zaważyło głównie to, że jak wynika z formularza PPF skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód, z którego pokrywa wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jak również posiada ww majątek oraz papiery wartościowe. Nie ma tu większego znaczenia, że trwa postępowanie sądowe w sprawie podziału majątku po rozwodzie, ponieważ skarżący majątek posiada, natomiast pozostaje tylko kwestia jego podziału.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinien wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie stały dochód w wysokości wskazanej powyżej oraz posiada majątek i oszczędności (papiery wartościowe) – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Mając powyższe na uwadze nie sposób uznać wnioskującego o przyznanie prawa pomocy za osobę ubogą tym bardziej, że posiada majątek i zasoby określone w papierach wartościowych. Nie może być również tak, że osoba radząca sobie z utrzymaniem i posiadająca nawet oszczędności pragnie przerzucić ciężar finansowania sprawy przed sądem na pozostałych obywateli często znajdujących się w dużo gorszej sytuacji finansowej niż wnioskodawca.
Orzekający pragnie również podkreślić, że na dotychczasowym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący tytułem kosztów sądowych uiścił łącznie kwotę w wysokości [...] zł (200 zł wpis sądowy oraz [...] zł opłata kancelaryjna), co w relacji do jego miesięcznego dochodu i oszczędności z całą pewnością nie mogło stanowić uszczerbku w utrzymaniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.