Uzasadnienie
Decyzją z dnia 29 listopada 2021 r., znak: [...], Dyrektor [...] Centrum Świadczeń Rodzinie z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przyznał K. J. (dalej: skarżąca) zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na okres od dnia [...] stycznia 2020 r. na czas nieokreślony w wysokości [...] zł miesięcznie.
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżąca wniosła odwołanie wnosząc o wyjaśnienie treści tego rozstrzygnięcia. Ponadto w kolejnych pismach z dnia [...] grudnia 2021 r., [...] grudnia 2021 r., [...] grudnia 2021 r., [...] grudnia 2021 r. oraz [...] grudnia 2021 r. wnoszonych do niniejszej sprawy skarżąca wskazała, że rezygnuje z przyznanego jej zasiłku pielęgnacyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. wezwało skarżącą do sprecyzowania czy ww. pisma należy traktować jako cofnięcie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Jednocześnie organ pouczył skarżącą, że takie cofnięcie wniosku będzie skutkować uchyleniem decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego i umorzeniem postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. wskazała, że całkowicie rezygnuje z zasiłku pielęgnacyjnego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 21 lutego 2022 r., znak: [...], uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że w myśl art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej "k.p.a.") organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części. W ocenie organu jeżeli w postępowaniu wszczętym na wniosek strony wnioskodawca składa wyraźne oświadczenie o wycofaniu wniosku i rezygnacji z przyznanych świadczeń, spełniona zostaje przesłanka bezprzedmiotowości postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę oraz pisma z dnia [...] marca 2022 r., [...] marca 2022 r. i [...] marca 2022 r., w których cofnęła swoją rezygnację z zasiłku pielęgnacyjnego i wniosła o jego przyznanie wskazując, że jest osobą znacznie niesprawną na stałe zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w T. o sygn. akt IV U [...]. Skarżąca wskazała, że pobierała zasiłek pielęgnacyjny od stycznia 2020 r. do kwietnia 2022 r. i zaprzestała go pobierać z uwagi na to, że [...] Centrum Świadczeń Rodzinie straszyło ją karami i nie odpisywało na pytania. Skarżąca wskazała także, że przysługuje jej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2020 r., natomiast gdyby trafiła do instytutu całodobowej opieki na dłużej niż 14 dni, to za dany miesiąc zwróciłaby zasiłek pielęgnacyjny, zaś gdyby równocześnie otrzymała dodatek mieszkaniowy, to zrezygnowałaby z zasiłku pielęgnacyjnego.
Zdaniem skarżącej organ wcześniej udzielał jej krótszych pouczeń z mniejszymi obostrzeniami za nienależnie pobrane świadczenie. Skarżąca podkreśliła, że obawiała się pobierania świadczeń z uwagi na to, że mogłoby się okazać, iż pobiera je nienależnie i będzie musiała je zwrócić z odsetkami oraz że poniesie koszty egzekucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga jest niezasadna.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2022 r., którą organ odwoławczy w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Z uwagi na cofnięcie przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego organ odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie o przyznanie ww. świadczenia, które jest postępowaniem wszczynanym na wniosek stało się bezprzedmiotowe.
Na wstępie wskazać należy, jak słusznie zauważył organ drugiej instancji, że stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, odpowiednio w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość dalszego postępowania wynikać może m.in. z cofnięcia przez stronę żądania wszczęcia postępowania, które może zostać wszczęte wyłącznie na żądanie (wniosek) strony. W konsekwencji takiego działania strony organ zobowiązany jest do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Cofnięcie wniosku oznacza bowiem, w tego rodzaju sytuacjach, że przestaje istnieć przedmiot postępowania oznaczony we wniosku, co obliguje organ do umorzenia postępowania na podstawie ww. przepisu (por. wyroki NSA z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I OSK 893/17; z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1397/10 – dostępne na https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
W tym miejscu zaznaczyć należy, że zasiłek pielęgnacyjny, zgodnie z art. 23 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 2 i art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm. – dalej "u.ś.r.") przyznawany jest na wniosek osoby uprawnionej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Postępowanie w sprawie przyznania takiego zasiłku jest zatem postępowaniem, które może być wszczęte wyłącznie na żądanie (wniosek) strony.
Mając na względzie powyższe należy uznać, że postępowanie w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego wszczęte wnioskiem skarżącej jest postępowaniem, które mogło zostać wszczęte wyłącznie na żądanie strony. Zatem cofnięcie przez skarżącą wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, przed uprawomocnieniem się decyzji przyznającej jej ten zasiłek, skutkowało bezprzedmiotowością postępowania, wobec czego zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne należało umorzyć, co też uczynił organ odwoławczy.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego zastraszania jej karami w treści pouczenia pod decyzją o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego, w związku z czym skarżąca miała się obawiać pobierania przyznanego jej świadczenia, stwierdzić należy, że organ pouczył skarżącą o konsekwencjach nienależnie pobieranego świadczenia, tj. o treści art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 2b, 7 i 8 u.ś.r., przytaczając wprost treść tych przepisów. Nie ulega więc wątpliwości, że organ prawidłowo pouczył skarżącą o ewentualnych konsekwencjach nienależnie pobieranego świadczenia i z tego względu nie można uznać, że skarżąca była przez organ zastraszana i zmuszana do rezygnacji z przyznanego świadczenia.
Reasumując, w świetle wskazanych powyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu drugiej instancji została wydana bez naruszenia przepisów prawa. Z uwagi na powyższe bez znaczenia pozostaje złożone w przedmiotowej skardze oświadczenie skarżącej w którym wskazała, że cofa swoją rezygnację z zasiłku pielęgnacyjnego i wnosi o jego wypłacenie zgodnie z wnioskiem. Niniejsze orzeczenie sądu nie zamyka jednak skarżącej drogi do uzyskania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego. W tym celu skarżąca powinna ponownie złożyć wniosek o jego przyznanie do właściwego organu administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.