Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 grudnia 2022 r., znak: [...], Wójt Gminy B. odmówił P. B. (dalej: skarżący) przyznania dodatku węglowego. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że we wniosku wskazano jako adres gospodarstwa domowego, w skład w którego wchodzą P. B., K. B., R. B., F. B. i H. B., ul. [...] w B.. Jednocześnie organ ustalił, że skarżący oraz K. B. wchodzą w skład gospodarstwa domowego objętego już wcześniej pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego znajdującego się pod tym samym adresem. W ocenie organu gospodarstwo domowe skarżącego otrzymało już zatem dodatek węglowy.
Od powyższej decyzji organu I instancji skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że pod adresem ul. [...] w B. znajdują się dwa osobne gospodarstwa domowe, a w skład jednego z nich wchodzą osoby wskazane przez niego we wniosku. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie miał wpływu na to co zostało wpisane we wniosku dotyczącym drugiego gospodarstwa domowego.
W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 stycznia 2023 r., znak: [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że skarżący prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i wbrew swojej woli został wpisany do składu innego gospodarstwa domowego znajdującego się pod tym samym adresem. Jednakże w ocenie organu odwoławczego stosownie do art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm. – dalej "u.d.w.") skarżący w terminie do 30 listopada 2022 r. nie podjął realnych starań celem wyodrębnienia różnych adresów zamieszkania dla osobnych lokali dotychczas mieszczących się pod tym samym adresem, co stanowi przesłankę negatywną przyznania wnioskowanego świadczenia.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skarżący wskazał, że składając wniosek o dodatek węglowy otrzymał informację od pracownika organu, że nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynku jednorodzinnego, natomiast dodatek węglowy przyznawany jest na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Skarżący wyjaśnił, iż nie miał świadomości, że potrzebuje pisemnego potwierdzenia odmowy nadania nowego adresu. Wskazał także, że informował pracownika organu podczas wywiadu środowiskowego o próbie nadania numeru na lokal.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył co następuje
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję wydaną przez Wójta Gminy B. z dnia 14 grudnia 2022 r., w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego, pod kątem kryterium legalności wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy – zarówno z deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, wniosku o przyznanie dodatku węglowego, jak i notatki służbowej z wywiadu środowiskowego – wynika, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącego jest kocioł na węgiel i paliwa węglopochodne, które stanowią paliwa stałe w myśl art. 2 ust. 3 u.d.w. Ponadto z ww. dokumentacji wynika, że skarżący wraz z rodziną zajmuje piętro budynku jednorodzinnego znajdującego się pod adresem ul. [...] w B. i prowadzi odrębne gospodarstwo od gospodarstwa domowego prowadzonego na parterze budynku.
Co istotne, w myśl art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem, natomiast w ust. 3b ww. przepisu wskazano, że w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Nie jest kwestią sporną w niniejszej sprawie, że jako pierwszy wniosek o przyznanie dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego pod adresem ul. [...] w B. złożył W. R., podając w deklaracji m.in. skarżącego i jego żonę. Należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego oraz organu odwoławczego, że wykazanie skarżącego w innym wniosku o przyznanie dodatku węglowego nie przesądza o nieprzyznaniu mu tego świadczenia, ponieważ nie można zaakceptować pozbawienia prawa do dodatku węglowego wyłącznie z przyczyny, że inna osoba bez wiedzy skarżącego wskazała go w swoim oświadczeniu.
Wskazania wymaga natomiast, że stosownie do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d u.d.w.).
Jak już wyżej wskazano, pod spornym adresem przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego sporządzono notatkę służbową z której wynika, że pod tym samym adresem zamieszkiwane są odrębne lokale dwóch gospodarstw domowych, które wykorzystują współdzielone źródło ogrzewania. Natomiast zastosowanie regulacji art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., stanowiącymi wyjątek od zasady zawartej w art. 2 ust. 3b u.d.w., jest możliwe tylko w przypadku wykazania, że wystąpiły okoliczności będące warunkiem zastosowania tej regulacji szczególnej. Z tego powodu organ wezwał skarżącego w piśmie z dnia 5 grudnia 2022 r. o przedłożenie w terminie 7 dni od otrzymania wezwania dokumentu potwierdzającego, że zostały podjęte kroki formalne prowadzące do wyodrębnienia lokalu. Pismo dotyczące działań podjętych w celu wyodrębnienia lokalu miało stanowić podstawę ustaleń, czy został spełniony warunek zastosowania art. 2 ust. 3d w związku z art. 2 ust. 3c u.d.w., tj. czy w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach.
Zdaniem Sądu, w związku z ustaleniem przez organ, iż na adres wskazany przez skarżącego został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę, który złożył wniosek jako pierwszy, biorąc pod uwagę ustalenia wywiadu środowiskowego, organ był zobligowany do ustalenia, czy zaistniały przesłanki zastosowania regulacji zawartej w art. 2 ust. 3d u.d.w., będącej wyjątkiem od zasady ustanowionej w art. 2 ust. 3b u.d.w.
Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 3 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23 ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego. Organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Należy zauważyć, że nr porządkowy budynku co do zasady nadawany jest z urzędu i należy do zadań własnych gminy wyjątkiem od tej zasady jest złożenie wniosku o nadanie nr porządkowego przez zainteresowanych. Nie mniej fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym, zdaniem Sądu, nie ma potrzeby, aby skarżący składał wniosek o nadanie nowego nr porządkowego, wystarczy oświadczenie strony albo też zaświadczenie z urzędu.
W konsekwencji podzielając powyższy pogląd za wadliwe należy uznać stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że brak odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. i brak podjęcia w stosownym terminie działań formalnych prowadzących do ustalenia takiego adresu, skutkują odmową przyznania dodatku węglowego, mimo prowadzenia przez skarżącego w odrębnym lokalu odrębnego gospodarstwo domowego, czym naruszyły art. 2 ust. 3c u.d.w. Zdaniem Sądu, brak ustalenia przez skarżącego odrębnego adresu miejsca zamieszkania w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. świadczyło o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, a tym samym o spełnieniu przesłanki określonej w art. 2 ust. 3c u.d.w. Biorąc powyższe pod uwagę w kontrolowanej sprawie organ powinien był zastosować przepis art. 2 ust. 3d u.d.w. i przyznać dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, skoro ze znajdującego się w aktach sprawy wywiadu środowiskowego w sposób jednoznaczny wynika, że pod jednym adresem, w odrębnych lokalach zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, które posiadają oddzielne instalacje centralnego ogrzewania.
Wskazania również wymaga, że nawet gdyby podzielić stanowisko organów, co do konieczności wystąpienia z wnioskiem do dnia 30 listopada 2022 r. o nadanie nowego numeru porządkowego, to w realiach niniejszej sprawy skarżący dowiedział się o tym dopiero z zawiadomienia z dnia 5 grudnia 2022 r., a zatem po upływie terminu wskazanego w art. 3c u.d.w. Organ I instancji na etapie składania przez skarżącego wniosku z dnia 15 listopada 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego nie pouczył strony o konieczności złożenia wniosku o nadanie nowego nr porządkowego do dnia 30 listopada 2022 r. W takiej sytuacji skarżący nie miał możliwości zorientowania się, że aby otrzymać dodatek węglowy musi dokonać dodatkowej czynności, jaką jest złożenie do dnia 30 listopada 2022 r. wniosku o nadanie numeru porządkowego. Dlatego też dopiero w dniu 12 grudnia 2022 r.-a więc po terminie- skarżący złożył stosowny wniosek o ustalenie numeru porządkowego.
Mając zatem na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stwierdzając, że organy dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 3c w zw. z art. 2 ust.3d u.d.w. oraz naruszyły przepisy prawa procesowego w tej sprawie, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.