Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] skierował Z. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie prawa jazdy kat. T (10-04-1981), C+E (14-02-1990), B+E (14-02-1990), C (20-01-1989), B (10-04-1981), A (10-04-1981) w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Decyzja wysłana została na adres strony, zgodny z danymi zawartymi w aktach ewidencyjnych kierowcy, zgromadzonymi przez organ I instancji. Przesyłka zawierająca decyzję, po dwukrotnym awizowaniu zwrócona została do organu I instancji z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".
Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. nazwanym "wniosek-prośba" Z. W. wniósł o potraktowanie tego pisma jako odwołania od decyzji. Pismo to zawiera również wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Pismem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. przekazało odwołanie strony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., jako organu właściwego ze względu na aktualne miejsce zamieszkania wnoszącego podanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wystąpiło do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowymi Kolegiami Odwoławczymi działającymi w sprawie.
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. akt: I OWI 82/14 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. jako organ właściwy w sprawie.
Rozpoznając wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia[...], kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T[...] postanowieniem z dnia [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z[...].
Na podstawie akt sprawy Kolegium stwierdziło, że jakkolwiek wnioskodawca nie dopełnił ciążących na nim obowiązków w zakresie realizacji obowiązku meldunkowego wynikających z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wynikających z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 155 z póz. zm.), to w okolicznościach sprawy bezspornym jest, że postępowanie w sprawie toczyło się bez jego udziału.
Wskazano, że niedopełnienie obowiązków związanych ze zgłoszeniem zmiany miejsca zamieszkania, nie odnosi się bezpośrednio do czynności procesowych organu i strony w postępowaniu, którego przedmiotem jest skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a doręczenie wszystkich pism w prowadzonym postępowaniu odbywało się w trybie art. 44 k.p.a., przy czym tzw. zastępcze doręczenie pisma w postępowaniu administracyjnym rodzi ten sam skutek, co doręczenie go do rąk adresata, jednak ewentualna niemożność strony zapoznania się z jego treścią z jakiejkolwiek przyczyny o charakterze obiektywnym (z wyłączeniem zwykłego niedbalstwa), a więc np. z powodu czasowej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, może w konkretnych okolicznościach stanowić usprawiedliwioną przeszkodę do dokonania w terminie określonej czynności procesowej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 232/11, publ. LEX 821369).
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] odwołującemu nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od wskazanej na wstępie decyzji organu I instancji, jednak drugą przesłanką, której spełnienie jest niezbędne dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest złożenie stosownego wniosku i dopełnienie czynności procesowej w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z uwagi na powyższe zwrócono uwagę, że organ I instancji w przesyłce nadanej w dniu 29 kwietnia 2014 r. zawarł decyzję o skierowaniu strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, decyzję o skierowaniu na badanie psychologiczne oraz pismo informujące o warunkach otrzymania Profilu Kandydata na Kierowcę (PKK).
W dniu 13 czerwca 2014 r. strona wskazała w organie I instancji aktualny adres dla korespondencji oraz miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji.
W dniu 14 czerwca 2014 r. Z. W. złożył w organie I instancji wniosek o zwrot prawa jazdy zatrzymanego w dniu 11 czerwca 2014 r. Na podstawie wniosku organ wygenerował PKK, który strona odebrała w dniu 25 czerwca 2014 r. Okazując PKK w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w[...],Z. W. w dniu 2 lipca 2014 r. przystąpił do egzaminu teoretycznego, a w dniu 9 lipca 2014 r. do egzaminu praktycznego w zakresie kat. B prawa jazdy.
Na podstawie przedstawionych wyżej okoliczności Kolegium stwierdziło, że najpóźniej w dniu 13 czerwca 2014 r. ustała przyczyna uchybienia terminu, jaką w niniejszej sprawie był brak faktycznego doręczenia decyzji, dlatego przyjmując, iż wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, organ uznał, że w niniejszej sprawie ten warunek nie został spełniony.
W skardze do sądu Z. W. przedstawił tok postępowania w niniejszej sprawie wskazując, że w dniu 9.04.2014 r. Inspektor Komunikacji Urzędu Miasta w [...] skierował stronę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji prawa jazdy z powodu przekroczenia 24 punktów karnych, lecz decyzja ta nie dotarła do niego, a organ I instancji nie podał, kiedy nastąpił zwrot przesyłki i jaki był powód jej nieodebrania.
Ponadto skarżący wyjaśnił, że w dniu 11.06.2014 r. w czasie rutynowej kontroli Policji zatrzymano jego prawo jazdy, w czasie gdy pracował jako kierowca na żwirowni. Dowiedział się wówczas, że przekroczył dozwoloną liczbę punktów karnych, ale nie wiedział, że wydano decyzję o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji. W dniu 17.07.2014 r. zwrócił się do Starosty [...] o zajęcie stanowiska w sprawie zatrzymania jego prawa jazdy, lecz w dniu [...]r. Starosta [...] zwrócił się do SKO w [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową.
Skarżący wyjaśnił także, że w czasie trwania sporu kompetencyjnego zdał egzamin na kat B i "zwrócił się z prośbą do Prezydenta Miasta[...], ale bez skutku".
Skarżący podkreślił, że jest zawodowym kierowcą i pozbawienie wszystkich kategorii prawa jazdy w efekcie skutkowało pozbawieniem warsztatu pracy, źródła dochodu i utrzymania, tym bardziej, że łożył alimenty na syna.
Kolegium przyjęło, że skarżący ponosi wyłączną winę za nieodebranie przesyłki z informacją o przekroczeniu punktów, jednak jak wskazał skarżący - w domu byli domownicy, którzy tej przesyłki nie podjęli, nie podali przyczyny jego nieobecności, ani adresu korespondencyjnego, nie powiadomili też, że takowa przesyłka była. Wskazał, że jest po rozwodzie i była żona jest w stosunku do niego bardzo złośliwa, a syn boi się matce narażać. Oświadczył, że jest osobą łagodnego usposobienia i nie potrafi nikomu nakazywać lub wymuszać stosownych zachowań i gdyby domownicy powiadomili o przesyłce, bądź ją podjęli to do takiej sytuacji nie doszłoby.
Skarżący zwrócił też uwagę, że jest osobą odpowiedzialną, wiele lat pracuje jako kierowca i nigdy nie zdarzyło mu się prowadzić auto po alkoholu i nigdy nie dopuściłem się żadnego przestępstwa. Zbieg zdarzeń spowodował, że nie posiadał pełnej informacji co do przekroczenia punktów karnych, a orzekające w sprawie organy administracji podchodzą do jego sprawy w sposób mocno sformalizowany i skostniały.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazuje skarżący.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu dokonania określonej czynności procesowej, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2).
Zatem dla skutecznego domagania się przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku, uprawdopodobnienie braku winy, zachowanie terminu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia termin, dopełnienie czynności dla której określony był termin. Wymóg łącznego spełnienia wymienionych przesłanek oznacza, że niespełnienie którejkolwiek z nich czyni wniosek nieuzasadnionym.
Sąd zgadza się z ustaleniami jak i wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami organu, że nie można skarżącemu przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia[...], kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami.
Jednakże w kwestii ustalenia, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez skarżącego w wymaganym 7 – dniowym terminie, Kolegium dopuściło się istotnego naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Trzeba bowiem zauważyć, że w przekazanych Sądowi aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów świadczących o wskazanych przez Kolegium faktach tj. że skarżący w dniu 13 czerwca 2014 r. wskazał w organie I instancji swój aktualny adres do korespondencji oraz miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] przy którym Starostwo przekazuje skarżącemu "profil kierowcy" nie wskazując jednakże, w związku z jakim konkretnym wnioskiem i z jakiej daty, owe przesłanie profilu kierowcy jest związane. Nie ma też w aktach sprawy wskazanego przez Kolegium wniosku skarżącego "z dnia [...] r." o "zwrot" prawa jazdy zatrzymanego w dniu [...]r.
W tej sytuacji ustalenie organu, iż "najpóźniej w dniu 13 czerwca 2014 r. ustała przyczyna uchybienia terminu, jaką w niniejszej sprawie jest brak doręczenia decyzji" należy uznać za dokonane z uchybieniem art. 7 i 77 k.p.a. tj. dokonane bez zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego koniecznego do rozpatrzenia sprawy materiału dowodowego.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, a dowody z dokumentów może przeprowadzić tylko wówczas, gdy są to dowody "uzupełniające", "niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości" (art. 106 § 3 k.p.a.). Sąd nie może zatem zastąpić organu w poszukiwaniu i włączaniu do akt sprawy takich dokumentów, które są zasadnicze dla rozstrzygnięcia sprawy, takich które dopiero mogą owe "istotne wątpliwości" wzbudzić.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę po uprzednim zgromadzeniu w aktach sprawy dowodów pozwalających rozstrzygnąć kwestię zachowania przez skarżącego 7- dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.