Wyrok WSA w Bydgoszczy z 17 stycznia 2023 r., II SA/Bd 366/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 17 stycznia 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku oddala skargę.

Skład

sędzia WSA Elżbieta Piechowiak przewodniczący
sędzia WSA Grzegorz Saniewski sprawozdawca
asesor WSA Mariusz Pawełczak

Uzasadnienie

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B. postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. nr [...]:

• wszczął postanowienie egzekucyjne w sprawie niewykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla M. B. z [...] października 2016 r. [...], którą nakazano Gminie B., T. W. i C. K. (tj. Skarżącemu) – współwłaścicielom kamienicy usytuowanej na działce nr [...] obręb 128 przy ul. [...] w B., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości tj. wypełnienie pęknięć i ubytków tynku w ścianie frontowej budynku mieszkalnego usytuowanego na ww. działce oraz w elewacjach bocznych od strony działek o nr ew. 12, obr. 128 i nr [...] obr. 128 (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków), w terminie do [...] listopada 2017 r.
• nałożył na Skarżącego grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z [...] grudnia 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie ze sporządzonym kosztorysem koszt usunięcia stwierdzonych w decyzji z [...] października 2016 r. nieprawidłowości wynosi [...] zł. Kierując się zatem płynącymi z art. 7 § 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., zwanej w skrócie "u.p.e.a.") zasadami celowości i stosowania najłagodniejszego środka w postępowaniu egzekucyjnym, spośród katalogu środków egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym tj. grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego poprzez zlecenie innej osobie do wykonania nakazanych prac za zobowiązanego i na jego koszt – organ dokonał wyboru grzywny w celu przymuszenia.

Odnośnie wysokości grzywny organ wskazał, że kierował się koniecznością zapewnienia efektywności egzekucji oraz wziął pod uwagę czas pomiędzy nałożeniem obowiązku decyzją a wszczęciem postępowania egzekucyjnego, który był dostatecznie długi dla jego skutecznego wykonania.

W złożonym zażaleniu Skarżący podniósł, że postanowienie organu I instancji nie wpłynie na termin wykonania egzekwowanej decyzji. Skarżący ma bowiem tylko 1/10 udziału w zabudowanej nieruchomości, wobec czego nie ma możliwości samodzielnego podejmowania decyzji odnośnie wykonania prac remontowo – budowlanych. Skarżący podniósł, że podejmował próby realizacji nałożonego obowiązku poszukując wykonawcy remontu i przedstawiając ofertę współwłaścicielowi T. W., który zarządza całością nieruchomości, jednakże bez odpowiedzi.

W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (zwany dalej "WINB") postanowieniem z [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że w świetle oszacowanych kosztów wykonania zastępczego grzywna jest mniej uciążliwym środkiem egzekucji. Odnośnie wysokości grzywny organ wskazał, że zgodnie z art. 121 § 2 i 4 u.p.e.a. grzywna nie może przekroczyć [...] zł, jednakże w przedmiotowej sprawie może być nakładana wielokrotnie, gdyż egzekwowana decyzja została wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (oszpecenie otoczenia).

Odnosząc się do stanowiska Skarżącego WINB podniósł, że w przypadku wielości zobowiązanych do wykonania tego samego obowiązku, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, każdy adresat nakazu wynikającego z egzekwowanej decyzji jest zobowiązany do wykonania określonego w niej obowiązku, bowiem w myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Obowiązek wynikający z egzekwowanej decyzji z [...] października 2016 r. należało wykonać do [...] listopada 2017 r., czego zobowiązani nie wykonali. Zdaniem WINB Skarżący dysponował wystarczająco długim okresem czasu, aby móc skutecznie zrealizować ciążący na nim obowiązek.

W skardze do sądu C. K. wniósł o uchylenie postanowienia WINB zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania:

• art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zebranego w sprawie,
• art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego wbrew zasadom logiki, doświadczenia życiowego oraz wskazaniami wiedzy,
• art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Skarżącego należy ukarać grzywną w wysokości [...] zł,
• art. 119 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż Skarżącego należy ukarać grzywną w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że jest świadom czynności, które należy wykonać. W tym celu wystosował do większościowego udziałowca e-mail w którym wzywał go do współdziałania. Niestety dopiero obecnie większościowy udziałowiec zdecydował się na rozpoczęcie prac remontowych. Organ powinien zatem uwzględnić działania podjęte przez Skarżącego, który jako jedyny podjął jakiekolwiek próby wykonania nałożonego obowiązku mimo posiadania najmniejszego udziału we własności nieruchomości.

Skarżący podkreślił, że nie posiada środków, aby wykonać remont samodzielnie. Jest świadomy, że mógłby się domagać zwrotu środków od pozostałych współwłaścicieli, niemniej od początku musiałby dokonać inwestycji, na którą nie ma środków.

Ponadto zdaniem Skarżącego niesprawiedliwym jest nałożenie grzywny w takiej samej wysokości na wszystkich udziałowców. Nałożona kwota grzywny przewyższa sumę stanowiącą równowartość jego udziału w kosztach remontu budynku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. WINB podkreślił, że w wyniku złożonego zażalenia na postanowienie w przedmiocie grzywny organ egzekucyjny nie bada zasadności czy wymagalności obowiązku nałożonego egzekwowaną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Istota stanowisko Skarżącego sprowadza się do wykazania, że jako mniejszościowy udziałowiec nie ma możliwości skutecznego podjęcia czynności w celu wykonania obowiązku nałożonego egzekwowaną decyzją. Słusznie organ wskazuje, że takie stanowisko jest w istocie kwestionowaniem zasadności tytułu wykonawczego tj. twierdzeniem, że błędne jest nakładanie na współwłaściciela o niewielkim udziale we współwłasności obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodnie bowiem z art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny (WINB) nie może zatem badać poprawności (zgodności z prawem) wydania egzekwowanej decyzji z [...] października 2016 r. [...].

Należy przy tym zwrócić uwagę, że nałożony decyzją administracyjną nakaz wykonania robót budowlanych ma charakter podzielny, zaś jego wykonanie obciąża wszystkich współwłaścicieli, bądź inwestorów, niezależnie od wielkości udziałów, przy czym wierzycielowi (organowi egzekucyjnemu), na żadnym etapie postępowania (rozpoznawczego czy egzekucyjnego) nie przysługuje wybór dłużnika. Obowiązkiem organów administracji jest wskazanie adresata nakazu rozbiórki zgodnie z wymogami ustawy – Prawo budowlane, która to ustawa nie odwołuje się do pojęcia solidarności zobowiązania, zaś na etapie postępowania egzekucyjnego, to treść tytułu wykonawczego decyduje o zakresie obowiązku. W konsekwencji grzywna w wysokości określonej w art. 121 u.p.e.a. nakładana jest w każdym odrębnym postępowaniu oddzielnie na zobowiązanego, jak to przewiduje § 4 tego przepisu i art. 119 § 1 ustawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 czerwca 2008 r. sygn. II SA/Gl 909/07, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zasadnie zatem w przedmiotowej sprawie, mimo że decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych skierowana była do trzech współwłaścicieli, postępowanie egzekucyjne zostało skierowane odrębnie do Skarżącego. Niezasadny jest tym samym zarzut skargi, co do konieczności powiązania wysokości grzywny nałożonej na Skarżącego z egzekwowaniem obowiązku od pozostałych współwłaścicieli w kontekście wysokości ich udziałów. Odrębność prowadzonego postępowania powoduje, że przy wymierzeniu grzywny organ nie może się kierować wysokością udziału Skarżącego we współwłasności w stosunku do pozostałych współwłaścicieli.

Wymierzając grzywnę organ musi mieć na względzie, że aby grzywna odniosła pożądany skutek winna być nałożona w odpowiedniej wysokości tak, aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, iż środek ten ma być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, aby powyższe kryteria wymierzania grzywny na mocy art. 121 u.p.e.a. zostały naruszone. Organy wzięły bowiem pod uwagę, że upłynął już znaczny okres, w którym Skarżący mógł wykonać nałożony na niego obowiązek, a tym samym w granicach prawa jest wymierzenie grzywny bliżej górnej granicy przewidzianej przez ustawodawcę, tak aby zobowiązany zmobilizował się do wykonania ciążącego na nim obowiązku.

Na marginesie należy zauważyć, że jak wynika z dokumentów przesłanych Sądowi przez organ po złożeniu skargi, egzekwowany obowiązek został wykonany. Oznacza to, że stosownie do art. 125 § 1 u.p.e.a. nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329), Sąd oddalił skargę.