Uzasadnienie
W dniu 6 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął kolejny wniosek (formularz PPF) S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz matką. Mają na utrzymaniu troje małoletnich dzieci. Żona skarżącego oraz jego matka są osobami schorowanymi wymagającymi opieki. Miesięczny łączny dochód gospodarstwa domowego składający się ze świadczeń emerytalno – rentowych wynosi około [...] zł. Jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2 oraz działki budowlanej. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.).
Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04 (niepubl.) podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy zawartych w art. 246 § 2 p.p.s.a. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że skarżący jest współwłaścicielem domu oraz posiada działkę budowlaną, której powierzchni oraz wartości rynkowej nie podał.
Jednakże w wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miał stan zdrowia części domowników oraz to, że wpis sądowy od przedmiotowej sprawy wynosi 500 zł. Jednorazowe jego uiszczenie mogłoby sprawić wnioskodawcy trudność i dlatego orzekający uznał, że jest on w stanie uiścić ½ część wpisu.
Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji postanowienia.