Uzasadnienie
II SA/Bd 413/14
Decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T. z... 2013 r. na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 173 ust. 1 pkt 3, art. 175 ust, 4 i art. 181 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z zm.) § 30 ust. 1 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom UMK z dnia 29 września 2011 r. (Zarządzenie nr 130 Rektora UMK z dnia 29 września 2011 r. z zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia... 2012 r. odmówiono D. F. stypendium rektora dla najlepszych studentów w roku akad...., w związku z brakiem wymaganej liczby punktów uprawniających do przyznania tego stypendium. Składając wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy D. F. zarzuciła dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszenia prawa – ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.
Odwoławcza Komisja Stypendialna UMK w T. decyzją z... 2014 r....na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 181 ust. 1, art. 186 ust. 1 ww. ustawy z dnia 27 lipca 2005 r., § 30 ust. 1 ww. zarządzenia nr 130 Rektora UMK uchyliła zaskarżona decyzję w całości i umorzyła postępowanie pierwszej instancji w całości. Komisja wskazując, że przesłanki przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów określone zostały ww. ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym stwierdziła, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji –... 2013 r. oraz w dniu wydania decyzji wydanej po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie posiadała statusu studenta; nie spełnia więc ustawowego warunku otrzymywania stypendium, określonego w art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium może otrzymywać student. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 18k) ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studentem jest osoba kształcąca się na studiach wyższych, tymczasem skarżąca zakończyła studia w roku akademickim....
Składając skargę D. F. zarzuciła organowi "wielokrotne naruszenie prawa", m.in. przez umorzenie postępowania z przyczyn leżących wyłącznie po stronie Odwoławczych Komisji Stypendialnych, zwracając także uwagę na poprzedni wyrok WSA w Bydgoszczy (II SA/Bd 423/13) w niniejszej sprawie i niezgodnie z prawem przekazanie przez prorektora ds. Studenckich uprawnienia rektora w zakresie przyznania stypendium dla najlepszych studentów Odwoławczej Komisji Stypendialnej.
Nie podzielając zarzutów skarżącej organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.
Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r:, poz. 270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do przepisów art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany – co w niniejszej sprawie należy szczególnie podkreślić - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z akt sprawy natomiast wynika, że wniosek skarżącej D. F. o przyznanie stypendium rektora UMK w T. dla najlepszych studentów na rok akademicki nosi datę... 2012 r. Z przedłożonych sądowi akt nie wynika kiedy wniosek został złożony, brak bowiem daty wpływu tzw. prezentaty. Być może datą tą jest data... 2012 r. zamieszczona u dołu wniosku. Niezależnie od zasygnalizowanych wątpliwości w tym zakresie pozostają poza sporem, że składając wniosek skarżąca była studentką UMK w T.. Okoliczności tej organ nie zakwestionował. Nawiasem mówiąc z akt nie wynika także kiedy skarżąca ukończyła studia na UMK w Toruniu (po myśli art. 167 ust. 2 ustawy z 25 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, w przypadku kierunku lekarskiego, lekarsko - dentystycznego i weterynarii – data złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu, a w przypadku kierunku farmacja – data zaliczenia ostatniej, przewidzianej w planie studiów praktyki).
Z akt sprawy wynika także, że pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło... 2012 r. Przyjmując, że wniosek został założony w... 2012 r. oznaczałoby to, że pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie zapadło po upływie terminu ustalonego treścią przepisu art. 36 § 3 Kpa.
Wydając zaskarżoną decyzję organ nie wskazał dokładnie całej podstawy prawnej swego rozstrzygnięcia. Z jego uzasadnienia ("postępowanie w sprawie stało się zatem bezprzedmiotowe") wynikałoby, że organ mógł mieć na uwadze treść przepisu art. 105 § 1 Kpa. Brak przywołania pełnej podstawy prawnej stanowi naruszenie dyspozycji art. 107 § 1 Kpa określającego elementy decyzji.
Stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na brak przez skarżącą w chwili wydania zaskarżonej decyzji jak i w dniu wydania poprzedzającej ją decyzji z... 2013 r. statusu studenta UMK w T. nie można jednak aprobować, skoro w chwili składania wniosku skarżąca miała niewątpliwie status studenta UMK. Miała go także w chwili wydawania obydwu poprzednich decyzji uchylonych wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 2 sierpnia 2013 r.- II SA/Bd 423/13.
W związku z powyższym należy zauważyć, że dokonując oceny przepisów prawa stosowanych w postępowaniu administracyjnym, sąd w przypadku przepisów prawa materialnego bierze pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże określone skutki, w przypadku zaś przepisów prawa formalnego - stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej.
Przyjęcie stanowiska organu o bezprzedmiotowości postępowania uzasadniałoby w każdym przypadku takie przedłużanie toku postępowania aby doprowadzić do jego umorzenia.
W tym stanie rzeczy należało uwzględnić skargę w oparciu o przepis art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylić zaskarżona decyzję. Rzeczą organu będzie więc ponowne merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej D. F. z dnia... 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przedtem jednakże rzeczą organu będzie zbadanie w ogóle właściwości Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T.. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z przepisem art. 175 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym stypendia dla najlepszych studentów są przyznawane na wniosek studenta przez rektora. Uprawnienia te po myśli art. 175 ust. 4 tej ustawy rektor na wniosek właściwego organu samorządu studenckiego może przekazać odwoławczej komisji stypendialnej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że uprawnienia te przekazał nie Rektor UMK w T. a Prorektor. Identycznie jak ustawa stanowi wydane na podstawie art. 186 tej ustawy zarządzenie nr 130 Rektora UMK w T. z... 2011 r. – Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom UMK w Toruniu. Z akt sprawy nie wynika żeby Rektor UMK w T. przekazał swoją kompetencję w tym zakresie prorektorowi, co oczywiście w świetle art. 66 ust. 1 oraz ust. 2a powyższej ustawy byłoby dopuszczalne. Brak w aktach także dowodów wskazujących na to w jakim zakresie właściwy organ samorządu studenckiego wnioskował do Rektora UMK o przekazanie odpowiedniej komisji lub komisjom uprawnień w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów, czy obejmował ten wniosek również ponowne rozpoznanie sprawy na skutek wniosku studenta. Nie można zatem wykluczyć, iż uprawnienie w zakresie przyznawania stypendium rektora dla najlepszych studentów Rektor UMK w T. przekazał Odwoławczej Komisji Stypendialnej jedynie częściowo, tzn. do rozpoznania wniosku, przy czym uprawnienie do ponownego rozpoznania sprawy po decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej pozostało w kompetencji Rektora UMK w T.. Rektor jest związany zakresem wniosku właściwego organu samorządu studenckiego, nie może przekazać więcej uprawnień niż wnioskowane. Powyższe okoliczności wymagają wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy w ten sposób, aby na skutek wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T. z dnia... 2013 r., sprawę rozpoznał organ właściwy i w odpowiednim trybie, z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Na potrzebę zbadania formalnoprawnej prawidłowości działania Odwoławczej Komisji Stypendialnej zwracał już uwagę w niniejszej sprawie WSA w Bydgoszczy w swoim wyroku z 2 sierpnia 2013 r. – II SA/Bd 423/13, a także w przywoływanym w zaskarżonej decyzji wyroku II SA/Bd 283/12 dotyczącym również decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej UMK w T..
Dopiero więc po rozstrzygnięciu sprawy właściwości Odwoławczej Komisji Stypendialnej, zebraniu w tym zakresie odpowiednich dokumentów których aktualnie brak w aktach sprawy, w wypadku uznania się za właściwy, organ rozpatrzy sprawę merytorycznie albowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji. W wypadku uznania swej niewłaściwości przekaże natomiast wniosek skarżącej D. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy właściwemu organowi.