Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta[...], z upoważnienia którego działała Kierownik Sekcji Świadczeń Alimentacyjnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we[...], poinformował skarżącego Ł. L. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Pismem z dnia [...] r. skarżący - jako dłużnik alimentacyjny - wniósł o zawieszenie postępowania wskazując, że przebywa obecnie w zakładzie karnym, nigdy nie był zatrudniony w warunkach izolacji więziennej, nie posiada żadnego majątku ani prawa do lokalu mieszkalnego. Jednocześnie podniósł, że po zakończeniu kary pozbawiania wolności będzie starał się o uzyskanie pracy i spłatę zadłużenia alimentacyjnego oraz będzie płacił alimenty.
Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 98 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, zwanej w skrócie "k.p.a.") odmówił zawieszenia postępowania.
Organ wskazał, że wszczęcie postępowania w dniu 3 stycznia 2014 r. wynika z art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tym przepisem dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi (art. 27 ust. 1). Po zakończeniu okresu świadczeniowego organ jest zobligowany wydać decyzję w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń alimentacyjnych (art. 27 ust. 2).
Organ ustalił, że w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. przyznano i wypłacono świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz N. F. L. Okres świadczeniowy zakończył się z dniem 30 września 2013 r.
Organ wskazał, że postępowania może być zawieszone na żądanie strony, jeżeli wniosek o zawieszenie postępowania złożyła strona, na której żądanie wszczęto postępowanie a żądaniu nie sprzeciwiają się inne strony oraz w przypadku gdy zawieszenie postępowania nie zagraża interesowi społecznemu. Przedmiotowa sprawa została wszczęta z urzędu, a ponadto sprzeczne z interesem społecznym jest zawieszenie postępowania w sytuacji kiedy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznane i wypłacone osobie uprawnionej są świadczeniami należnymi Skarbowi Państwa i dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu należności otrzymanych przez osobę uprawnioną.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez skarżącego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Kolegium wskazało, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. jest możliwe, o ile jednocześnie spełnione są wszystkie przesłanki wskazane w tym przepisie, w szczególności o ile postępowanie toczy się na wniosek strony, która wnosi obecnie o zawieszenie postępowania. Ten warunek nie jest spełniony, gdyż niniejsze postępowanie toczy się z urzędu.
Ponadto na podstawie akt sprawy Kolegium uznało, że nie wystąpiły przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu w oparciu o art. 97 § 1 k.p.a.
Kolegium podniosło, że wskazywane w zażaleniu okoliczności - zła sytuacja osobista i finansowa oraz brak widoków na zmianę tej sytuacji – mogą być brane pod uwagę w przypadku wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami (art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów).
W skardze do sądu administracyjnego Ł. L., kwestionując prawidłowość postanowienia wydanego przez Kolegium wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego, podtrzymując swoją argumentację przedstawioną w postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie może zatem – jak wnosi o to skarżący – zawiesić postępowania administracyjnego. Badając natomiast postępowanie organu administracji w sposób, w jaki Sąd władny jest to uczynić, stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie nie uchybia prawu.
Przypadki, w którym możliwe albo konieczne jest zawieszenie postępowania administracyjnego określają przepisy art. 97 § 1 i art. 98 § 1 k.p.a. Strona postępowania wnosząc o jego zawieszenie może wskazać zarówno na przyczyny zawieszenia określone w art. 97 § 1 jak też określone w art. 98 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 97 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:
- 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105);
- 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony;
- 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych;
- 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Treść wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania nie może być kwalifikowana jako wskazanie jednego z ww. przypadków. Zasadne jest ponadto stanowisko organu, mające oparcie w treści akt, że w kontrolowanej sprawie nie zachodzi żadna z ww. okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Zasadne jest stanowisko Kolegium, wynikające wprost z brzmienia cytowanego przepisu, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a możliwe jest tylko w postępowaniu wszczętym na wniosek strony, a nie w postępowaniu toczącym się z urzędu tj. z inicjatywy organy administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 737/11, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1863/10). Przesłanka ta w kontrolowanej sprawie nie została spełniona, jako że jak wynika z treści pisma organu I instancji z dnia 3 stycznia 2014 r. postępowanie w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego (tj. skarżącego) należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostało wszczęte z urzędu – który to tryb wszczęcia postępowania jest zgodny z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżone postanowieni nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd oddalił skargę.