Uzasadnienie
Na podstawie art. 3 pkt 22, art. 16a ust. 1, 2, 4, 6, 7, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 r., poz. 3), art. 104 Kpa - decyzją z dnia 13 lutego 2013 r. nr PS - 000178/02/2013 Wójt Gminy L., po rozpatrzeniu wniosku I. F., odmówił jej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką D. F.. Organ wskazał, że I. F., pracowała do września 2010 r., a od [...] października 2010 r. do [...] października 2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, natomiast do [...] maja 2012 r. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Ze statusu bezrobotnej zrezygnowała z dniem [...] maja 2012 r. Organ ustalił ponadto, że jej matka posiadała orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji z dnia [...] grudnia 2010 r. do [...] grudnia 2012 r. i obecnie także jest niezdolna do samodzielnej egzystencji.
Wg organu nie nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad matką i dlatego brak podstaw do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Odwołanie od ww. decyzji, wniosła I. F., opisując stan zdrowia matki, podkreślając, że jest jedyną osobą, która się nią opiekuje, wnosząc o zmianę decyzji i przyznanie świadczenia.
SKO w T. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] na podstawie art. 16 a ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wg SKO skarżąca nie spełnia warunków art. 16a ww. ustawy z 28 listopada 2003 r., bowiem pracowała do września 2010 r., a od [...] października 2010 r. do [...] października 2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, natomiast do [...] maja 2012 r. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i ze statusu bezrobotnej zrezygnowała z dniem [...] maja 2012 r. Jej matka posiadała orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji z dnia [...] grudnia 2010 r. do [...] grudnia 2012 r. i obecnie także jest niezdolna do samodzielnej egzystencji - zatem wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką.
Składając skargę na decyzję SKO I. F. wskazała, że do [...] grudnia 2012 r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oraz na pogarszający się stan zdrowia matki i swoją trudną sytuację materialną. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wypada zaznaczyć, że stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - co w niniejszej sprawie wymaga szczególnego podkreślenia. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy natomiast wynika, że dnia [...] stycznia 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek I. F. o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu jej opieki nad matką D. F.. Z akt wynika także, że tenże sam organ pierwszej instancji tj. Wójt Gminy L. w dniu [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 17 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 24 ust. 4, art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 298, poz. 1769), § 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r., Nr 129, poz. 1058), art. 6 ust. 2a, art. 16 ust. 6b, art. 18 ust. 5a i ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), art. 66 ust. 1 pkt 28, art. 81 ust. 8 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), art. 104, art. 130 § 4 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku Nr [...] złożonego dnia [...] maja 2012 r. przez skarżącą I. F. - wydał decyzję nr [...], którą przyznał I. F. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad D. F., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] maja 2012 r. do [...] grudnia 2012 r.
Jak więc wynika z powyższego już w tej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż skarżąca zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Okoliczność ta uszła jednak uwadze tego organu przy wydawaniu w dniu [...] lutego 2013 r. decyzji nr [...] utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją.
Okoliczność ta uszła uwadze także organowi odwoławczemu przy wydawaniu w dniu [...] marca 2013 r. zaskarżonej decyzji nr [...], chociaż przesyłając w dniu [...] lutego 2012 r. odwołanie skarżącej wraz z aktami, w piśmie przewodnim organ pierwszej instancji wskazał "... że Pani I. F. pobierała na matkę Panią D. F. świadczenie pielęgnacyjne w okresie od [...] maja 2012 r. do [...] grudnia 2012 r."
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji słusznie zauważył, iż z dniem 1 stycznia 2013 r., weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, mocą której w przedmiotowej ustawie dokonano podziału świadczeń opiekuńczych na trzy rodzaje: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Prawidłowo także organ odwoławczy stwierdził, że specjalny zasiłek opiekuńczy, zgodnie z przepisem art. 16a ust. 1 znowelizowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziwszy jednakże, że skarżąca I. F. "pracowała do września 2010 r., a od [...] października 2010 r. do [...] października 2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych, natomiast do [...] maja 2012 r. była osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku" i że jej matka "obecnie także jest niezdolna do samodzielnej egzystencji" przyjęło bezpodstawnie, iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką".
Wypada bowiem zauważyć, iż stwierdzenie organu iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką" pozostaje w sprzeczności z wskazaną już powyżej przez Sąd decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], którą to decyzją przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne "... z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej..." Tym samym w ocenie Sądu spełniona została jedna z przesłanek wskazanych treścią przepisu art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie przesłanka umożliwiająca przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego ("...jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki...").
Organ odwoławczy - a wcześniej i organ pierwszej instancji w swojej decyzji z [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją - nie odniósł się do tego faktu w uzasadnieniu swojej decyzji, mimo iż wcześniej w ostatecznej decyzji organu Wójt Gminy L. ustalił fakt rezygnacji skarżącej z pracy.
Reasumując należy więc stwierdzić, że spełniona została przesłanka wskazana treścią przywołanego już przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dlatego na podstawie tego przepisu w zw. z art. 135 tej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku opierając na przepisie art. 152 tej ustawy.
Rozpoznając wniosek skarżącej I. F. z dnia [...] stycznia 2013 r. i prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ zbada czy spełnione zostały pozostałe przesłanki wskazane w przepisach art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.), w tym oczywiście także wskazane w art. 16a ust. 2 powołanej ustawy, który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 tejże ustawy.