Uzasadnienie
II SA/Bd 481/05
Decyzją z dnia [...] 2003r. Starosta Powiatowy w Ś. orzekł o utracie przez Henryka B. z dniem [...] 2003r. statusu osoby bezrobotnej i utracie z tym samym dniem prawa do zasiłku wobec podjęcia przez niego krótkookresowej pracy sezonowej.
W dniu [...] 2004r. (data wpływu) Henryk B. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. wniosek o zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne załączając odpowiednie świadectwa pracy. W tym samym dniu wpłynęło do PUP pismo ZUS - Inspektorat w Ś. informujące, że wyżej wymieniony otrzymał zasiłek chorobowy za okres od 16 maja do 24 czerwca 2004r. oraz iż posiada dalsze zwolnienie lekarskie na okres od 25 czerwca do 6 sierpnia 2004r.
W odpowiedzi na powyższy wniosek PUP pismem z dnia 28 lipca 2004r. powiadomił Henryka B., że fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim wyłącza możliwość uzyskania przez niego aktualnie statusu osoby bezrobotnej, co jest jednym z warunków uzyskania świadczenia przedemerytalnego, zaś zasiłki przedemerytalne w obecnym stanie prawnym już nie przysługują, w związku z czym wniosek nie może być uwzględniony.
Pismem z dnia [...] 2005r. Henryk B. zwrócił się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. o wydanie decyzji na podstawie jego wniosku z dnia [...] 2004r. z uwagi na zakończenie okresu choroby z dniem 31 stycznia 2005r. Przedłożył również zaświadczenie ZUS o pobraniu za czas od 16 maja 2004r. do 31 stycznia 2005r. zasiłku chorobowego oraz świadectwo pracy wskazujące na ustanie stosunku pracy z dniem 15 maja 2004r.
W dniu [...] 2005r. Starosta Powiatowy w Ś. wydał decyzję nr [...] orzekającą na podstawie art 9 ust 1 pkt 14 lit a i b, art 2 ust 1 pkt 2 oraz art 71 ust 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U nr 99 poz. 1001) o uznaniu Henryka B. z dniem 1 lutego 2005r. za osobę bezrobotną i przyznaniu mu od dnia 9 lutego 2005r. prawa do zasiłku w wysokości 605,10 zł. miesięcznie. Jednocześnie w dniu 9 lutego 2005r. PUP w Ś. skierował do wyżej wymienionego pismo, z którego wynika, iż udzielono mu już odpowiedzi na wniosek z dnia 23 lipca 2004r., a nadto, że wniosek ten był złożony w czasie, gdy nie posiadał i nie mógł uzyskać statusu osoby bezrobotnej.
Decyzję z dnia [...] 2005r. Henryk B. odebrał w dniu 22 lutego 2005r.
W tym samym dniu, to jest 22 lutego 2005r. wystąpił do Dyrektora PUP z pismem domagającym się wydania rozstrzygnięcia w związku z jego wnioskiem z dnia 23 lipca 2004r. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
W piśmie z dnia 23 lutego 2005r. do Henryka B. PUP w Ś. ponownie poinformował go, że wniosek o świadczenie przedemerytalne został złożony w czasie, gdy uprawnienie do tego świadczenia nie mogło być mu przyznane, a tym samym nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie go i wydanie decyzji zgodnej z żądaniem zainteresowanego. W piśmie tym jednocześnie pouczono stronę o prawie odwołania się od decyzji z dnia [...] 2005r.
Kierując się zawartym w piśmie Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 23 lutego 2005r. pouczeniem Henryk B. wniósł do Wojewody [...] odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2005r. Z uzasadnienia odwołania wynika, że podtrzymuje treść swojego pisma z dnia 23 lutego 2005r. dotyczącego wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego i odnosi ją do doręczonej w dniu 22 lutego 2005r. decyzji Starosty Powiatowego w Ś. Decyzją z dnia [...] 2005r. nr [...] Wojewoda [...] nie uwzględniając odwołania, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy odwołujący rejestrując się w dniu 1 lutego 2005r. spełnił warunki do uznania go za osobę bezrobotną i do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, gdyż udokumentował ustawowy wymóg ponad 365 dni uprawniających do zasiłku w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji. Natomiast odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii uprawnień do świadczenia przedemerytalnego organ wyjaśnił, że orzekanie - przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku - w wymienionym przedmiocie jest niedopuszczalne, gdyż dotyczyłoby nieistniejącego rozstrzygnięcia. Nadto w uzasadnieniu podano, że strona legitymując się stażem pracy uprawniającym do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 34 lata, 11 miesięcy i 8 dni, przy wymaganym stażu pracy co najmniej 35 lat i nie będąc w dniu 23 lipca 2004r. osobą bezrobotną nie mogła skutecznie ubiegać się o świadczenie przedemerytalne.
Decyzję Wojewody [...] Henryk B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając, że organy I i II instancji nie odniosły się merytorycznie do stanu prawnego na dzień złożenia, to jest 23 lipca 2004r. do Dyrektora PUP w Ś. wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, który dotyczył sytuacji, w której na podstawie wcześniejszej decyzji Starosty Powiatowego w Ś. z dnia [...] 2003r. uznany został za bezrobotnego z dniem 14 stycznia 2003r. Poza tym podniósł, iż niewłaściwie obliczono okres pracy uprawniający go do zasiłku, gdyż wynosi on 35 lat i 32 dni.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda - [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Adminstracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art 61 § 3 Kpa wniosek strony wszczyna postępowanie administracyjne w dacie jego złożenia w organie. Tak więc z dniem 23 lipca 2004r. zawisło w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ś. postępowanie z wniosku Henryka B. o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego, które winno zostać zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem organu. Zgodnie bowiem z art 30 ust 1 obowiązującej od dnia 1 czerwca 2004r. ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. 120 poz. 1252)do spraw wszczętych i niezakończonych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zaś przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się między innymi wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez ZUS(to jest przed 1 sierpnia 2004r. - art 23 ust 3 cyt. ustawy) przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art 37 l ust. 2 i art 27 ust 1 pkt 5 i 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skoro zatem Henryk B. składając powyższy wniosek w ocenie organu nie spełniał wymaganej przesłanki nie posiadając statusu osoby bezrobotnej, winien wydać w przedmiocie prawa do świadczenia przedemerytalnego negatywną decyzję administracyjną, a nie ograniczać się do informowania go o braku podstaw do przyznania mu tego świadczenia. Organ jednak z takiej możliwości nie skorzystał, w związku z czym w dniu 4 lutego 2005r., tj. w dacie "przypomnienia" organowi przez Henryka B. o jego wniosku z dnia 23 lipca2004r. postępowanie administracyjne wszczęte w wyniku tego wniosku pozostawało nadal w toku. Jak wskazuje treść pisma z 4 lutego 2005r., celem strony było w dalszym ciągu uzyskanie rozstrzygnięcia w kwestii świadczenia przedemerytalnego.
Rzecz oczywista, że pierwszy etap zmierzający do wydania takiego rozstrzygnięcia stanowiło uznanie Henryka B. za bezrobotnego i przyznanie mu zasiłku w związku ze spełnieniem przez niego, począwszy od lutego 2005r., w tym zakresie ustawowych warunków (do 31 stycznia 2005r. korzystał ze zwolnienia lekarskiego). Z akt sprawy zresztą nie wynika, by do organu wpłynął odrębny wniosek strony o wydanie decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku z tego tytułu.
Jednak dwukrotne żądanie strony o identycznej treści (z 23 lipca 2004r. i 4 lutego 2005r.) obligowało organ do jednoczesnego orzeczenia co do jej uprawnień do przedemerytalnego świadczenia.
Z uwagi na to, że decyzja nr [...] Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...] 2005r. nie spełniała jego oczekiwań, bezpośrednio po jej odebraniu i zapoznaniu się z jej treścią (potwierdził otrzymanie decyzji 22 lutego 2005r.), to jest 22 lutego 2005r. Henryk B. skierował do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. kolejne pismo domagające się rozstrzygnięcia w związku z jego wnioskiem z dnia 23 lipca 2004r.
Pismo to niewątpliwie należało potraktować jako złożony w wymaganym terminie wniosek o uzupełnienie o żądane rozstrzygnięcie treści decyzji organu I instancji, znajdujący unormowanie w art 111 § 1 Kpa. Rozpatrzenie takiego wniosku następuje poprzez wydanie przez organ I instancji odrębnej decyzji i decyzję w oparciu o wskazany przepis Starosta Powiatowy w Ś. winien w niniejszej sprawie wydać.
Błędne pouczenie zawarte w uchylonej przez Dyrektora PUP w Ś. Henrykowi B. pismem z dnia 23 lutego 2005r. odpowiedzi spowodowało wniesienie przez niego do Wojewody [...] odwołania od decyzji z [...] 2005r. ograniczającego się do podtrzymania treści wymienionego wyżej pisma - wniosku z dnia 22 lutego 2005r. i nie zawierającego żadnych zarzutów odnośnie uznania go za bezrobotnego i przyznania zasiłku. Z odwołania wynika, że strona wnosi o wnikliwe jego rozpatrzenie przez Wojewodę na podstawie dokumentów dostarczonych przez PUP w Ś. Rację ma organ II instancji stwierdzając w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2005r., że skoro zaskarżona decyzja Starosty Ś. nie zawiera rozstrzygnięcia o prawie do świadczenia przedemerytalnego, to rozpatrzenie odwołania i orzekanie w tym przedmiocie nie jest możliwe gdyż dotyczyłoby nieistniejącego rozstrzygnięcia.
Zgodnie jednak z przyjętym w orzecznictwie sądowym poglądem, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1988r. III AZP 10/88 i wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 1998r. I SA/Wr 796/96), organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie dotyczące części żądań strony nie rozstrzygniętych w decyzji I instancji zawierające żądanie uzupełnienia treści decyzji co do rozstrzygnięcia, powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony i w razie popierania odwołania- stwierdzić na podstawie art 134 kpa jego niedopuszczalność, zaś w razie wyraźnego oświadczenia, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu I instancji - umorzyć na mocy art 138 § 1 pkt 3 i art 105 w związku z art 140 kpa postępowanie odwoławcze.
Nie może zatem orzekać co do meritum sprawy, w tym również o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W świetle treści wniesionego przez Henryka B. odwołania i wcześniej skierowanych do organu I instancji pism nie budzi wątpliwości, że chodzi mu tylko o uzupełnienie treści decyzji organu I instancji o żądane rozstrzygnięcie, co winno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego w oparciu o wskazane wyżej przepisy kpa.
Uznając zatem, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. 153 poz. 1270) orzekł o jej uchyleniu.
Wydanie przez organ odwoławczy decyzji nie zwalnia Starosty Powiatowego w Ś. z obowiązku zakończenia zawisłego przed nim, w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] 2005r., postępowania administracyjnego w przedmiocie uzupełnienia decyzji z dnia [...] 2005r. o rozstrzygnięcie dotyczące jego uprawnień do świadczenia przedemerytalnego przy uwzględnieniu stanu faktycznego istniejącego w dacie rozstrzygania sprawy.
W ramach tego postępowania skarżący jako jego strona może podejmować działania w celu prawidłowego ustalenia przez organ stażu jego pracy.