Uzasadnienie
1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...] stycznia 2022r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Przedsiębiorstwie P. ul. [...], [...], należącym do W. Ł. (dalej: skarżący, strona).
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] stycznia 2022r. O. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przekazał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w N. maila w sprawie niezidentyfikowanej substancji znalezionej w mleku modyfikowanym [...], którego producent znajduje się pod adresem: ul. [...] [...]. Jak wynika z adnotacji służbowej (brak numeracji akt administracyjnych) w dniu [...] stycznia 2022r. przedstawiciele organu I instancji, przeprowadzili kontrolę sanitarną zakładu - magazynu dystrybucyjnego z punktem sprzedaży wysyłkowej przez Internet, ul. [...], [...], należącego do M. Ł.. W przedmiotowej kontroli uczestniczył również skarżący, który oświadczył, że adres widniejący na etykiecie puszki przedmiotowego produktu nie wskazuje na jego producenta ani dystrybutora, tylko na adres pod którym można uzyskać informacje o ww. produkcie.
Skarżący oświadczył, że to on jest dystrybutorem produktu, będącego przedmiotem interwencji. Następnie, w dniu [...] stycznia 2022r. przedstawiciele organu I instancji, przystąpili do czynności kontrolnych zakładu należącego do W. Ł. - stoisko wydzielone (WYSPA) w magazynie dystrybucyjnym z punktem sprzedaży wysyłkowej przez Internet, ul. [...] [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2022r. organ poinformował stronę o przedłużeniu czasu trwania kontroli sanitarnej od dnia [...] stycznia 2022r. do dnia [...] stycznia 2022r. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2022r. wniósł sprzeciw podnosząc zarzut naruszenia art. 48, art. 55 i art. 58 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U z 2021 r., poz. 162 ze zm. - dalej "p.p.") w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 195 ze zm. – dalej "p.i.s.").
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią postanowił kontynuować czynności kontrolne.
Pismem z dnia [...] lutego 2022r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, wnosząc o jego uchylenie i odstąpienie od czynności kontrolnych.
Wskazanym na wstępnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz powołaniu stosownych przepisów stwierdził, że organ I instancji wbrew zarzutom strony oparł swoje rozstrzygnięcie na właściwych i zgodnych z prawem przepisach oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Ponadto kontrola sanitarna miała charakter interwencyjny, natomiast kontrole przeprowadzone w oparciu o upoważnienie nr [...] z dnia [...] września 2021 r. oraz upoważnienie nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., o których wspomina skarżący w przesłanym zażaleniu dotyczyły innego zakresu kontroli i nie były związane z kontrolą interwencyjną zrealizowaną w dniu [...] stycznia 2022r.
2. W skardze do Sądu strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uchylenie w całości zaskarżonego postanawiania organu I instancji i umorzenie postepowania nim wywołanego oraz odstąpienie od czynności kontrolnych.
Zarzuty zawarte w skardze:
- - naruszenie art. 59 ust. 10 p.p. poprzez nierozpoznanie zażalenia w terminie, o którym mowa w art. 59 ust. 9 p.p., co jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych, podczas gdy organ postanowił kontynuować kontrolę;
- - naruszenie zasady praworządności poprzez zastosowanie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy ustawa ta nie ma zastosowania w sprawie;
- - naruszenie art. 48 p.p. zw. z art. 37 ust. 2 p.i.s. poprzez brak zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i pozorne powołanie się na brak konieczności zawiadamiania o zamiarze wszczęcia kontroli, bez chociażby uprawdopodobnienia występowania przesłanek na to pozwalających;
- - naruszenie art. 54 p.p. zw. z art. 37 ust. 2 p.i.s. poprzez prowadzenie dwóch kontroli w tym samym czasie przez organ;
- - naruszenie art. 55 ust. 1 p.p. w zw. z art. 37 ust. 2 p.i.s. poprzez przekroczenie czasu trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku;
- - naruszenie art. 48 ust. 11 pkt 1 i 4 p.p. w zw. z art. 37 ust. 2 p.i.s. poprzez uznanie, iż kontrola jest prowadzona w oparciu o bezpośrednio stosowane przepisy Unii Europejskiej, podczas gdy, co innego wynika z upoważnienia do kontroli oraz poprzez uznanie, że kontrola prowadzona jest w związku z uzasadnionym bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska - czego w żaden sposób nie uzasadniono i nie wynika z żadnych dokumentów.
- 3. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.
- 4. W kolejnych pismach procesowych skarżący oraz organ negowali wzajemnie stanowiska zawarte w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
5. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
6. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Inspektor Sanitarny z dnia [...] kwietnia 2022r. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N. z dnia [...] stycznia 2022r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych w zakładzie należącym do skarżącego.
Wskazania w pierwszej kolejności wymaga, że stosownie do art. 37 p.i.s. w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy k.p.a., przy czym do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 p.p.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 p.p. przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48, art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art.
- 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia.
W myśl art. 59 ust. 7 p.p. organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
- 1) odstąpieniu od czynności kontrolnych;
- 2) kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Natomiast zgodnie z art. 59 ust. 9 p.p. na postanowienie, o którym mowa w ust. 7 pkt 2, przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o:
- 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia;
- 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych.
Nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (art. 59 ust. 10 p.p.).
Ponadto w myśl art. 59 ust. 16 p.p. do postępowań, o których mowa w ust. 6, 7 i 9 w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie odnośnie do rozpoznania sprzeciwu wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli oraz rozpoznania zażalenia przedsiębiorcy na postanowienie organu kontroli o kontynuowaniu czynności kontrolnych, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przepisy art. 59 ust. 6, 7 i 9 p.p. nie zawierają regulacji umożliwiających właściwe stosowanie przepisów o środkach zaskarżenia wobec podjęcia i wykonywania czynności kontroli.
Wyjaśnienia również w tym miejscu wymaga, że dla ustalenia znaczenia zwrotu "wniesienie zażalenia" konieczne jest uwzględnienie związku art. 59 ust. 16 p.b. z przepisem art. 129 § 1 k.p.a. w związku z odesłaniem z art. 144 k.p.a. Stosownie do art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Zdaniem Sądu w świetle powyższych regulacji, skoro powyższy przepis odnosi się do czynności wniesienia odwołania (zażalenia) do organu odwoławczego zaznaczając, że organ, który wydał zaskarżony akt pośredniczy w dokonaniu tej czynności, to początek biegu terminu przewidzianego dla rozpatrzenia zażalenia należy liczyć od dnia przekazania zażalenia organowi odwoławczemu.
Ponadto skoro tryb wnoszenia i rozpoznawania zażalenia został pominięty w p.p., to w tym zakresie zastosowanie mają reguły wynikające z przepisów k.p.a. Tak więc stosownie do art. 129 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. zażalenie na postanowienie organu kontroli wydane w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie. Wskazania w tym miejscu również wymaga, że zgodnie z art. 132 § 1 k.p.a., jeżeli odwołanie (zażalenie) wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję (postanowienie), uzna, że to odwołanie (zażalenie) zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję (postanowienie), w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję (postanowienie).
Natomiast art. 133 k.p.a. stanowi, iż organ administracji publicznej, który wydał decyzję (postanowienie), obowiązany jest przesłać odwołanie (zażalenie) wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w który otrzymał odwołanie (zażalenie), jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji (postanowienia) w myśl art. 132. Skoro przepisy p.p. nie zawierają odmiennych regulacji w tym zakresie, to organ kontroli, do którego wpływa zażalenie, ma obowiązek rozważyć, czy nie skorzystać z możliwości wydania nowego rozstrzygnięcia uwzględniającego w całości zawarte w zażaleniu żądanie strony. Jeżeli z możliwości takiej nie skorzysta, to zobowiązany jest stosownie do treści art. 133 k.p.a., przesłać zażalenie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Oznacza to, że 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 59 ust. 9 p.p., zaczyna swój bieg w dacie wpływu zażalenia do organu odwoławczego, a zatem wówczas, gdy organ ten może przystąpić do rozpatrywania tego zażalenia. Naruszenie powyższych zasad, a w konsekwencji przekroczenie 7-dniowego terminu, wywołuje skutki prawne określone w art. 59 ust. 10 p.p.
7. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Nakle nad Notecią postanowił kontynuować czynność kontrolne w zakładzie należącym do skarżącego. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] lutego 2022r. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia [...] lutego 2022r. (data wpływu do organu I instancji 9 luty 2022r.) wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W dniu [...] lutego 2022r. (prezentata wpływu korespondencji do organu II instancji) organ I instancji przekazał zażalenie strony Inspektor Sanitarny. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Z zestawienia powyższych dat bezspornie wynika, że organ odwoławczy uchybił terminowi określonemu w art. 59 ust. 9 p.p. na rozpatrzenie zażalenia tj. 7 dni od dnia jego wniesienia. Skoro zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] lutego 2022r, to 7-dniowy termin na rozpatrzenie zażalenia upływał z dniem [...] lutego 2022r. Tymczasem organ odwoławczy rozpoznał zażalenie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022r., a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 59 ust. 9 p.p.
Skoro Inspektor Sanitarny nie rozpatrzył zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia, to postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych upadło i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego (art. 59 ust. 10 p.p.). Tym samym wadliwe było działanie organu, który po wpływie wspomnianego terminu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych, co czyni zasadnym zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 59 ust. 9 i ust. 10 p.p. w zw. z art. 37 ust. 2 p.i.s.
Z uwagi na powyższe uchybienie organu odwoławczego bezzasadnym jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł Sąd orzekł w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.