Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2023 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania L. M. (dalej jako Skarżący) od decyzji Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2023r. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu [...] września 2022 Skarżący złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego. We wniosku wskazał na K. G. [...] w gminie L. jako na adres zamieszkania. Następnie [...] października 2022r. złożył oświadczenie o zmianie adresu na K. G. 2a. Przedstawił nadto do akt sprawy zawiadomienie Urzędu Gminy L. z [...] października 2022r. o nadaniu numeru porządkowego [...] w miejscowości K. G. dla nieruchomości oznaczonej działką o nr [...]. Jednocześnie złożył oświadczenie, że głównym źródłem ciepła w budynku jest kocioł na paliwo stałe – węgiel.
W dniu [...] grudnia 2022r. organ przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego sporządzona została notatka. W notatce wskazano, że pod adresem zamieszkania K. G. [...] zamieszkują 2 osoby: Skarżący oraz I. M.. Pod tym adresem prowadzone jest jedno gospodarstwo domowe.
Następnie pismem z [...] grudnia 2022r. Wójt Gminy L. zawiadomił Skarżącego o pozostawieniu jego wniosku bez rozpoznania z uwagi na wypłacenie już dodatku węglowego na adres: K. [...].
Skarżący wniósł ponaglenie, które SKO postanowieniem z [...] stycznia 2023r. uznało za uzasadnione. SKO wyznaczyło Wójtowi Gminy L. dodatkowy termin na załatwienie sprawy. W wyznaczonym terminie decyzją z [...] stycznia 2023 r. nr [...], Wójt Gminy L., działając na podstawie art. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 141 ze zm., dalej jako: "u.d.w.") odmówił Skarżącemu przyznania dodatku węglowego na adres K. [...]. W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że na adres budynku K. G. [...] został już przyznany dodatek węglowy, a następnie dokonano nadania nowego numeru dla budynku [...]. W tej sytuacji nie ma w sprawie zastosowania art. 2 ust. 3 c. i ust. 3d u.d.w.
Od opisanej wyżej decyzji odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu wniósł Skarżący, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy.
Rozpoznając odwołanie SKO uzupełniło materiał dowodowy, dołączając do akt sprawy informacje SR.DW.584.3.331.2022 z [...] października 2022r. o przyznaniu dodatku węglowego dla M. L. na adres K. [...]. Następnie SKO wydało zaskarżoną decyzję opisaną na wstępie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 2 ust. 2 oraz art. 3 ust. 2 b u.d.w. i wskazało na poczynione w sprawie ustalenia – w tym na okoliczność zamieszkiwania pod adresem K. G. [...] dwóch gospodarstw domowych – tj. gospodarstwa domowego Skarżącego oraz gospodarstwa M. L. z rodziną. Kolegium wskazało też, że M. L. jako pierwsza wystąpiła z wnioskiem o dodatek węglowy i dodatek ten zastał już wypłacony. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie SKO, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 3a u.d.w. Kolegium podkreśliło, że mimo późniejszego wyodrębnienia nowego adresu ([...]), to istotne jest w sprawie to, że Skarżący ubiega się o dodatek węglowy na pierwotny adres, na który dodatek węglowy został już wypłacony.
Od powyższej decyzji SKO Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu. Skarżący zarzucił naruszenie:
- - art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
- - art. 2 ust. 3d i art. 2 ust. 15b i ust. 15 f u.d.w. poprzez ich niezastosowanie.
W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że w dacie składania wniosku (14 września 2022r.) pod adresem [...] zamieszkiwała też M. L., jednakże wraz z rodzina w tej dacie prowadziła odrębne gospodarstwo domowe, ogrzewane niezależnym źródłem ogrzewania. Wyjaśnił nadto, że nadal zamieszkuje on pod adresem K. G. [...], a nowy numer porządkowy został przyznany dla gospodarstwa domowego M. L..
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego zamiast rozprawy zdalnej, jeżeli nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z 7 lipca 2023r. wyznaczył termin posiedzenia niejawnego. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Następnie należy wskazać, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu wymagającym jego uchylenia.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Odmawiając Skarżącemu przyznania prawa do dodatku węglowego organ I instancji wskazał, że Skarżący nadal (mimo ustalenia odrębnego numeru porządkowego na nieruchomości) zamieszkuje pod adresem, na który już wcześniej przyznano dodatek węglowy. Stanowisko to w pełni podzielił organ odwoławczy.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.), zwłaszcza art. 2 ust. 3a-3b oraz ust. 6, które precyzują zasady przyznawania dodatku węglowego w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe.
Zgodnie z art. art. 2 ust. 3a. u.d.w., "w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem". Zgodnie z art. 2 ust. 3b. u.d.w., "w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania". Zgodnie z art. 2 ust. 4, "w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy". Zgodnie z art. 2 ust. 6, zgodnie z którym "na potrzeby składania wniosków o wypłatę dodatku węglowego przyjmuje się, że jedna osoba może wchodzić w skład tylko jednego gospodarstwa domowego".
W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że w dacie składania wniosku pod adresem K. G. 2 prowadzone były dwa gospodarstwa domowe. Mimo tych ustaleń organy odmówiły przyznania Skarżącemu dodatku węglowego ze względu na fakt, iż Skarżący wchodzi w skład gospodarstwa domowego wskazanego we wniosku, a prowadzonego pod adresem, na który przyznano już dodatek węglowy.
W ocenie Sądu, organy obu instancji nie odniosły się w sposób wystarczający do wystąpienia przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c oraz ust. 3d u.d.w, które konstruują wyjątek od sformułowanej w art. 2 ust 3a zasady, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Zgodnie z art. 2 ust. 3c u.d.w., zgodnie z którym "w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia [...] listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła".
Art. 2 ust. 3d. u.d.w., stanowi z kolei, iż "w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową"
W kontekście art. 2 ust. 3c oraz 3d należy zauważyć, że organ nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego – organy ustaliły bowiem, iż dla budynku zamieszkiwanego przez Skarżącego ustalono dwa numery porządkowe, organy nie ustaliły jednak w sposób nie budzący wątpliwości, czy w budynku mieszkalnym prowadzone są dwa gospodarstwa domowe, czy tylko jedno - co jest kluczowe z perspektywy stosowalności art. 2 ust. 3c oraz art. 2 ust. 3d u.d.w. Zgodnie z notatką sporządzona z wywiadu środowiskowego wynika, że pod adresem [...] prowadzone jest tylko jedno gospodarstwo domowe, a następnie organ odwoławczy ustalił, że w dacie składania wniosku pod tym samym adresem prowadzone były dwa gospodarstwa domowe. Nie ustalono, kto zamieszkuje pod adresem K. G. [...] i kto, w dacie składania wniosku przez Skarżącego, faktycznie zamieszkiwał w lokalu, któremu nadano ten numer porządkowy. Nie wyjaśniono, czy Skarżący wchodzi lub wchodził w skład gospodarstwa domowego wskazanego w innym wniosku (wniosku M. L.) o wypłatę dodatku węglowego.
Organy błędnie przyjęły, że dodatek węglowy przyznawany jest na "adres zamieszkiwania", gdy tymczasem w sprawie istotne jest ustalenie ile gospodarstw domowych jest prowadzonych pod danym adresem. Dodatek węglowy przysługuje bowiem gospodarstwu domowemu – niezależnie od tego, czy jest ono jedno lub wieloosobowe.
Należy też nadto zauważyć, że w świetle art. 2 ust. 3c u.d.w, fakt, iż gospodarstwo domowe Skarżącego jest prowadzone pod tym samym adresem co gospodarstwo domowe, które już uzyskało dodatek węglowy, nie może stanowić wystarczającej okoliczności by odmówić Skarżącemu przyznania dodatku węglowego. W takiej sytuacji dodatek węglowy może zostać bowiem przyznany, o ile zachodzą przesłanki określone w art.
2. ust 3c oraz ust. 3d u.d.w. Należy w tym kontekście zauważyć, iż Skarżący w ponagleniu oświadczył, iż mieszka w innym lokalu niż gospodarstwo, które znajduje się pod tym samym adresem i które już uzyskało dodatek węglowy. Złożył też oświadczenie, że zmiana adresu nastąpiła dla innego niż jego gospodarstwa domowego. W takich okolicznościach sprawy w sposób nie budzący wątpliwości należało ustalić, czy Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe odrębne względem tego, które już otrzymało wniosek, lub wykazać, iż do [...] listopada 2022 r. było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla jego gospodarstwa.
Tym samym uznać należy, iż organy zaniechały sprawdzenia stanu faktycznego pod kątem ziszczenia się przesłanek określonych w art. 2 ust. 3c oraz 3d u.d.w. Dokonały też nieprawidłowej subsumpcji ustalając, że Skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy, z powodu, który nie wynika z ustawy o dodatku węglowym, to jest z uwagi na wcześniejsze przyznanie dodatku węglowego "na adres", wskazany we wniosku z [...] września 2022r.
W tym stanie rzeczy wywiedziona przez Skarżącego skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów wydane zostały z naruszeniem art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z tych względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku, tj. uchylił decyzje organów obu instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu w zakresie stosowania i wykładni art. 2 ust. 3c oraz 3d u.d.w. a więc ustali, czy gospodarstwo Skarżącego oraz gospodarstwo, które znajduje się pod tym samym adresem co gospodarstwo Skarżącego i które otrzymało już dodatek węglowy – stanowią jedno gospodarstwo domowe, czy też dwa odrębne gospodarstwa. Organ dokona również ustaleń co do ewentualnego ziszczenia się pozostałych przesłanek, tak pozytywnych jak i negatywnych, warunkujących przyznanie wnioskowanego dodatku węglowego, będąc związanym wykładnią niniejszego wyroku stosownie do art. 153 p.p.s.a.