Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 10 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 514/12

Uzasadnienie

Starosta I. w dniu [...] grudnia 2011 r. wydał decyzję Nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 Kpa oraz art. 9b ust. 7 pkt 1 i 2 w zw. z art. 91 d pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674, ze zm.) stwierdzając nieważność nadania J. D. - wychowawczyni w Bursie Szkolnej nr [...] w I. stopnia awansu zawodowego nauczyciel kontraktowego (Akt Nadania Stopnia Awansu Zawodowego Nauczyciela nr [...] z [...] czerwca 2011 r.).

[...] Kurator Oświaty w B. decyzją z [...] marca 2012 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 Kpa i art. 9b ust. 7 pkt 2 ww. ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. po rozpatrzeniu odwołania J. D. utrzymał w mocy ww. decyzję. Organ wskazał, że nauczyciele podlegający przepisom Karty Nauczyciela i zatrudnieni w odpowiednim wymiarze czasu pracy są objęci systemem awansu zawodowego. Każdy nauczyciel zatrudniony w szkole powinien posiadać stopień awansu, a jeżeli jest zatrudniony po raz pierwszy - z dniem zatrudnienia otrzymuje stopień nauczyciela stażysty. Stopień nauczyciela stażysty jest stopniem, który uzyskuje z mocy prawa osoba zatrudniona w szkole, jeżeli nie posiada żadnego stopnia awansu. Uzyskanie stopnia nauczyciela stażysty następuje automatycznie z dniem nawiązania stosunku pracy - art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karty Nauczyciela. Od tego warunku ustawodawca wprowadził wyjątki w art. 9 ust. 3, stanowiąc, iż nauczyciele akademicy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego.

Niespełnienie przez stronę warunku przygotowania pedagogicznego w dniu [...] marca 2011 r. wykluczało nadanie w momencie zatrudnienia stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy prawa, tj. w trybie art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela. Zdobycie kwalifikacji pedagogicznych przez nauczyciela już zatrudnionego w szkole, jak to miało miejsce w przypadku J. D., nie stanowiło podstawy do nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z mocy prawa w okresie późniejszym, gdyż z takiego uprawnienia mogą skorzystać osoby, które spełniają wymienione w art. 9a ust. 3 ww. - przesłanki w momencie podjęcia zatrudnienia. W tej sytuacji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 Kpa należało stwierdzić nieważność decyzji z 7 czerwca 2011 r.

Składając skargę J. D. domagając się uchylenia obu decyzji zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 16 § 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że decyzja dyrektora Bursy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
2. 2) art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela w zw. z art. 9 ust. 1 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie spełniała wymagań kwalifikacyjnych do nadania jej stopnia awansu zawodowego, podczas gdy skarżąca spełniała w dniu wydania decyzji wszelkie warunki określone w ww. ustawie do nadania jej stopnia nauczyciela kontraktowego,
3. 3) art. 9b ust. 4 Karty w zw. z art. 9a ust. 3 poprzez ponowną ocenę przez organ dorobku zawodowego skarżącej w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, podczas gdy z literalnego brzmienia ww. przepisów, jak również ich wykładni systemowej wynika, iż oceny dorobku zawodowego pozostaje w gestii swobodnego uznania dyrektora, a zatem jeżeli nie ma ona charakteru dowolnego mieści się w granicach prawa i dokonywania jest w odniesieniu do wymagań potrzebnych nauczycielowi na danym stanowisku (w niniejszej sprawie wychowawcy) to brak jest podstaw do jej rewizji przez organ rozpatrujący sprawę w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa,
4. 4) art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji na czym miało polegać rażące naruszenie prawa, a w konsekwencji tego również brak rozważenia społeczno- gospodarczych skutków pozostawienia decyzji w obrocie prawnym lub stwierdzenia jej nieważności,
5. 5) art. 7 Kpa art. 8 Kpa, art. 77 § 1 Kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezbadanie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związany ze sprawą.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wskazując, iż doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z 7 czerwca 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

1. a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
2. b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
3. c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Natomiast z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca J. D. rozpoczęła pracę w charakterze nauczyciela stażysty w Bursie Szkolnej Nr [...] w I. z dniem [...] marca 2011 r. (vide umowa o pracę z [...] lutego 2011 r.). W momencie zatrudnienia skarżąca J. D. legitymowała się dyplomem ukończenia trzy semestralnych studiów podyplomowych na Wydziale Pedagogicznym [...] w B. w zakresie pedagogiki resocjalizacyjnej. Wcześniej uzyskała tytuł magistra w zakresie finansów publicznych. W ciągu trzech miesięcy od podjęcia pracy na stanowisku nauczyciela - wychowawcy skarżąca J. D. uzyskała przygotowanie pedagogiczne kończąc studia podyplomowe w tym zakresie w [...] Szkole Wyższej w B. (vide świadectwo ukończenia studiów podyplomowych z dnia [...] czerwca 2011 r.).

Z akt wynika także, że dnia [...] czerwca 2011 r. Dyrektor Bursy szkolnej Nr [...] w I. nadała skarżącej J. D. na podstawie art. 9 b ust. 4 w zw. z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. późn. zm.) stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

W związku z powyższym w tym miejscu niniejszego uzasadnienia wypada już zauważyć, że przywołany przepis art. 9a ust. 3, stanowi iż nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, z zastrzeżeniem ust. 4 (ust. 4, art. 9a stanowi, że nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakresie kształcenia nauczycieli lub kolegium pracowników służb społecznych uzyskują stopień nauczyciela mianowanego).

Zgodnie z powyższym warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego na podstawie art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) jest spełnienie określonych w nim warunków w dniu zatrudnienia, co w odniesieniu do skarżącej J. D. powinno było mieć miejsce już [...] marca 2011 r., tj. w dniu zatrudnienia skarżącej.

Natomiast, jak więc wynika z dokumentów w dniu podjęcia zatrudnienia na stanowisku wychowawczyni internatu skarżąca J. D. nie posiadała pełnych kwalifikacji pedagogicznych z uwagi na brak wymaganego przygotowania pedagogicznego.

Dlatego też wypada w tym miejscu zauważyć, że powyższa ustawa z 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela w rozdziale 3 oraz rozdziale 3a określa wymagania kwalifikacyjne i zawiera przepisy dotyczące awansu zawodowego nauczycieli.

W myśl art. 9a ust. 1 Karty stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która:

1. 1) posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje,
2. 2) przestrzega podstawowych zasad moralnych,
3. 3) spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu.

Natomiast w przepisie art. 9a Karty Nauczyciela ustawodawca ustalił następujące stopnie awansu zawodowego nauczycieli:

1. 1) nauczyciel stażysta;
2. 2) nauczyciel kontraktowy;
3. 3) nauczyciel mianowany;
4. 4) nauczyciel dyplomowany.

Przy czym osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty, z zastrzeżeniem wynikającym z art. 9a ust. 3 zgodnie z którym:

1. - nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub,
2. - osoby posiadające co najmniej pięcioletni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy, uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, z kolejnym zastrzeżeniem, iż nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3 -letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli lub kolegium pracowników służb społecznych uzyskują stopień nauczyciela mianowanego.

Według przepisu art. 96 ust. 1 tejże ustawy warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest:

1. - spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3,
2. - odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1 -3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w z art. 9c ust. 6,
3. - oraz:
4. 1) w przypadku nauczyciela stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie;
5. 2) w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną;
6. 3) w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Jak wynika z przytoczonych przepisów ustawodawca precyzyjnie w przywołanych powyżej przepisach Karty Nauczyciela bardzo szczegółowo określił zasady zatrudniania nauczycieli i uzyskania przez nich kolejnych stopni awansu zawodowego, w tym awansu na nauczyciela kontraktowego.

Decyzja Dyrektora Bursy Nr [...] w I. z [...] czerwca 2011 r., której dotyczy zaskarżona decyzja [...] Kuratora Oświaty z B. pomijająca zasady zatrudniania i awansu nauczycieli rażąco naruszyła obowiązujące prawo. Ustawodawca nie bez powodu ustanowił bardzo szczegółowe i sztywne zasady awansowania nauczycieli. Nie ma tu w omawianym odniesieniu do tych przepisów jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych. Decyzja Dyrektora Bursy nr [...] w I. umożliwiła skarżącej J. D. uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego "na skróty", tj. w przyśpieszonym, znacznie skróconym okresie czasu z całkowitym pominięciem ustawowych zasad awansowania, co jest niewątpliwym rażącym naruszeniem prawa.

Wbrew wywodom skarżącej wszystkie okoliczności sprawy zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione. Nie był żadnej potrzeby uzupełniania przez organ materiału dowodowego. Nie było też potrzeby w świetle przywołanych przepisów dokonania "ponownej oceny przez organ dorobku zawodowego" skarżącej.

Naruszenie prawa, które nastąpiło w dniu [...] czerwca 2011 r. przy wydaniu aktu nadania stopnia awansu zawodowego miało charakter rażący. Doszło, bowiem do oczywistego rzucającego się wyraźnie w oczy naruszenia jednoznacznie brzmiących przepisów.

W tym stanie rzeczy wobec braku istnienia przesłanek wskazanych treścią przywołanego art. 145 ust. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalić.

I dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.