Uzasadnienie
W dniu [...].05.2019 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek M. T. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.
Na podstawie złożonego wniosku M. T. ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności związanej do zwierząt gatunku bydło domowe i płatności związanej do krów. Powierzchnia zgłoszona do jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 9,64 ha. Do wniosku załączono materiały graficzne w liczbie 4 sztuk oraz 2 oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności.
W wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T., działając na podstawie art. 5 - 6 i art. 24 ustawy z dnia [...] lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego" oraz art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.), wydał w dniu [...].01.2020 r., decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na mocy której przyznał M. T. płatność JPO do powierzchni stwierdzonej 9,47 ha, pomniejszonej 0,17 ha w stosunku do powierzchni zadeklarowanej, płatność za zazielenienie do powierzchni zatwierdzonej dla JPO, płatność redystrybucyjną do powierzchni 6,47 ha oraz płatności związane: do zwierząt gatunku bydło domowe (Bos taurus) i do krów - do zadeklarowanej liczby zwierząt.
Orzekający organ I instancji wyjaśnił, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 9,64 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 9,47 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr [...]. Wskazano, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej, niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosiła 1,80%, a zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, z późn. zm.), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynoszącą nie więcej, niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Mając na uwadze powyższe organ I instancji dokonał ustalenia, iż powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 9,47 ha.
Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, że wszystkie płatności, jakie otrzymał producent rolny na mocy przedmiotowej decyzji, zostały pomniejszone ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego w związku z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do tego rozporządzenia. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał również stronie kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. zarzucił, iż bezzasadnie zaniżono powierzchnię kwalifikującą się do płatności w stosunku do powierzchni zadeklarowanej. W ocenie odwołującego takie działanie jest oczywistym przestępstwem, fałszerstwem, czynionym świadomie przez pracowników ARiMR. Powołując się na dane z ewidencji gruntów, M. T. podkreślił, że całkowita powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna C), kwalifikująca się do płatności, jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną i wynosi 5,60 ha (a nawet 5,61 ha).
Inne po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego i wbrew zarzutom strony, ustalenia organu I instancji znajdują oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Wskazano, że przyznanie wnioskowanych płatności uzależnione jest od spełnienia warunków określonych przepisami prawa materialnego oraz od pozytywnego wyniku kontroli administracyjnej, której każdorazowo poddawany jest wniosek obszarowy, a która została przewidziana przepisami prawa unijnego. Weryfikacja wniosków o wsparcie odbywa się w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (GIS).
W przedmiotowej sprawie stwierdzono przedeklarowanie powierzchni dla działki ewidencyjnej nr: 16/1 - działka rolna C/C1, a ponieważ stwierdzone zawyżenie nie przekraczało 3% lub 2 ha, organ I instancji zastosował przywołany powyżej przepis art. 18 ust. 6 rozporządzenia 640/2014 i przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej w wyniku postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie M. T. zadeklarował we wniosku m.in. działkę rolną C/C1, położoną na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb [...] Błoto, gmina Zławieś W., powiat [...], województwo kujawsko-pomorskie), natomiast w procesie kontroli administracyjnej stwierdzono zawyżenie deklaracji powierzchni na przedmiotowej działce ewidencyjnej. W systemie informatycznym IACSplus dokonano pomiaru działki rolnej C/C1 w oparciu o aktualną powierzchnię MKO.
Organ odwoławczy podkreślił również, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] w roku 2018 podlegała pomiarowi w terenie, w ramach oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO w związku z postępowaniem odwoławczym dotyczącym sprawy z roku 2017.
Ponadto zdaniem organu II instancji, na dzień wydania decyzji nr [...] z dnia [...].01.2020 r. brak było przesłanek do przyjęcia innej powierzchni kwalifikującej się do płatności dla działki ewidencyjnej nr [...], niż wynikająca z ustalonej powierzchni MKO. M. T., składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 zgłosił rozbieżności dotyczące powierzchni MKO dla przedmiotowej działki. W odwołaniu strona wskazała, że rzeczywista powierzchnia użytkowana rolniczo jest większa, od wynikającej z "komunistycznych pomiarów lotniczych". Jednocześnie jednak, ani w postępowaniu dotyczącym roku 2019, ani w żadnym postępowaniu z lat wcześniejszych, strona nie przedstawiła żadnych weryfikowalnych dowodów, uzasadniających twierdzenia o nieprawidłowości powierzchni ustalonej przez ARiMR, dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy, wobec zgromadzonych przez organy ARiMR materiału dowodowego, organ II instancji wyjaśnił, że ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, jednak M. T. uzasadnił swoje twierdzenia jedynie wyliczeniami, które nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Wskazano także, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2015 r. (sygn. akt III SA/Kr 1127/14), to strona musi wykazywać się wzmożoną aktywnością w gromadzeniu oraz przedstawianiu dowodów i nie może oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
M. T. w złożonym odwołaniu nie przedstawił żadnych dowodów podważających ustalenia organu I instancji, ograniczając się w tym zakresie jedynie do bezpodstawnego kwestionowania wyników postępowania, dlatego zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia strony o intencjach i działaniach pracowników organu dokonujących obsługi sprawy należy uznać za insynuacje, nie znajdujące żądnego poparcia w zebranym materiale dowodowym, a materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji należy uznać za obiektywny i weryfikowalny, w przeciwieństwie do gołosłownych tez przedstawianych przez stronę.
Jak wskazano, istotnym jest, że M. T., pomimo wyrysowania granic działki rolnej C/C1 niezgodnie z powierzchnią MKO (o czym został poinformowany przez aplikację eWniosekPlus) i zgłoszenia rozbieżności do działki ewidencyjnej nr [...], na żadnym etapie postępowania nie wskazał, że dokonał likwidacji widocznych na ortofotomapie i stwierdzonych w wyniku oględzin z lipca 2018 roku tzw. samosiejek. W odwołaniu z dnia [...].02.2020 r. M. T. podniósł jedynie, że są to kilkunastoletnie samosiejki przeznaczone do sukcesywnej wycinki.
W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów, zarówno krajowych jak i prawa wspólnotowego, a organ I instancji prawidłowo powołał i zastosował podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz oparł się o materiał dowodowy zebrany zgodnie z wymogami prawa.
W skardze do Sądu, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, M. T. zarzucił, iż bezzasadnie organy administracji zaniżyły powierzchnię kwalifikującą się do płatności w stosunku do powierzchni zadeklarowanej.
W ocenie skarżącego takie działanie jest oczywistym przestępstwem, fałszerstwem, czynionym świadomie przez pracowników ARiMR. Powołując się na dane z ewidencji gruntów, M. T. podkreślił, że całkowita powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna C), kwalifikująca się do płatności jako trwały użytek zielony (TUZ) za 2019 rok wynosi: 7,50 -1,72 = 5,78 ha.
Producent wyjaśnił, że maksymalny obszar kwalifikowany do płatności jako trwały użytek zielony (TUZ) za 2019 rok i wcześniej - za 2018 rok, za 2017 rok, może obejmować wyłącznie trwały użytek zielony, tj. bez lasów i zadrzewień, dlatego uwzględniając całkowitą powierzchnię ewidencyjną działki nr [...] wynoszącą 7,37 ha, po odliczeniu ewidencyjnego zalesienia (1,25 ha) i rzeczywistego zadrzewienia - samosiejki (0,51 ha), maksymalna powierzchnia kwalifikowana do dopłat może jego zdaniem wynosić maksymalnie 5,61 ha. Natomiast przy uwzględnieniu rzeczywistej powierzchni działki nr [...], tj. pomierzonej stosownie do istniejących słupów granicznych (ok. 10 sztuk), rzeczywista powierzchnia/areał działki nr [...] wynosi 7.50 ha, od której to powierzchni dla celów dopłat rolnych TUZ należy odliczyć rzeczywistą powierzchnię zalesienia wynoszącą 1,21 ha i rzeczywistą ww. powierzchnię zadrzewienia - samosiejki do wycinki wynoszącą 0,51 ha, co daje maksymalną kwalifikowaną powierzchnię do dopłat, która może wynosić maksymalnie 5,78 ha.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z 2 grudnia 2020r., wydane na mocy art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 14 maja 2020r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz. U. z 2020 r., poz. 857).
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wskazuje, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.
Rozpatrywana sprawa dotyczy płatności w ramach wsparcia bezpośredniego. Warunki przyznawania tych płatności regulują przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. 2018 r., poz.1312 ze zm.). Na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013 wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Przedmiotem sporu jest rozbieżność powierzchni deklarowanej przez skarżącego - działek rolnych kwalifikowanej do jednolitej płatności obszarowej wynoszącej 9,64 ha, wobec powierzchni działek rolnych stwierdzonej w toku prowadzonego przez organy ARiMR postępowania - wynoszącej 9,47 ha.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemach płatności, płatności obszarowe, w tym JPO, są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
- 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
- 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
- 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
- 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Z przytoczonych przepisów wynika, że aby uzyskać płatność, konieczne jest złożenie w określonym terminie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do których ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowana w ten sposób powierzchnia działek rolnych podlega jednak weryfikacji dokonywanej przez organ.
Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) oraz w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69).
Według art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Obowiązek określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w odniesieniu do każdej działki referencyjnej do celów systemów wsparcia obciąża państwa członkowskie. Zgodnie bowiem z art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki.
Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny.
W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej (art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014).
Zatem państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zostały zobowiązane do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności.
Wobec powyższego, przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikujących się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18). Kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II GSK 4956/16).
W niniejszej sprawie zadeklarowane przez skarżącego we wniosku powierzchnie zgłoszonych do płatności działek zostały zweryfikowane w toku kontroli administracyjnej właśnie w oparciu o dane wynikające z opisanego wyżej systemu LPIS, którego element stanowi ortofotomapa. Na tej podstawie ustalono, że powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 9,64 ha, natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 9,47 ha. W procesie kontroli administracyjnej stwierdzono zawyżenie deklaracji powierzchni na przedmiotowej działce ewidencyjnej nr 16/1. W systemie informatycznym IACSplus dokonano pomiaru działki rolnej C/C1 w oparciu o aktualną powierzchnię MKO.
Ponadto powierzchnia działki ewidencyjnej nr 16/1 w roku 2018 podlegała pomiarowi w terenie, w ramach oględzin działki referencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO, w związku z postępowaniem odwoławczym dotyczącym sprawy z roku 2017.
Z uwagi na powyższe, na dzień wydania decyzji z dnia 24.01.2020 r., Nr 0041-2020-001934, brak było przesłanek do przyjęcia innej powierzchni kwalifikującej się do płatności dla działki ewidencyjnej nr [...] niż wynikająca z ustalonej powierzchni MKO. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 zgłosił rozbieżności dotyczące powierzchni MKO dla przedmiotowej działki, jednocześnie jednak jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ani w postępowaniu dotyczącym roku 2019, ani w żadnym postępowaniu z lat wcześniejszych, strona nie przedstawiła żadnych weryfikowalnych dowodów, uzasadniających twierdzenia o nieprawidłowości powierzchni ustalonej przez ARiMR.
Wobec opisanych wcześniej cech systemu LPIS oraz dokładności ortofotomapy cyfrowej w zakresie odtworzenia zagospodarowania terenu, należy natomiast uznać za nietrafne stanowisko skarżącego, według którego jedynym sposobem ustalenia faktycznej powierzchni działek użytkowanych rolniczo mogłoby być przeprowadzenie ich pomiarów "przy uwzględnieniu rzeczywistej powierzchni działki nr [...], tj. pomierzonej stosownie do istniejących słupów granicznych (ok. 10 sztuk)". Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu), mają równoprawne znaczenie. Ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18 oraz z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 721/18).
Nie może być także uznany za skuteczny argument, że dokonane przez samego skarżącego pomiary działki nr 16/1 wskazują na większą, niż przyjęta w zaskarżonej decyzji, powierzchnię kwalifikującą się do płatności. Wymaga podkreślenia, że system LPIS i stanowiąca jego element ortofotomapa cechują się określoną, wysoką dokładnością, z którą nie może być porównany wynik pomiarów przeprowadzonych przez samego rolnika.
W konsekwencji Sąd ocenił jako prawidłowe ustalenie w zaskarżonej decyzji różnicy w wysokości 0,17 ha pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej (9,64 ha), a powierzchnią stwierdzoną (9,47 ha). W konsekwencji wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 1,80 %. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz.
UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 z późn. zm.), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o systemach płatności, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, przy czym właśnie ust. 2 tego artykułu określa, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
- 1) stoi na straży praworządności;
- 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
- 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
- 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie zaś z ust. 3 art. 3 ww. ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Przepisy ust. 2 i 3 art. 3 ustawy o systemach płatności określają obowiązki organu, zastępując zasady ogólne zawarte w art. 7 oraz art. 9 i art.10 Kpa, których zastosowanie zostało wyraźnie wykluczone. Regulacja przyjęta w art. 3 ust. 2 pkt 2 (organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy) wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 Kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z tej samej przyczyny (wykluczenie zasady prawdy obiektywnej) w sprawach dotyczących płatności nie obowiązuje zasada zawarta w art. 77 Kpa (obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. albo działanie w tym zakresie z urzędu, gdy jest to istotne dla rozstrzygnięcia, albo gromadzenie dowodów zaoferowanych przez stronę, gdy są do dowody istotne dla sprawy).
Z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemach płatności wynika, że organ ma jedynie obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego we wniosku lub innych przedłożonych przez stronę dokumentach, nie jest natomiast zobowiązany do aktywnego gromadzenia dowodów w zakresie uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności, gdyż jest to wyłączny obowiązek strony postępowania.
Z uwagi na powyższe uznać należy, że wobec zgromadzonego przez organy ARiMR materiału dowodowego, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia. Skarżący uzasadnił swoje twierdzenia jedynie wyliczeniami, które jednak nie znajdują oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że ustalenia dokonane zostały prawidłowo, zaś ich ocena nie jest dowolna. W decyzjach organy obu instancji przywołały prawidłowe przepisy prawa materialnego, mające zastosowanie do w przypadku zmniejszenia płatności bezpośrednich wynikającego z weryfikacji zgłoszonej powierzchni. Na ocenę zawartą w zaskarżonej decyzji wpływu nie mogły mieć podnoszone w skardze okoliczności o charakterze wyłącznie proceduralnym. Rozpatrując wniosek o przyznanie płatności Kierownik KBP zobowiązany był do działania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego. Przepisy te, prawidłowo powołane i przytoczone w decyzji Kierownika BP, nakazywały mu dokonanie stosownych pomniejszeń płatności, co stanowiło konsekwencję przyjęcia innej powierzchni działek, niż wnikająca z wniosku o płatność.
Nie stwierdziwszy zatem, aby zaskarżona decyzja zawierała wady nakazujące jej uchylenie, Sąd, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.