Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Toruniu decyzją z dnia 3 marca 2023 r., nr SKO-92/149/23 utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Chełmży z dnia 10 stycznia 2023 r. nr DW.000003.01.2023 o odmowie przyznania K. P. (dalej jako: "skarżąca") świadczenia w formie dodatku węglowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dwie próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w wynajmowanym przez nią od 11.10.2022r. lokalu przy ul. [...] w C., podjęte w dniach 16 i 22 listopada 2022 r. okazały się bezskuteczne z uwagi na nieobecność skarżącej. Przeprowadzając w dniu 29 listopada 2022 r. wywiad środowiskowy, pracownik organu ustalił, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, zaś kocioł na paliwo stałe nie jest podłączony do instalacji. Całe mieszkalnie było w trakcie remontu i nie nadawało się do zamieszkania. Skarżąca oświadczyła, że z uwagi na remont mieszkania czasowo mieszka u matki lub siostry ewentualnie w jednym z pomieszczeń w lokalu ul. [...] w C.. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie przedłożyła dowodów na okoliczność zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego w wyżej wymienionym lokalu. Tym samym zdaniem SKO nie została spełniona przesłanka do przyznania dodatku węglowego określona w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym.
Organ odwoławczy zwrócił ponadto uwagę, że K. P. została ujęta w składzie rodziny we wniosku P. P. o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 19 sierpnia 2022 r., a wniosek ten rozstał rozpoznany pozytywnie. Powyższa okoliczność stanowiła zdaniem SKO kolejną przeszkodę do przyznania skarżącej dodatku węglowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższa decyzję K. P. zarzuciła naruszenie:
- - przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 1, 2, 15 a ust. 2a, 15 b ustawy o dodatku węglowym;
- - przepisów prawa procesowego, tj. przepisu art. 7, art. 10 § 1, 3, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 141), a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Ustalając stan faktyczny sprawy, organ, w przypadku zaistnienia wątpliwości wskazanych w przepisie art. 2 ust. 15b ustawy o dodatku węglowym, może uznać za konieczne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy), a w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy), gdzie niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 2 ust. 15b ustawy, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e ustawy).
Organy powinny zatem ustalić w sposób niebudzący wątpliwości miejsce zamieszkania skarżącej oraz charakter prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego.
W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaję to czy skarżąca zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w C..
Okolicznością mającą zdaniem organów wskazywać na to, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu jest to, że w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w lokalu odbywał się remont a znajdujący się w lokalu kocioł na paliwo stałe nie był podłączony do instalacji. Powołano się też na oświadczenie skarżącej, że z uwagi na remont mieszka czasowo u matki lub siostry lub w jednym z pomieszczeń remontowanego lokalu. SKO dodało również, że strona skarżąca nie przedłożyła, żadnego dowodu na okoliczność zamieszkiwania i prowadzenia gospodarstwa domowego w wyżej wymienionym lokalu.
Z wyjaśnień skarżącej zawartych w odwołaniu wynika natomiast, że skarżąca bezpośrednio po wynajęciu w dniu [...] października 2022 r. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w C. zdecydowała się na przeprowadzenie w nim remontu generalnego, łącznie z poprowadzeniem nowej instalacji grzewczej, co spowodowało rozłączenie kotła grzewczego od komina. W dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżąca mieszkała w przedmiotowym lokalu, co z uwagi na rozmiar remontu mogło być niewidoczne. Dodała, że do czasu wyremontowania jednego pokoju, noce spędzała u rodziny, a w lokalu przebywała po pracy by nadzorować remont.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że w ocenie Sądu znajdująca się w aktach administracyjnych notatka służbowa z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Notatka pracownika przeprowadzającego wywiad jest nazbyt lakoniczna i trudno w oparciu o nią uznać co ma świadczyć o tym, że skarżąca nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Czy chodzi o remont, o brak podłączenia ogrzewania, czy o to, że skarżąca poza tym, że zajmuje wyremontowany pokój w lokalu mieszkalnym, deklaruje też, że częściowo przebywa też u matki lub u siostry? Organ administracji nie ustalił przy tym by skarżąca zamieszkiwała pod innym niż wskazany adres.
Wskazać należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku miejsca zamieszkania oznacza to konieczność uwzględnienia zarówno elementu obiektywnego, jak i subiektywnego. Istotny jest zarówno fakt fizycznego przebywania w danej miejscowości jak i wola przebywania w niej. Wola przebywania w danym miejscu jest pojęciem subiektywnym. Musi wiązać się z tym, że miejsce to stało się ośrodkiem życia codziennego osoby fizycznej, w którym skoncentrowane są jej plany życiowe.
W związku z powyższym prowadzony w mieszkaniu remont i czasowe przebywanie (nocowanie) u rodziny, nie może być traktowane równoznacznie z niezamieszkiwaniem lokalu. Skarżąca przedłożyła organowi umowę najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego, z której wynika, że umowa ta ma obowiązywać na czas 3 lat, co wskazywać może, że lokal ten ma stanowić dla skarżącej centrum życiowe. Kwestią która powinna być wyjaśniona w toku wywiadu środowiskowego jest to czy w momencie przeprowadzania wywiadu okoliczności wskazywały, że lokal jest zamieszkany i czy w ogóle istniały warunki do tego by w nim już mieszkać.
Sąd nie podziela argumentacji organu odwoławczego, że strona skarżąca powinna była przedłożyć jakieś dodatkowe dowody na okoliczność zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy dostrzegając braki i niejasności przeprowadzonego przez pracownika organu I instancji wywiadu środowiskowego, mającego w świetle ustawy służyć rozwianiu wątpliwości, powinien rozważyć ponowne zlecenie przeprowadzenia takiego wywiadu.
Wskazać należy również, że przeszkodą do przyznania skarżącej dodatku węglowego nie mógł być jedynie fakt, że K. P. została ujęta w składzie rodziny we wniosku P. P. o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 19 sierpnia 2022 r. Skarżąca oświadczyła bowiem, że rozstał się z mężem, wynajęła lokal przy ul. [...] w C. i prowadzi tam odrębne gospodarstwo domowe. O ile zatem organ nie ustali, że skarżąca w dalszym ciągu prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z P. P., to przyznanie mu dodatku węglowego nie może mieć, w świetle treści art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Mając powyższe uwadze Sąd stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, 77 § 1, 79a § 1 i 80 k.p.a., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w warunkach błędnego zastosowania w sprawie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym oraz nieprawidłowego niezastosowania art. 2 ust. 15b tejże ustawy. Stanowi to podstawę do uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259).
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.