Uzasadnienie
Decyzją z [...] 2005 r. nr [...] Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w W. po rozpatrzeniu wniosku M. G. orzekł o częściowym zwolnieniu z ponoszenia odpłatności za pobyt córki – I. G. w Domu Dziecka w B. i ustalił, że opłata wynosić będzie 3 % należnej odpłatności rodzica za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo - wychowawczej tj. 53, 28 zł miesięcznie. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia przywołano § 2 uchwały nr [...] Rady Powiatu w S. z [...] 2004 r. w sprawie określenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat rodziców dziecka lub osoby pełnoletniej za ich pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej oraz art. 8 ust. 3, art. 10 ust.
3. art. 81 ust. 6, art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 z późń. zm.). Zgodnie z powyższymi przepisami ustalono, że dochód rodziny M. G. przekracza określone kryterium dochodowe uprawniające do całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt córki w placówce opiekuńczo - wychowawczej i określono jej wysokość stosując częściowe zwolnienie.
Nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem, M. G. w dniu [...] 2005 r. wniosła odwołanie od decyzji wskazując, że ponosi duże wydatki związane z utrzymaniem swojej rodziny (odzież, leki) oraz pobytem córki M. W. w internacie szkolnym, w związku z czym nie stać jej na opłacanie choćby częściowe za pobyt I. G. w Domu Dziecka w B. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w dniu [...] 2005 r. podjęło decyzję nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem ponieważ dokonane przez organ I instancji ustalenia faktyczne w sprawie oraz oparte na wyżej cyt. przepisach wyliczenia odpłatności za pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej są prawidłowe, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. G. oświadczyła, że nie zgadza się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymującą w mocy niekorzystną dla niej decyzję organu Instancji. Uzasadniając swoje stanowisko podniosła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłat za pobyt jej córki Iwony w Domu Dziecka w B. ze względu na trudna sytuację życiową i ekonomiczną. Ponoszone wydatki na utrzymanie mieszkania, zakup leków i pobyt drugiej córki M. W. w internacie wyczerpują w całości jej domowy budżet.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Abstrahując od oceny sytuacji finansowej skarżącej organ uznał, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie narusza prawa i jako taka winna zostać utrzymana w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Przede wszystkim zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności administracji publicznej dokonuje oceny, na skutek zaskarżenia działalności (działania bądź zaniechania) organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem, w tym przypadku - oceny powodów odmowy zwolnienia strony skarżącej od opłaty za pobyt jej córki w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Nie zastępuje więc organu administracji publicznej i nie przejmuje jego kompetencji do końcowego załatwienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Sprawa, której przedmiot związany jest z działalnością określonego organu administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy do tego organu.
W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji publicznej było ustalenie odpłatności matki dziecka z tytułu jego pobytu w placówce opiekuńczo - wychowawczej. Kluczowe znaczenie dla orzekania w tym przedmiocie ma art. 81 ust 1 ustawy o pomocy społecznej ustalając podstawowy sposób obliczania wysokości tej opłaty. Jednak przepis ten należy rozpatrywać w kontekście całego art. 81 wIw ustawy, który w swej dalszej treści zawiera upoważnienie właściwego organu do elastycznego jego stosowania, przy uwzględnieniu określonych kryteriów. Tak więc zgodnie z art. 81 ust. 4 starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust.1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny lub osoby.
Natomiast ust. 5 art. 81 zobowiązuje starostę do uwzględniania, przy ustalaniu wysokości opłaty; sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, dochodowej i majątkowej rodziny lub osoby. Taka konstrukcja omawianego przepisu upoważnia więc właściwy organ administracji do zastosowania tzw. uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji o prawach lub obowiązkach w indywidualnie określonej sprawie. Oczywiście podjęta w tym trybie decyzja nie może mieć charakteru dowolnego; jej uzasadnienie zawierać musi dokładne powołanie przyczyn konkretnego rozstrzygnięcia, mieszczących się w ramach określonych właściwym przepisem prawnym. Ustawodawca przewidział konieczność wyznaczenia dodatkowych, szczegółowych przesłanek warunkujących częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty upoważniając radę powiatu do ich określenia w drodze odpowiedniej uchwały (art. 81 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej), co w niniejszej sprawie nastąpiło przez wydanie uchwały m [...] Rady Powiatu w S. z [...] 2004 r. w sprawie określenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłat rodziców dziecka lub osoby pełnoletniej za ich pobyt w placówce opiekuńczo - wychowawczej.
Zaskarżoną decyzją oraz decyzją organu I instancji zwolniono częściowo M. G. z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt jej córki w placówce opiekuńczo wychowawczej kierując się określonym stosunkiem dochodu jej rodziny do kryterium dochodowego ustalonego w ustawie. Zarówno w jednej jak i w drugiej decyzji brakuje jednak jakiegokolwiek odniesienia organów administracji do wskazanej przez skarżącą jej trudnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i rodzinnej, szczególnie w kontekście przedstawionego już art. 81 ust. 4, 5 i 6 ustawy o pomocy społecznej. Takie schematyczne rozstrzygnięcie sprawy, bez uwzględnienia szczególnych, indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku jest nie do pogodzenia z istotą prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej (orzeczenia), stanowiącej skonkretyzowany, zindywidualizowany akt administracyjny wydany w konkretnych okolicznościach danej sprawy. Wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty jedynie w oparciu o ustalone kryterium dochodowe rodziny skarżącej, z pominięciem analizy pozostałych okoliczności przez nią podnoszonych a wpływających na jej sytuację życiową i finansową, stanowi naruszenie materialnoprawnych przesłanek określonych w art. 81 ustawy o pomocy społecznej warunkujących prawidłowe wydanie decyzji w tym przedmiocie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny ocenić sytuację skarżącej w kontekście § 2 uchwały i art. 81 ust.5 ustawy, ewentualnie podać argumenty przemawiające za uznaniem tej sytuacji za typową.
Z tych względów – skoro orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy – Wojewódzki Sąd Administracyjny na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 orzekł jak w sentencji wyroku.