Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 536/17, oddalił skargę Ł. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego.
W piśmie z [...] kwietnia 2018 r. strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia oraz wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, że w wyniku automatycznej zmiany treści przez program komputerowy Word nazwy ulicy" z "W. na W. zawiadomienie o terminie rozprawy do niej nie dotarło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Intencją prawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowych było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć.
W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), powoływana dalej jako "p.p.s.a.", czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Fundamentalne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma ustalenie, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z winy strony (por. postanowienie NSA z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II 101/18). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności rozpoznawanej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. (por. postanowienie NSA z 1 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 58/18). Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, oraz niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia terminu procesowego.
W ocenie Sądu, okoliczności podniesione stronę skarżącą nie są okolicznościami, które uzasadniałyby przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności procesowej – w analizowanym przypadku wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
W niniejszej sprawie do uchybienia terminu doszło bowiem na skutek omyłkowego wskazania w skardze błędnej nazwy ulicy w adresie strony skarżącej. Korespondencja sądowa zawierająca zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 24 stycznia 2018 r. została skierowana na adres strony skarżącej podany w skardze. Przesyłka powróciła po dwukrotnym awizowaniu do tut. Sądu, jako "nie podjęta w terminie", wobec czego zawiadomienie o wyznaczeniu rozprawy pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a.).
Wskazać należy, że problem błędnego oznaczenia adresu we wniesionej skardze był przedmiotem postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 696/12, w którym – koncentrując się na nieuzupełnieniu braków formalnych skargi – stwierdzono, że "omyłkowe wpisanie adresu na skardze z całą pewnością nie może być postrzegane jako okoliczność przemawiająca za zasadnością wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, stanowi bowiem wyraz niedbałości i nie może być postrzegane jako przeszkoda od strony niezależna i trudna do przezwyciężenia. Błąd tego rodzaju należy uznać za brak należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, w pełni obciążający stronę skarżącą". Wskazana w niniejszym postanowieniu interpretacja okoliczności "omyłkowego wpisania adresu w skardze", jako przesłanki przywrócenia terminu, może być stosowana, zdaniem Sądu również do innych czynności procesowych, a zatem także do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
Jak wynika z akt sądowych sprawy, skarga Ł. M. niewątpliwie była pierwszym pismem procesowym w sprawie. Dlatego też zasadnie właśnie na adres w nim wskazany wysłano wezwanie o wyznaczeniu terminu rozprawy. Zgodnie bowiem z art. 46 § 2 p.p.s.a., gdy pismo strony (w postępowaniu sądowym) jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze – sygnaturę akt. Zauważyć należy, że strona skarżąca podała błędny adres w treści skargi z [...] marca 2017 r. (k. 2).
W świetle przytoczonych okoliczności, nie sposób uznać zatem, że podanie w skardze błędnego adresu jest okolicznością niezawinioną przez stronę skarżącą. Obowiązek zachowania szczególnej staranności niewątpliwie obejmuje sprawdzenie prawidłowości danych zawartych w pismach procesowych kierowanych do sądu administracyjnego, w szczególności w pierwszym z nich, jakim jest skarga. Zaznaczyć bowiem należy, że tylko w sytuacji, gdy strona dołożyła wszelkiej staranności i dbałości o swoje interesy, a niedopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody – w danych warunkach – nie do przezwyciężenia, można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (por. postanowienie NSA z 9 stycznia 2018 r., sygn. akt I OZ 1852/17).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.