Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Prezydent Miasta W. (z upoważnienia którego działała Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W.) przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego:
- - M. J., reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego M. K. – J., w okresie od 1 października 2008 r. od 30 września 2009 r. w wysokości 290 zł miesięcznie oraz
- - M. J., reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego M. K. – J., w okresie od 1 października 2008 r. od 30 września 2009 r. w wysokości 290 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Prezydent Miasta W. zmienił swoją decyzję z dnia [...] października 2008 r. w części dotyczącej wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacynego przysługują uprawnionym dzieciom – M. J. i M. J. w ten sposób że:
M. J.
- - od dnia 1 października 2008 r. do 31 października 2008 r. w kwocie 215,83 zł
- - od dnia 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 290 zł miesięcznie,
M. J.
- - od dnia 1 października 2008 r. do 31 października 2008 r. w kwocie 215,83 zł
- - od dnia 1 listopada 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie 290 zł miesięcznie,
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2010 r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 1 poz. 7 z późn. zm.; zwana dalej w skrócie "p.o.u.a.") organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenia.
Z zaświadczenia komornika sądowego z dnia 12 października 2009 r. (k. 21 akt administracyjnych) wynika, że zostały dokonane wpłaty na rzecz wierzyciela – M. K. – J. m.in. w dniu 31 października 2008 r. została wyegzekwowana kwota 148,34 zł. Organ stwierdził, że osoba uprawniona w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., tj. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała alimenty. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 7d p.o.u.a. nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenia z funduszu alimentacyjnego m.in. wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Wobec pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i jednoczesnego otrzymania alimentów od komornika, kwota wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego odpowiadająca kwocie otrzymanych alimentów otrzymanych w tym miesiącu stanowi świadczenie nienależnie pobrane.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca, opisując swoją trudną sytuację podniosła, że nie może ponosić odpowiedzialności za błąd komornika, który przesłał jej pieniądze, pomimo że nie powinien tego czynić.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na charakter prawny decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następuje odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Do wniosku należy dołączyć m.in. zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne stwierdzające bezskuteczność egzekucji (art. 15 ust. 1 – 3 p.o.u.a.). Wynika z powyższego, że decyzja przyznająca świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma charakter konstytutywny. Dopiero z chwilą wydania tej decyzji osoba uprawniona nabywa określone prawa i obowiązki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 508/10).
Jednym z obowiązków osoby, której przyznano świadczenie alimentacyjne jest powstrzymanie się od bezpośredniego pobierania alimentów od dłużnika alimentacyjnego, bądź za pośrednictwem komornika. Wynika to z treści art. 2 pkt 7 p.o.u.a., który wśród okoliczności oznaczających nienależnie pobrane świadczenie wymienia świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Ustawa nie precyzuje jednak, czy chodzi tutaj o pobranie jakiekolwiek alimentów, czy tylko o alimenty bieżące.
Sąd w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 20 lipca 2010 r., że w przepisie tym chodzi o alimenty pobierane równolegle do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przepis ten nie stanowi zakazu, w sytuacji kiedy nie wydano jeszcze decyzji przyznającej świadczenia, otrzymywania alimentów zaległych. Brak bowiem w przepisach ustawy przepisu, który stanowiłby, że z chwilą złożenia wniosku o przyznanie świadczenia alimentacyjnego wnioskodawcy nie wolno otrzymywać alimentów zaległych.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w aktach sprawy brak dowodu doręczenia skarżącej decyzji z dnia 6 października 2008 r., przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Nie wiadomo tym samym, z jaką datą skarżąca powinna wstrzymać się z pobieraniem świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego (także świadczonych za pośrednictwem komornika). Brak także informacji, czy odnotowana przez komornika wpłata z dnia 31 października 2008 r. była uiszczeniem alimentów zaległych, czy też alimentów bieżących. Tym samym organy uchybiły wynikającemu z art. 7 i 77 k.p.a. obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy. Powyższe uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że skarżąca w okresie, pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie pobrała kwot alimentów bieżących, a tym samym nie doszło do pobrania świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 2 pkt 7 p.o.u.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a.") należało orzec, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
W ponownym postępowaniu organy powinny rozstrzygnąć sprawę po wcześniejszym uzupełnieniu materiału dowodowego, stosownie do powyższego stanowiska Sądu.
Wobec uwzględnienia skargi, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd podjął rozstrzygnięcia, jak w pkt 2 sentencji wyroku.