Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 §3 i art. 105 §1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osobom osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2002 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania Jadwidze K. uprawnienia do świadczenia przysługującego z tytułu deportacji do pracy przymusowej.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że złożony przez Jadwigę K. w dniu [...] 2002 r. wniosek o przyznanie uprawnienia do pieniężnego świadczenia jest bezskuteczny, gdyż został złożony po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. (Dz. U. Nr 87 poz. 395), to jest po dniu [...] 1999 r. Nadto podkreślono, że termin do złożenia wniosku jest terminem ustawowym i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony ani przywrócony. Podstawą umorzenia na podstawie art. 105 §1 kpa postępowania było uznanie go za bezprzedmiotowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jadwiga K. wniosła o przyznanie jej uprawnienia do świadczenia pieniężnego bez przytoczenia argumentacji prawnej, ograniczając się do wskazania faktu deportacji do obozu pracy oraz swej obecnej ogólnej sytuacji życiowej.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) skarga z uwagi na nie zakończenie postępowania w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r. podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z przyczyn innych niż podniesione w skardze.
Przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie wymienionego w ustawie świadczenia przez obywateli polskich zamieszkałych w Polsce na dzień 31 grudnia 1999 r.
Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. akt P24/02 (opubl. Dz. U. Nr 110 poz. 1060) uznał ograniczenie terminu do składania wniosków o przyznanie świadczenia zawarte we wskazanym przepisie ustawy za niezgodne z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 27 czerwca 2003 r.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą - aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. 102 poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego art. 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja.
Ponieważ, stosownie do art. 145 §1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy sąd administracyjny stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był, obok innych przepisów, także art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. Skoro zatem podstawą prawną do wydania obydwu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, uznać należało, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja z dnia [...] 2002 r. oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej, stosownie do art. 200 wymienionej ustawy.