Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006 r., [...] Starosta Powiatu R. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, 145 § 1 pkt 1 i 104 k.p.a. oraz na podstawie art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym – Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm., uchylił decyzję własną z dnia 22 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...], nr rejestracyjny [...] nr nadwozia [...] i odmówił rejestracji wymienionego samochodu. W motywach decyzji organ wskazał, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005 r. G. W. i J. S. zostali skazani za dostarczenie i posługiwanie się fałszywymi dokumentami dotyczącymi pochodzenia wyżej wspomnianego samochodu. Zdaniem organu wyrok ten, jak i akt oskarżenia w sprawie [...] oraz sprzeciw Prokuratora Rejonowego w R. z dnia [...] 2005 r., świadczą o tym, że umowa sprzedaży tego samochodu została sfałszowana, a tym samym uzasadnione było uchylenie decyzji z dnia [...] 2004 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik M. M. podniósł, iż z wyroku Sądu Rejonowego w T. nie wynika, jakimi sfałszowanymi dokumentami posługiwał się J. S. (poprzedni właściciel). Zdaniem skarżącego nie można się także zgodzić z poglądem, że J. S. nie był nabywcą przedmiotowego pojazdu, bowiem faktycznie podpisał umowę, tym samym w świetle przepisów kodeksu cywilnego był właścicielem wspomnianego pojazdu. W związku z tym znajdujące się w aktach sprawy dokumenty i dowody dotyczące przedmiotowego pojazdu były wystarczające do jego zarejestrowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] 2006 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż bezspornym jest, że rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna-sprzedaży i tym samym uchylenie decyzji z dnia [...] 2004 r. rejestrującej pojazd było uzasadnione.
Na powyższą decyzję M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wskazał w niej, że z zebranego przez organ w niniejszej sprawie materiału nie wynika, aby umowa kupna samochodu zawarta przez niego z J. S. została sfałszowana.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż z akt oskarżenia oraz z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w T. sygn. akt [...] z dnia [...] 2005 r. wynika, że przedmiotowy samochód został nabyty przez skarżącego na podstawie wcześniej podrobionych dokumentów i że sprzedający został skazany wyrokiem sądu. Samochód skarżącego został zarejestrowany w organie ewidencyjnym decyzją, którą wydano na podstawie dokumentów niesporządzonych przez uprawnione do tego osoby, stwierdzających nieprawdę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu doszło, bowiem do naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wyrażające się w niedopełnieniu obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Podstawą uchylenia ostatecznej decyzji Starosty Powiatu Radziejów było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż wystąpiły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Oznacza to zatem, iż uznano, że dokumenty na podstawie, których dokonano rejestracji pojazdu, wymienione w art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zostały sfałszowane. Powołując się na sentencję wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005 r., akt oskarżenia w sprawie [...] oraz sprzeciw Prokuratora Rejonowego w R. z dnia [...] 2005 r. organy obu instancji wskazały, iż rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna-sprzedaży.
W związku z powyższym wskazać należy, iż z sentencji wyroku wcale nie wynika, że skazano nim kogokolwiek, a zwłaszcza skarżącego za sfałszowanie umowy kupna-sprzedaży samochodu.
Niewątpliwie organy administracji publicznej wiąże treść prawomocnego wyroku orzeczonego przez sąd w sprawie karnej. Zważyć jednak należy, że w wyroku Sądu Rejonowego w T. z [...] 2005 r. w sprawie [...] wynika, że J. S. popełnił czyn z art. 270 § 1 k. k. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. i art. 272 k. k. w związku z art. 11 § 2 k. k. poprzez używanie jako autentyczne podrobionych dokumentów rzekomo przez siebie sprowadzonych z zagranicy 30 samochodów (w tym samochodu wskazanego w przedmiotowej sprawie) wyłudzając w ten sposób poświadczenie nieprawdy przez podstępne wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego na zaświadczeniach VAT – 25. Z samej treści wyroku sądu karnego nie wynika jednakże, jakimi konkretnie podrobionymi dokumentami posłużył się J. S. w celu wyłudzenia poświadczenia nieprawdy na zaświadczeniu VAT – 25, w szczególności z treści wyroku nie wynika, czy J. S. przedstawił w Urzędzie Skarbowym w T. sfałszowaną umowę kupna-sprzedaży pojazdu.
Wbrew stwierdzeniu Kolegium zawartym w odpowiedzi na skargę okoliczność ta nie wynika także z uzasadnienia wspomnianego wyroku, gdyż w ogóle go nie sporządzono (pisma Sądu Rejonowego w T. oraz Prokuratora Rejonowego w R. z dnia [...] 2005 r. – k. 8 i 9 akt organu pierwszej instancji). Wyrok Sądu Rejonowego wypowiada się wprost tylko odnośnie braku prawdziwości zaświadczenia VAT – 25.
Biorąc powyższe pod uwagę nie można na podstawie tylko samej sentencji wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...]2005 r. sygn. [...] ustalić faktu, iż umowa kupna-sprzedaży została sfałszowana. Podstawą takich ustaleń nie może być także sama treść aktu oskarżenia i sprzeciwu Prokuratora. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, ustalenie przez organy obu instancji, iż rejestracji samochodu dokonano w oparciu o sfałszowaną umowę kupna-sprzedaży dokonało się wskutek niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażającego się w niedopełnieniu wynikającego z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Z tych względów niezbędne było zapoznanie się przez organy z aktami sprawy [...], załączenie do akt administracyjnych odpisów istotnych dla rozstrzygnięcia dokumentów z tychże akt, a następnie dokonanie oceny, czy zakwestionowanie przez sąd karny legalności owych dokumentów miało znaczenie z punktu widzenia materialnoprawnych przesłanek orzekania o rejestracji pojazdu. Przepisy k.p.a. nie ograniczają organów administracji publicznej w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w ramach postępowania karnego.
Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast stosownie do treści art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dokonać oceny czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Zaniechanie przeprowadzenia dowodu na okoliczność przedstawienia przez skarżących, w celu dokonania rejestracji, sfałszowanych dokumentów, to jest na okoliczność zdarzenia będącego podstawą faktyczną zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., należy ocenić jako niewypełnienie przez organy administracji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Obowiązek przeprowadzenia takiego dowodu ciąży nie tylko na organie pierwszej instancji, ale także na organie odwoławczym. Z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika bowiem, że sprawa jest merytorycznie badana nie tylko przez organ pierwszej instancji, ale także – w przypadku skutecznego wniesienia odwołania – przez organ odwoławczy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., jako organ orzekający merytorycznie zobowiązane było zatem uzupełnić materiał dowodowy, a nie tylko ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Zauważyć także należy, że w przedmiotowej sprawie postępowanie wznowieniowe toczyło się wskutek sprzeciwu prokuratora. Oznacza to, że organ administracyjny ma w takiej sytuacji w stosunku do prokuratora te same obowiązki, które realizuje w stosunku do stron postępowania. Muszą być zatem prokuratorowi doręczane wszystkie zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia, gdyż w przypadku zaniechania tego obowiązku tego rodzaju okoliczność może stanowić przesłankę wznowienia postępowania w trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2004 r., sygn. akt I SA 2719/02, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 160599). Dowody doręczeń prokuratorowi stosownej korespondencji powinny zostać włączone do akt administracyjnych, tak samo jak dowody doręczeń korespondencji stronom postępowania. W aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi znajdują się wprawdzie dowody doręczenia korespondencji przez organ I instancji, brak natomiast dowodu doręczenia prokuratorowi rozstrzygnięcia organu II instancji.
Na marginesie należy tylko zauważyć, że w przedłożonych aktach brak było także dokumentów umożliwiających zbadanie czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, wniesiono w terminie. Zmusiło to Sąd do odroczenia terminu rozprawy i żądanie ich nadesłania od organu drugiej instancji i od skarżącego.
Powracając do zasadniczego wątku niniejszego uzasadnienia, należy stwierdzić, że wskazane w nim uchybienia zmusiły Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy z uwagi na skutki prawne, które mogło wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Prowadząc dalsze postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno dokonać rozstrzygnięcia merytorycznego mając na względzie wyżej poczynione uwagi odnośnie zakresu i sposobu prowadzenia postępowania dowodowego oraz dokumentowania czynności zapewniających realizację praw prokuratora.
Prowadząc ponowne postępowanie organ zobowiązany będzie także do respektowania wniosków wynikających z ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm.) i dokonać według obowiązujących przepisów tłumaczenia dokumentów znajdujących się w aktach organu pierwszej instancji na kartach 34 i 35 na język urzędowy Rzeczpospolitej Polskiej.