Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2003 r, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2003 r., nr [...] umarzającej wznowione z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego marki [...], nr rejestracyjny [...], nr nadwozia [...], nr silnika [...] na [...]. W motywach decyzji wskazano, iż organ I instancji rażąco naruszył prawo, gdyż powinien był zakończyć toczące się postępowanie wydaniem jednego z przewidzianych wart. 151 k.p.a. rozstrzygnięć. Umorzenie wznowionego z urzędu postępowania nie mieści się zaś w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w tymże przepisie.
Pismem z dnia 27 października 2003 r. M. S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż odwołanie Prokuratury Okręgowej w K. od decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...] 2003 r powinno zostać odrzucone gdyż zostało złożone po terminie. Prokuratura nie złożyła również wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto M. S. podniosła, iż wbrew stanowisku organu II instancji w niniejszej sprawie istniała możliwość umorzenia postępowania. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie ograniczają możliwości zastosowania tej instytucji tylko do określonych postępowań.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...]2003r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję ponawiając dotychczasowa argumentację, wskazując przy tym, iż wznowione postępowanie mogło by być umorzone jedynie w sytuacji, w której organ administracji uchylił decyzję i stwierdził bezprzedmiotowość postępowania w danej sprawie. Podniosło również, iż odwołanie prokuratora okręgowego w Kaliszu zostało potraktowane jako sprzeciw wniesiony w trybie art. 184 k.p.a., co skutkowało wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zaznaczyło przy tym, iż do sprzeciwu nie mają zastosowania terminy do wniesienia odwołania.
W skardze na powyższą decyzją M. S. wskazała, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia wznowionego postępowania, dlatego też stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji przez SKO w T. nastąpiło z naruszeniem prawa. Podniosła również, iż rejestracja samochodów jako ciężarowych odbywała się w warunkach rozbieżnych interpretacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowy, nie może być zatem mowy o rażącym naruszeniu prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargę oddalił wskazując, iż w rozpoznawanej sprawie organ po wznowieniu postępowania i dokonaniu ustaleń dotyczących zmian konstrukcyjnych w pojeździe nie mógł umorzyć wznowionego postępowania. Mogło by to mieć miejsce w razie śmierci strony, gdy prawa i obowiązki mają charakter osobisty, w przypadku cofnięcia przez stroną żądania wszczęcia postępowania. Nie jest dopuszczalne natomiast w sytuacji, gdy w wyniku postępowania wyjaśniającego nie ustalono podstaw z art. 145 § 1 i 145 a k.p.a..
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku M. S. wskazała na naruszenie prawa materialnego - art. 45 ust. 1 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji polegające na braku możliwości realizacji przez skarżącą prawa do sądu, przez uniemożliwienie jej wzięcia udziału w rozprawie przed sądem, a także na naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego - art. 67, art. 91 § 2, art. 109 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zakresie prawidłowego zawiadomienia strony o rozprawie i w ten sposób uniemożliwienia jej wzięcia udziału w rozprawie. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, iż zawiadomienie o rozprawie doręczono do rąk osoby nieupoważnionej - ojca skarżącej przebywającego czasowo w T. w celach leczenia m.in. choroby Alzheimera. Skarżąca ponadto wskazała, iż Sąd wadliwie przyjął, iż Prezydent Miasta T. nie mógł umorzyć postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżąca nie została prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy, bowiem zawiadomienie zostało doręczone osobie nieuprawnionej - nie będącej domownikiem skarżącej, a ponadto cierpiącej na chorobę Alzheimera. Stanowi to naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 32 ust. 1 Konstytucji, skarżąca została bowiem pozbawiona prawa do rozpatrzenia sprawy z jej udziałem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
,I
Skargę należało uwzględnić, jednakże z innych powodów niż to podaje skarżący. Analiza akt sprawy wskazuje na szereg nieścisłości i nieporozumień.
W pierwszej kolejności należy wskazać na nieprawidłowe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie, które orzekło o nieważności dowodu rejestracyjnego. Dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną.
Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) rejestracji pojazdu dokonuje się w formie decyzji administracyjnej a w jej następstwie wydaje się dowód rejestracyjny i inne dokumenty. Takie też stanowisko zawarto w uchwale składu 5 sędziów NSA z 15.11.1999 r. sygn. OPK 25/99 (ONSA z 2000 r. nr 2, poz. 55), którego argumentacja prawna jest w dalszym ciągu aktualna.
Prezydent Miasta T. postanowieniem z [...]2003 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji samochodu ciężarowego o określonych parametrach, ale w sentencji nie podano tak istotnej daty jak data rejestracji. W uzasadnieniu decyzji wskazano natomiast, że "ww. pojazd został zarejestrowany przez tut. organ 24.11.1999 r..." Data rejestracji przez Prezydenta Miasta T. to dzień 6 luty 2002 r. Postępowanie może być wznowione, jeżeli zostało zakończone decyzją lub postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. W Kodeksie postępowania administracyjnego określony jest także termin w jakim może nastąpić wznowienie postępowania. Dlatego w postanowieniu o wznowieniu postępowania należy wskazać, że wznawia się postępowanie zakończone decyzją z dnia... nr... itd.
Jako podstawę wznowienia wskazano przepis art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione.
Przyjęcie takiej podstawy wznowienia narzuca określoną metodykę postępowania. Należy przywołać niezbędne elementy pozwalające na rejestrację pojazdu, a ze względu na przyjętą podstawę wznowienia - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione - wskazać, który z elementów stanowiących podstawę rejestracji został uchylony lub zmieniony. Ponieważ decyzja o rejestracji pojazdu została uchylona (a nie dowód rejestracyjny), sprawę należało rozstrzygnąć na nowo. Po wznowieniu postępowania, przy tzw. decyzjach konstytucyjnych bierze się pod uwagę aktualny stan prawny, a przy decyzjach deklaratoryjnych stan prawny poprzedni.
Po wznowieniu postępowania można wydać taki rodzaj decyzji, który jest wskazany wart. 151 § 1 lub 2 K.p.a. Tymczasem Prezydent Miasta Torunia decyzją z 21.7.2003 r. umorzył wznowione postępowanie.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że samochód został zarejestrowany 9.12.1999 r. a parę akapitów dalej, że w dniu 6.02.2002 r., przy czym w obu przypadkach podano, że "przez tut. organ". Trafnie wskazano na treść art. 146 § 2, a nietrafnie na art. 105 § 1 K.p.a.
Umorzenie na podstawie art. 105 K.p.a. ma miejsce wówczas, gdy brak jest przedmiotu lub podmiotu postępowania, a taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca.
Odpis decyzji z 21 lipca 2003 r. otrzymał m.in. Prokurator Okręgowy w K. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że miało to miejsce 25 lipca 2003 r. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, tymczasem "odwołanie" zostało nadane 18 sierpnia 2003 r., a więc bez wątpienia po terminie. Jeżeli odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, to obowiązkiem organu odwoławczego jest stwierdzenie tego faktu w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 K.p.a. Organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uczyniło tego, z naruszeniem cytowanego art. 134 K.p.a.
Potraktowanie "odwołania' jako sprzeciwu jest nieuzasadnione. Pismo Prokuratora Okręgowego w K. z siedzibą w O. z 4 sierpnia 2003 r. wyraźnie jest zatytułowane "odwołanie", a w podstawie prawnej wskazano na art. 127 § 1, 138 § 2 Kp.a. w związku z art. 183 K.p.a.
Sprzeciw prokuratora jest nadzwyczajnym środkiem prawnym od ostatecznych decyzji administracyjnych i ma swoją podstawę prawną w przepisie art. 184 § 1 K.p.a. Prokurator wnosząc sprzeciw musi powołać ten przepis. Wyróżnia się 3 rodzaje sprzeciwów: z żądaniem stwierdzenia nieważności, z żądaniem wznowienia postępowania i z żądaniem uchylenia lub zmiany decyzji. Składając sprzeciw podaje się stosowne przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności, wznowienia postępowania czy uchylenia lub zmiany decyzji. Z pisma nazwanego "odwołaniem" nie można wyciągnąć wniosków, które z niego nie wynikają. Wolą prokuratora było wniesienie odwołania, a nie sprzeciwu.
Utożsamianie odwołania prokuratora wniesionego po terminie ze sprzeciwem prokuratorskim jest niedopuszczalne.
Nie stało to na przeszkodzie, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze
"odwołanie" wniesione po terminie potraktowało jako informację o sprawie i podjęło działania z urzędu. Również prokurator mógł wnieść sprzeciw od decyzji, po wydaniu postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...]2003 r. nr [...] "po rozpatrzeniu sprzeciwu" została wydana z naruszeniem przepisu art. 157 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie było żądania działającego na prawach strony prokuratora, ani nie prowadzono postępowania z urzędu.
Na marginesie tylko należy wspomnieć, że w przypadku wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności albo wznowienia postępowania z urzędu, poprzednie zgłoszenie udziału prokuratora w postępowaniu nie przenosi się automatycznie na Postęp9wanie prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Wymagane jest nowe zgłoszenie, w tym postępowaniu. Organ ma jednak obowiązek zawiadomienia prokuratora o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, wznowienia postępowania, zmiany lub uchylenia decyzji, jeżeli prokurator poprzednio brał udział w postępowaniu.(art. 61 § 4 K.p.a.)
W toku dalszego postępowania należy ustosunkować się do odwołania prokuratora wniesionego po terminie. Należy także uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dysponuje informacją o przyczynach nieważności decyzji z 21.7.2003 r. o umorzeniu postępowania po wznowieniu postępowania.
Uzasadnia to, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postąpienie jak w sentencji.