Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając na podstawie art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.) w związku z art. 123 i art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Wojewody [...] z dnia [...] (data wpływu 27 stycznia 2015 r.) w sprawie zajęcia stanowiska co do zgłoszonego zarzutu przez zobowiązanego – P. R. w piśmie z dnia [...] r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, uznał zarzut za nieuzasadniony oraz podtrzymał zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o wniosek z dnia [...] r. i tytuł wykonawczy nr [...]r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił o wyegzekwowanie obowiązku poddania szczepieniom obowiązkowym małoletniej M. R., przez jej opiekuna prawnego w oparciu o wystawiony tytuł wykonawczy nr [...]r.
Zobowiązany w piśmie z dnia [...] r. zgłosił zarzut:
- 1) niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewoda [...] wydał w dniu 13 stycznia 2015 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] jako wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonego zarzutu.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. przedstawiając swoje stanowisko odnośnie zgłoszonego zarzutu podniósł, iż w tytule wykonawczym nr [...] w części D wskazano podstawę prawną: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 ustawy z dnia 05.12.2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2013 r., poz. 947).
W zażaleniu na to postanowienie P. R. zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na podniesiony zarzut, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. ww. postanowieniem uznał zarzut za nieuzasadniony podając, iż w tym tytule wykonawczym wskazano podstawę prawną: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, jednak w jego ocenie jest to podstawa prawna obowiązku, a nie podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej, której brak zarzucił i tym samym postanowienie to jest bezprzedmiotowe i potwierdza zasadność zgłoszonego zarzutu.
Państwowy [...] Inspektor Sanitarny w B. po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Ustosunkowując się do postawionego zarzutu braku podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej w tytule wykonawczym, Państwowy [...] Inspektor Sanitarny nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, podnosząc, iż tytuł wykonawczy nr [...] r. spełnia wymagania wymienione w art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2012 r., poz.1015). W części D wyżej wymienionego tytułu wykonawczego (obowiązującego na dzień wystawienia, tj. według załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.) wypełnionej przez wierzyciela - Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., zawarto zarówno wymaganą podstawę prawną obowiązku, jak i prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Państwowy [...] Inspektor Sanitarny podzielił stanowisko Wojewody [...] przedstawione w postanowieniu nr [...] r., iż organ egzekucyjny wszczyna postępowanie egzekucyjne na podstawie wniosku i tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, lecz zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest badana zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bowiem w myśl art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 tej ustawy, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji zwracając tytuł wierzycielowi, jednak w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził, iż zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i dopuszczalności jej prowadzenia.
W skardze do sądu P. R. wniósł o jego uchylenie jako niezgodnego z prawem, wskazując, że zgodnie z art. 27 §1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tytuł wykonawczy powinien zawierać podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, gdy tymczasem podany w tytule wykonawczym nr [...] przepis, tj. art. 2 § 1 pkt 3 ustawy, dotyczy należności pieniężnych i nie ma związku z niewypełnionym obowiązkiem o charakterze niepieniężnym, a tym samym nie może być podstawą prowadzenia przedmiotowego postępowania.
Skarżący zwrócił też uwagę, że w odpowiedzi na podniesiony przez niego zarzut Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem nr [...] r. uznał ów zarzut za nieuzasadniony podając, iż w tytule wykonawczym wskazano podstawę prawną: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, co spotkało się z reakcją ze strony skarżącego, który w zażaleniu na to postanowienie wskazał, że jest to jednak podstawa prawna obowiązku, a nie podstawa prawna powadzenia egzekucji administracyjnej.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy, wydał to postanowienie niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym naruszając m.in. art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że tytuł wykonawczy dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym spełnia wymagania wymienione w art. 27 § 1 ustawy, a w szczególności, że zawiera on wymaganą podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej, mimo że przywołany w tytule wykonawczym przepis ustawy o egzekucji administracyjnej dotyczył "należności pieniężnych, innych niż wymienione w pkt 1 i 2, jeżeli pozostają we właściwości rzeczowej organów administracji publicznej".
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwany dalej "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w B. utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] r., w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, co do którego skarżący podniósł zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wobec nie wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej
Przestrzeganie ustawowego obowiązku poddania się przymusowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym zabezpieczone zostało przymusem administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 u.p.e.a. egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Z kolei w myśl art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie szczególnego przepisu. Organem posiadającym ogólną właściwość do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązków o charakterze niepieniężnym jest Wojewoda.
Wierzycielem jest natomiast podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 ustawy o pea). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 2 ustawy o pea, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tej ustawy jest m.in. dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku.
W rozpatrywanej sprawie podmiotem tym pozostaje Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, co wynika z treści art. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 3, art. 10 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.). Ten ostatni przepis ustanawia domniemanie kompetencji właściwego miejscowo państwowego powiatowego inspektora sanitarnego w tego rodzaju sprawach.
Odnośnie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2014 r., poz. 1619, ze zm.; dalej: "u.p.e.a.") – obowiązującym w dacie orzekania - zobowiązany może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 34 § 1 i 2 tej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7,9,10 odnośnie obowiązków niepieniężnych – jak w rozpatrywanej sprawie - organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Jeśli chodzi o zarzut związany z samym tytułem wykonawczym (art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), to należy podkreślić, że ów tytuł został wydany, gdy nie obowiązywało jeszcze aktualne rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16.05.2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2014 r., poz. 650), a został on wydany na formularzu urzędowym - zgodnym ze wzorem dla tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, zawartym w załączniku nr 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541), załącznik dodany przez § 1 pkt 18 rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2002 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 9 z 2003 r., poz. 106) od 1 lutego 2003 r.
Z faktu, że wierzyciel posłużył się ściśle wzorem tytułu wykonawczego określonym w powołanym wyżej rozporządzeniu wynikało nieprawidłowe wskazanie w tym tytule podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, gdyż zgodnie z urzędowym formularzem jako podstawę wskazano art. 2 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W dacie wydania rozporządzenia faktycznie przepis ten zawierał normę, że egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego.
Tymczasem poczynając od dnia 1 stycznia 2004 r. powyższa regulacja znalazła się w nowej jednostce redakcyjnej – art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a. (zmieniony art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji od 1.01.2004 r. – Dz.U. z 2003 r., Nr 193, poz. 1884), przy czym sam przepis nie uległ żadnej zmianie. Dlatego też mimo błędnie (na skutek posłużenia się wiernym wzorem tytułu wykonawczego) wskazanej w tytule wykonawczym podstawy prawnej egzekucji, zdaniem sądu brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia, bowiem nie jest to uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co mogłoby skutkować koniecznością uchylenia tego postanowienia, zwłaszcza, że błędnie podano tylko jednostkę redakcyjną przepisu.
Ponadto w części D tytułu wyraźnie wskazano, że dotyczy on obowiązku o charakterze niepieniężnym. Te okoliczności w ocenie Sądu czynią zadość uznaniu, że została wskazana w tytule wykonawczym podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracjyjnej w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).