Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczyz 15 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 685/24

Uzasadnienie

1. 1. Prezydent M. T. decyzją z [...] marca 2024 r., na podstawie art. 7 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawa z dnia [...] sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 z późn. zm.) orzekł o czasowym odebraniu zwierząt będących pod opieką F.." (tj. Skarżącej), reprezentowanej przez J. W. i postanowił o pozostawieniu odebranych zwierząt w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w T. do czasu, gdy sąd nie orzeknie przepadku zwierzęcia albo postępowania karne w tej sprawie zostanie umorzone.
2. 2. P. z [...] kwietnia 2024 r. Fundacja, reprezentowana przez J. W., złożyła odwołanie od ww. decyzji
3. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2024 r. nr SKO – 61 – 7/24 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta M. T. z [...] marca 2024 r.

Kolegium ustaliło, że ww. decyzja Prezydenta została odebrana przez jej adresatkę, reprezentowaną przez J. W., [...] marca 2024 r. - co wynika z notatki służbowej sporządzonej [...] marca 2024 r.

Kolegium wskazało, że stosownie do art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt od decyzji o której mowa w ust. 1 przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Odwołanie Skarżącej Fundacji sporządzone 9 kwietnia wpłynęło do organu [...] kwietnia 2024 r., a więc z kilkunastodniowym opóźnieniem do terminu ustawowego. Wobec tego stosownie do art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, w skrócie "k.p.a") Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

1. 4. W skardze do sądu Skarżąca Fundacja wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła:

1. 1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a które polega na tym że Prezydent nie pouczył Skarżącej o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 58 k.p.a., mimo że z odwołania wynikało że Prezes Fundacji - J. W. została wypisana ze szpitala psychiatrycznego dopiero [...] kwietnia 2024 r.;
2. 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że odwołania zostało wniesione po upływie oznaczonego terminu, w sytuacji gdy uchybienie nastąpiło bez winy Skarżącej.

Skarżąca podniosła, że w dniu doręczenia decyzji Prezydenta tj. [...] marca 2024 r. J. W. została przymusowo przywieziona do Izby Przyjęć przez Zespół R. M. w asyście P.. Następnie trafiła na Oddział Psychiatryczny i przebywała tam od 19 marca do [...] kwietnia 2024 r., przy czym przez pierwsze dni pobytu w oddziale J. W. była pod wpływem silnych środków uspokajających, co uniemożliwiło jej sporządzenie odwołania w zakreślonym terminie. Okoliczność pobytu w szpitalu wskazała w złożonym odwołaniu.

W tej sytuacji zdaniem Skarżącej Prezydent, nie pouczając jej o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, naruszył art. 7,8, 9 i 10 k.p.a.

Ponadto w ocenie Skarżącej Fundacji obowiązkiem organu odwoławczego było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, w jakiej dacie zamiarem Skarżącej było wniesienie odwołania. Należało również wyjaśnić, czy uchybienie terminu było z przyczyn zawinionych czy niezawinionych przez stronę. Brak stosownego pouczenia o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Skarżąca podkreśliła, że wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany tak szeroko, jak to jest tylko możliwe (wyrok WSA w Poznaniu z 28 października 2010 r. sygn. IV SA/Po 476/09).

1. 5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jest niezasadna.

6. W sprawie nie jest sporne, że decyzja Prezydenta została doręczona Skarżącej Fundacji [...] marca 2024 r. Termin 3 dni na złożenie odwołania, przewidziany w art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie zwierząt upływał zatem 22 marca. Nie jest zaś sporne, że odwołanie zostało złożone dopiero [...] kwietnia 2024 r.

7. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wcześniej wskazano, w sprawie nie jest sporne, że odwołanie zostało wniesione po 3 – dniowym terminie zakreślonym przez ustawodawcę, a więc z uchybieniem terminu.

Skarżąca jednakże twierdzi, że sam fakt braku pouczenia o możliwości przywrócenia terminu, w sytuacji kiedy zachodzą przesłanki do takiego przywrócenia terminu – skutkuje wadliwością orzeczenia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

To stanowisko jest błędne.

8. Z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy terminowi temu uchybiono oraz gdy strona uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi zaś, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Zawarta w ww. przepisach instytucja przywrócenia terminu ma więc zastosowanie w sytuacji, kiedy doszło do uchybienia terminowi.

O tym zaś, że do uchybienia terminu doszło organ rozstrzyga na podstawie art. 134 k.p.a.

Uregulowania zawarte w art. 58 § 1 i 2 i art. 59 § 2 k.p.a. dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia oraz w art. 134 k.p.a. dotyczące stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, mimo że pozostają ze sobą w ścisłym związku, odnoszą się do różnych zagadnień procesowych. Inna jest również podstawa prawna tych rozstrzygnięć.

Okoliczność, że upłynął termin na złożenie odwołania jest przesłanką, aby stwierdzić, że odwołanie złożone w takim stanie faktycznym jest odwołaniem złożonym z uchybieniem terminu. Jednocześnie okoliczność, że upłynął termin na złożenie odwołania jest przesłanką, aby można było w ogóle rozpatrywać wniosek o przywrócenie terminu. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie został uchybiony.

Stanowisko Skarżącej Fundacji prowadziłoby do sprzeczności: jej zdaniem z tego powodu, że nie wiedziała, że może złożyć wniosek o przywrócenie terminu miałoby wynikać, że terminowi nie uchybiono. To stanowisko jest błędne. Faktu uchybienia terminu nie zmienia bowiem fakt braku wiedzy o tym, że taki termin można przywrócić. Inaczej mówiąc: brak wiedzy nie zatrzymuje upływu czasu. Osobą kwestią jest natomiast, czy ze względu na usprawiedliwione przyczyny nie należy wyciągać konsekwencji, jakie prawo wiąże z upływem czasu – co rozstrzyga się w postępowaniu o przywrócenie terminu (art. 58 k.p.a.) a nie w ramach badania, czy termin upłynął (art. 134 k.p.a.).

1. 9. Faktu uchybienia terminu nie może zmienić także wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy. Ocena wykonania przez organ tego obowiązku może mieć znaczenie w postępowaniu o przywrócenie terminu np. pod kątem oceny, czy w związku z uchybieniem temu obowiązkowi określoną wypowiedź w złożonym odwołaniu należy traktować jako de facto wniosek o przywrócenie terminu. Jednakże ewentualna interpretacja zachowania niedostatecznie poinformowanej strony także nie może wpłynąć na fakt upływu czasu (uchybienia terminu).
2. 10. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) oddalił skargę.