Wyrok WSA w Bydgoszczy z 14 czerwca 2023 r., II SA/Bd 692/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 14 czerwca 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.

Skład

sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz przewodniczący
sędzia WSA Anna Klotz
sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sprawozdawca
starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2022r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 2268 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.p.s.") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z [...] marca 2022r. odmawiającą J. Ż. przyznania zasiłku celowego dla osoby samotnie gospodarującej w wyniku klęski żywiołowej w kwocie [...]zł.

Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.

Pismem z [...] lutego 2022r. J. Ż. (Skarżący) wniósł o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej (lub ekologicznej). Wskazał, że [...] lutego 2022r. silny wiatr uszkodził dach domu mieszkalnego (z pokryciem i przyłączami energetycznymi).

W toku postępowania Wójt Gminy L. ustalił (w drodze wywiadu środowiskowego oraz przeprowadzenia oceny uszkodzeń budynku), że: Skarżący zamieszkuje w miejscowości C. w domu mieszkalnym jednorodzinnym, którego właścicielem jest M. Ż. (syn), Skarżący nie posiada innego lokalu mieszkalnego i jest osobą samotnie gospodarującą bez stałego źródła dochodu, [...] lutego 2022r. w wyniku silnego wiatru uszkodzeniu uległo ok. 60% dachu budynku mieszkalnego zamieszkiwanego przez Skarżącego – w tym zniszczeniu uległa połać dachowa oraz krokwie, całkowitemu zniszczeniu uległa obróbka blacharska oraz ściana kolankowa, pomieszczenia mieszkalnego uległy częściowemu zalaniu. Wójt zwrócił się nadto do Wojewody [...] z wnioskiem o zwiększenie planu dotacji celowych na wypłatę zasiłków celowych dla osób i rodzin poszkodowanych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w związku z nawałnica z [...] lutego 2022r. Po otrzymaniu odpowiedzi od Wojewody (pismo z [...] marca 2022r.) Wójt Gminy L. wydał 29 marca decyzję nr [...] odmawiająca J. Ż. wnioskowanego świadczenia.

W uzasadnieniu organ na wstępie przywołał art. 39 oraz 40 ust. 2 i 3 u.p.s. oraz wskazał na informacje uzyskane od Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w B., zgodnie z którą w sprawie należało kierować się definicją klęski żywiołowej zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2002r. o stanie klęski żywiołowej. Uwzględniając okoliczność, że w wyniku zdarzenia z [...] lutego 2022r. doszło do uszkodzenia tylko jednego budynku mieszkalnego (Skarżącego) organ uznał, że brak jest podstaw do kwalifikowania tego zdarzenia jako klęski żywiołowej. Wójt podkreślił jednocześnie, że decyzja z [...] lutego 2022r. ([...]) przyznano Skarżącemu zasiłek celowy na pokrycie strat poniesionych w wyniku nawałnicy z [...] lutego 2022r. (kwalifikowanej jako zdarzenie losowe) w wysokości [...] zł.

Skarżący wniósł odwołanie od opisanej wyżej decyzji wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania wydało rozstrzygnięcie opisane na wstępie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, następnie wskazał, iż zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, zgodnie z którym zdarzenia, które miały miejsce [...] lutego 2022 r., w postaci silnego wiatru nie należy kwalifikować do wymienionej w treści art. 40 ust. 2 u.p.s. klęski żywiołowej. W takim przypadku zasiłek celowy, w przypadku jego przyznania, wypłacany jest ze środków otrzymanych z budżetu państwa. Skutkiem tego jest obowiązek stosowania się przez gminę do wytycznych i zaleceń organów rządowych. Zasady te nie stanowią źródła prawa powszechnie obowiązującego, określają jednak tryb postępowania w sprawach dotyczących danej kategorii pomocy oraz wskazują niezbędne warunki udzielenia wsparcia. Jak natomiast wynika z obowiązujących "Zasad udzielania ze środków rezerwy budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, pomocy finansowej w formie zasiłków celowych" z [...] czerwca 2021r. Wójt Gminy był zobowiązany do sporządzenia i przekazania Wojewodzie listy uszkodzonych i zniszczonych budynków z opisem szkody i szacowaną kwotą zasiłku celem dokonania wstępnej weryfikacji danych zawartych we wnioskach. SKO wyjaśniło, że, kierując się ta wstępną weryfikacją organ I instancji zasadnie uznał, że zdarzenie powoływane przez Skarżącego nie nosi znamion klęski żywiołowej. SKO zauważyło też, że nie ogłoszono na terenie gminy stanu klęski żywiołowej i tym samym nie było podstaw do uwzględnienia żądania Skarżącego. Organ odwoławczy końcowo podkreślił nadto, że pomoc społeczna nie ma charakteru odszkodowawczego, a na właścicielu nieruchomości ciąży obowiązek jej ubezpieczenia i w następstwie dochodzenia odszkodowania z tytułu zaistnienia ewentualnych szkód.

Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków strażaków, biorących udział w akcji zabezpieczenia budynku po zerwaniu połaci dachowej, a także z dokumentów w postaci: dokumentacji fotograficznej obrazującej stan nieruchomości po przejściu nawałnicy oraz karty leczenia szpitalnego oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2022r.

Skarżący opisał przebieg zdarzenia z [...] lutego 2002r., rozmiar i charakter odniesionych strat a także opisał swoją sytuację materialną i zdrowotną. Argumentację rozszerzył on następnie w piśmie procesowym z [...] stycznia 2023r., kwestionując stanowisko organów co do braku podstaw zakwalifikowania zdarzenia z [...] lutego 2022r. do klęski żywiołowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych i przyczyny wzruszenia aktów organów administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób określony w przywołanych wyżej przepisach.

Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji – Wójta Gminy L. z [...] marca 2022r. w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu zasiłku celowego na remont albo odbudowę budynku mieszkalnego z tytułu strat poniesionych w wyniku klęski żywiołowej.

Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 39 ust. 1 tej ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (art. 40 ust. 1 u.p.s.) lub w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (art. 40 ust. 2 u.p.s.). Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi (art. 40 ust. 4 u.p.s).

Celem pomocy społecznej jest umożliwianie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), a rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby tych osób powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Poza poniesieniem straty osoba ubiegająca się o przyznanie pomocy musi znajdować się w trudnej sytuacji życiowej, której sama nie może pokonać, a ponadto przyznanie zasiłku i jego wysokość są ograniczone możliwościami pomocy społecznej.

Nadto przepis art. 40 ust. 1 u.p.s. poprzez sformułowanie "może być przyznany również" odsyła do ogólnej przesłanki przyznania zasiłku celowego w art. 39 u.p.s., tj. do przesłanki "niezbędnej potrzeby bytowej". Przez to pojęcie należy rozumieć potrzebę usprawiedliwioną ze względu na zachowanie życia, zdrowia, a także odgrywania ról społecznych, możliwości zarobkowania i pełnienia funkcji członka rodziny. Jest to potrzeba uzasadniona podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę, z założenia konsumująca się jednorazowo, której zadość czyni zaspokojenie jej w minimalnym standardzie.

Orzekanie w sprawie przedmiotowego zasiłku celowego stanowi wykonywanie przez organ wykonawczy gminy zadania powierzonego mu przez administrację rządową. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 u.p.s. do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy m.in. przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Do zadań wojewody należy natomiast m.in. ustalanie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego (art. 22 pkt 1 u.p.s.) oraz nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego (art. 22 pkt 6 u.p.s.). Z kolei gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę (art. 110 ust. 2 u.p.s.). Na gruncie rozpoznawanej sprawy w piśmie z [...] marca 2022 r. (k. 13 akt adm.) poinformowano organ I instancji o zatwierdzonych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 21 czerwca 2021r. "Zasadach udzielania pomocy finansowej ze środków rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących, poszkodowanych w wyniku zdarzeń noszących znamiona klęsk żywiołowych" - ze wskazaniem definicji prawnej klęski żywiołowej.

Odnotowania w tym miejscu wymaga, iż w/w pismo ustala jedynie zasady określające sposób postępowania organów pomocy społecznej wnioskujących o udzielenie pomocy finansowej z budżetu państwa na usuwanie skutków klęsk żywiołowych. Pismo to nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. II SA/Bd 567/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. II SA/Rz 1259/20 – dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA). Niemniej - tego rodzaju wytyczne mają charakter pomocniczy i mogą być wykorzystywane do oceny stanu faktycznego w celu zapewnienia równego dostępu do przewidzianych świadczeń na minimalizowanie negatywnych skutków spowodowanych zdarzeniem o charakterze klęski żywiołowej. Wytyczne odzwierciedlają też założenia na jakie przeznaczone zostało finansowanie z budżetu państwa celem realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, co wiąże się jednocześnie z możliwościami finansowymi organu pomocy społecznej realizującego zadanie zlecone finansowane z budżetu państwa.. Wykonując zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej i dokonując wypłaty środków finansowych przekazanych na zasiłki celowe na usuwanie skutków klęski żywiołowej organ pomocowy powinien zatem uwzględniać przeznaczenie środków publicznych określone w wytycznych organu rządowego, który przekazuje środki finansowe na realizację tego zadania zleconego, co określa jednocześnie możliwości finansowe organu pomocowego. Dlatego też organ pomocowy powinien dokonać oceny określonych okoliczności występujących w danej sprawie nie tylko w świetle norm prawa materialnego powszechnie obowiązującego zawartych w ustawie o pomocy społecznej, lecz także z uwzględnieniem Zasad udzielania pomocy finansowej.

Zauważenia również wymaga, iż zasiłek celowy pozostaje świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, stąd też kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Kontrola sądowa obejmuje natomiast zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.

Należy jednocześnie mieć na uwadze, że pomoc społeczna nie stanowi rekompensaty, odszkodowania czy zadośćuczynienia w związku ze stratami poniesionymi w wyniku zaistniałego zdarzenia. Rolą pomocy społecznej nie jest nadto zaspokojenie każdej zgłoszonej potrzeby oraz przyznanie świadczenia w celu usunięcia skutków każdej doznanej straty.

Przyznanie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 u.p.s. wymaga dokonania oceny zasadności przyznania wnioskowanej pomocy z punktu widzenia zasad udzielania pomocy społecznej. Tego rodzaju ocena powinna zostać dokonana w oparciu o ustalenia faktyczne znajdujące potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

W niniejszej sprawie, stosownie do ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego, Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje dom jednorodzinny, którego właścicielem jest M. Ż. (syn). Skarżący nie posiada innego lokalu mieszkalnego. Nie posiada stałego źródła dochodu, pomimo wieku emerytalnego nie pobiera świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sytuacja zdrowotna nie budzi zastrzeżeń. Skarżący oświadczył, że wyniku silnego wiatru (trąby powietrznej) w dniu [...] lutego 2022 r. poniósł straty związane z budynkiem jednorodzinnym. Na skutek zdarzenia pomieszczenia mieszkalne wymagają remontu. W treści wywiadu środowiskowego wymieniono również szczegółowo szkody powstałe na skutek zdarzenia. Sporządzono też ocenę zniszczeń stanu technicznego budynku oraz ocenę uszkodzenia budynku, z których wynika, że częściowemu (w 60 %) zniszczeniu uległa konstrukcja (krokwie) wraz z pokryciem dachowym, całkowitemu zniszczeniu uległy obróbki blacharskie oraz ściana kolankowa wraz z elewacją budynku, doszło do zawilgocenia stropu (w 10 %) i ścian (w 10%).

W aktach sprawy pozostaje także oświadczenie właściciela nieruchomości o wyrażeniu zgody, aby Skarżący ubiegał się o pomoc na pokrycie strat odniesionych wskutek nawałnicy z [...] lutego 2022r.

W sprawie nie pozostaje sporne, iż w wyniku zdarzenia z [...] lutego 2022r. doszło do zniszczeń i szkód w budynku mieszkalnym zajmowanym przez Skarżącego, spowodowanych silnym wiatrem. Niesporny jest też rozmiar szkód i stopień zniszczenia budynku, a także okoliczność przyznania Skarżącemu na podstawie art. 40 ust. 1 u.p.s., decyzją Wójta Gminy L. z [...] lutego 2022r., zasiłku celowego na pokrycie strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego zaistniałego [...] lutego 2022r.

Sporne w sprawie pozostaje natomiast to, czy organy zasadnie odmówiły zakwalifikowania ww. zdarzenia nie tylko jako zdarzenia losowego (art. 40 ust. 1 u.p.s.) ale także jako klęski żywiołowej - co dawałoby podstawy do zastosowania art. 40 ust. 2 u.p.s.

W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza wystąpienia przesłanek z art. 40 ust. 2 u.p.s. tj. zdarzenia warunkującego przyznanie zasiłku celowego, o którym mowa w powołanym przepisie.

Warunkiem przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ust.1 i 2 u.p.s., jest poniesienie strat na skutek zdarzeń wskazanych wprost w tych przepisach. Poniesione straty muszą zatem wykazywać związek przyczynowy ze zdarzeniami, które ustawodawca wskazuje ww. przepisach. Straty powinny powstać "w wyniku" tych zdarzeń. Zdarzeniami, które powinny wywołać straty uzasadniające przyznanie prawa do zasiłku celowego niezależnego od dochodu, są: 1) wymienione w art. 40 ust. 1 u.p.s. "zdarzenie losowe";

2. wymieniona w art. 40 ust. 2 klęska żywiołowa oraz klęska ekologiczna. Obydwa rodzaje klęsk, z pewnością stanowią odmiany zdarzeń losowych. Każda bowiem klęska jest zdarzeniem losowym; jednak tylko niektóre zdarzenia losowe są klęskami żywiołowymi lub ekologicznymi. Każde zdarzenie losowe wywołujące straty może stanowić podstawę przyznania zasiłku celowego na podstawie art. 40 ust. 1 u.p.s. jednakże powołanie się na podstawę materialnoprawną określoną w art. 40 ust. 2 u.p.s. wymaga ustalenia, że zdarzenie stwarzające tytuł do ubiegania się o zasiłek celowy niezależny od dochodu jest kwalifikowanym zdarzeniem losowym odpowiadającym wymaganiom klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Skarżący, po otrzymaniu pomocy na podstawie art. 40 ust. 1 u.p.s. nie zakwestionował wysokości i podstawy przyznania zasiłku celowego decyzją z [...] lutego 2022r. Wystąpił o zasiłek celowy odwołując się do sytuacji wystąpienia klęski żywiołowej. W tym zakresie wyjaśnić Skarżącemu należy, że pojęcie klęski żywiołowej zostało w systemie prawnym zdefiniowane – a mianowicie zgodnie z ustawą z dnia [...] kwietnia 2002r. o stanie klęski żywiołowej (Dz. U. z 2017r., poz. 1897) przez klęskę żywiołową należy rozumieć katastrofę naturalną lub awarię techniczną, których skutki zagrażają życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, a pomoc i ochrona mogą być skutecznie podjęte tylko przy zastosowaniu nadzwyczajnych środków, we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem.

Nawałnica (silny wiatr, opady deszczu), jaka wystąpiła na terenie C. [...] lutego 2022r. była bezspornie zdarzeniem losowym. W ocenie Sądu rację mają organy pomocowe przyjmując, że w toku postępowania nie zostało jednak udowodnione, że zdarzenie to spełnia pozostałe ustawowe kryteria uznania go za klęskę żywiołową w zakresie jego skutków (powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia dużej liczby osób, mienia w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach) oraz rodzaju udzielonej pomocy i ochrony (wymagającej zastosowaniu nadzwyczajnych środków we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem).

W aktach sprawy znajdują się opisy innych skutków, jakie wywołała nawałnica z [...] lutego 2022r. na terenie gminy. Jak ustaliły organ I instancji wskutek gwałtownego zjawiska atmosferycznego (poza budynkiem zamieszkałym przez Skarżącego) zniszczeniu uległy jeszcze dwa budynki gospodarcze na terenie C.. Sam Skarżący wskazywał dodatkowo na uszkodzenia kilku drzew (10 sosen, 1 topoli) oraz słupów elektroenergetycznych. Nie każdy silny wiatr i silne opady deszczu należy kwalifikować jako klęskę żywiołową. Musi zaistnieć stan zagrożenia życia lub zdrowiu dużej liczby osób, mienia kwalifikowanego jako w wielkich rozmiarach albo dla środowiska na znacznych obszarach. Nie ma w aktach rozpoznawanej sprawy dowodów z pomiarów, szacowania strat mogących tak zakwalifikować to zjawisko atmosferyczne. Z kolei jedyny udokumentowany współudział specjalistycznej służby polegał na zadysponowaniu do akcji zespołu Państwowej Straży Pożarnej w L.. Nie dowodzi to, że zastosowano nadzwyczajne środki we współdziałaniu różnych organów i instytucji oraz specjalistycznych służb i formacji działających pod jednolitym kierownictwem. Bezspornie nie ogłoszono tez na terenie gminy stanu klęski żywiołowej.

Należy nadto zauważyć, że dla zastosowania art. 40 ust. 2 u.p.s. wymagany jest specjalny tryb oszacowania strat poniesionych przez osoby poszkodowane. Jak wynika z powołanych już wytycznych opracowanych przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu 21 czerwca 2021r. wójtowie (burmistrzowie, prezydenci) w celu uruchomienia środków na zasiłki celowe sporządzają i przedstawiają wojewodzie listę uszkodzonych lub zniszczonych budynków z opisem szkody i szacowaną kwotą zasiłku (pkt 1). To Wojewoda dokonuje wstępnej weryfikacji danych zawartych na listach i wnioskuje do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o uruchomienie środków z rezerwy celowej budżetu państwa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych (pkt 2). Zatem w opisanej procedurze powinna być powołana specjalna komisja. W rozpoznawanej sprawie taka komisja została powołana przez Wojewodę [...], który jak wyjaśnił w piśmie z [...] marca 2022r. (k. 17 akt adm.) negatywnie zaopiniowała wniosek o uruchomienie środków z rezerwy budżetowej – w kontekście uznania zdarzenia za klęskę żywiołową.

Biorąc więc pod uwagę regulację art. 40 ust. 2 u.p.s. i mając na względzie uznaniowość świadczenia, wspomagający i subsydiarny charakter pomocy społecznej oraz wytyczne wynikające z przytoczonych Zasad udzielania pomocy finansowej, stwierdzić należy, że rolą organów rozpatrujących przedmiotowy wniosek o przyznanie pomocy finansowej w związku z uszkodzeniem budynku mieszkalnego w wyniku silnego wiatru, były ustalenia nie tylko w zakresie tego czy i jaka poniesiona została strata w przedmiotowym budynku mieszkalnym, ale także czy straty te wynikły wskutek klęski żywiołowej. Zdaniem Sądu Organy obu instancji poczyniły w tym zakresie niezbędne ustalenia, które znalazły oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętych decyzji. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Z tych względów, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Końcowo Sad wyjaśnia, że oddalił wnioski dowodowe sformułowane w skardze w oparciu o art. 106 § 3 p.ps.a. (a contrario). Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest wyłącznie do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentów i może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa ww. przepisie jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Oddalenie wniosku dowodowego Skarżącego uzasadniało w pierwszym rzędzie to, że niedopuszczalne jest prowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z zeznań świadków, a dołączone do skargi dokumenty zostały złożone celem potwierdzenia niespornych okoliczności faktycznych sprawy (sytuacji życiowej Skarżącego oraz rozmiaru i charakteru szkód – w tym stopnia uszkodzenia budynku mieszkalnego). Przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu nie było zatem niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.