Uzasadnienie
W dniu 31 lipca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) D. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. Konieczność przyznania prawa pomocy skarżący uzasadnił trudną sytuacją finansową. Jak wynika z wniosku skarżący zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Mają na utrzymaniu dwie małoletnie córki. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, z której uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku jednocześnie wskazując, że utrzymuje się z działalności rolniczej. Jego żona posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu o powierzchni [...] m2. Żona uzyskuje z tytułu umowy o pracę dochód w wysokości [...] zł miesięcznie.
Wydatki jakie ponoszą w związku z utrzymaniem mieszkania oraz uiszczaniem opłat za wodę, gaz, energię elektryczną oraz telefon wynoszą [...] zł miesięcznie. Według zeznania podatkowego PIT-37 za 2012 r. zawartego w aktach administracyjnych sprawy żona wnioskodawcy rozliczała się indywidualnie uzyskując dochód w wysokości [...] zł. Ponadto podał, iż nie posiada oszczędności oraz papierów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący wbrew temu co twierdzi nie jest osobą bezrobotną, ponieważ prowadzi działalność rolniczą zaś jego żona osiąga dochód w wysokości wyżej wskazanej. Poza tym we wniosku zostały podane typowe wydatki, które ponosi każde gospodarstwo domowe i ich ponoszenie nie jest przesłanką do tego aby stronę wnioskującą zwolnić od kosztów sądowych, ponieważ trzeba by to czynić w każdym przypadku. Nie taka jest jednak istota prawa pomocy.
Prawo pomocy przysługuje osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej jak np. bezrobocie, choroba, klęska żywiołowa, ogólna nieporadność życiowa czy też śmierć jedynego żywiciela rodziny. Żadna z wyżej opisanych sytuacji nie dotyczy skarżącego.
Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Tymczasem jak wynika z powyższego skarżący po uiszczeniu stosowanych opłat wyżej wymienionych dysponuje kwotą w wysokości [...] zł.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.