Uzasadnienie
II SA/Bd 71/04
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2003 r. o odmowie przyznania K. Z. S. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu swojej decyzji powołał się na treść art. 1 - 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W ocenie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pobyt skarżącego wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy nie jest represją w rozumieniu ww. ustawy i nie może być potraktowana jako działalność kombatancka. Nie można również stosować analogii do art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kombatantach. Zapis tego przepisu wskazuje, że ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania uprawnień kombatanckich.
W skardze na powyższą decyzję Z. S. wniósł o jej uchylenie i zmianę decyzji w kierunku przyznania mu uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu wskazał, że stanowisko Kierownika Urzędu sprowadzające się do stwierdzenia, że uprawnienia kombatanckie należą się tylko osobom urodzonym na terenie ZSRR jest ewidentnie sprzeczne z ustawą. Ustawa ta dotyczy tylko dzieci urodzonych w obozach III Rzeszy, o czym stanowi przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. abc. Jaskrawo błędnie Kierownik Urzędu uzależnia przyznanie uprawnień dzieciom, które po urodzeniu się w obozie przebywały następnie z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej. Ustawa nie zawiera takiego postanowienia, ponieważ istotą rzeczy jest tu sam fakt urodzenia się dziecka w warunkach obozowych. Kobiety polskie, gdziekolwiek pracowały były wywożone do "izb porodowych", przy czym powracały stamtąd najczęściej bez dzieci. Sytuacja ciężarnych była trudna i trudno sobie wyobrazić, aby ustawodawca mógł pominąć w ustawie tę grupę ludzi. Byłoby to co najmniej niehumanitarne.
Skarżący wnosi o zastosowanie analogi, tak jak to uczynił Urząd Kombatantów w stosunku do poszkodowanych przez były Związek Radziecki. Postaci rzeczy nie zmienia okoliczność, że dzieciom wywiezionym wraz z rodzicami na roboty przymusowe takie uprawnienia nie przysługują, gdyż nie są represją w rozumieniu ustawy. Nie dotyczy to sprawy skarżącego, gdyż nie był wywieziony do III Rzeszy, a tam się urodził.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Z. S. skierował do Sądu pisma otrzymane [...] 2004 r. i [...] 2004 r. w których wskazuje na okoliczności swoich urodzin. Uważa, że spełnia wszystkie wymogi aby otrzymać uprawnienia kombatanckie. Powołał się także na wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 28.5.2003 r. sygn. SA/Gd 3150/00.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zadaniem sądów administracyjnych jest m.in. zbadanie, czy zaskarżona decyzja albo inny akt poddany kontroli Sądu są zgodne z prawem.
Skarżący upatruje swoje uprawnienia do nabycia uprawnień kombatanckich z faktu urodzenia na terytorium III Rzeszy i pobytu tam od wiosny 1940 r. do końca wojny.
Warunki nabycia uprawnień kombatanckich są ściśle określone w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.)
Już z treści preambuły do ustawy wynika, że dotyczy ona obywateli polskich, którzy walczyli o suwerenność i niepodległość Ojczyzny, nie szczędząc życia i zdrowia na polach walki zbrojnej. Jakkolwiek preambuła do ustawy nie jest przepisem ustawy, a wyraża intencje ustawodawcy, to jednakże rozważając jej treść trudno uznać, aby skarżący urodzony [...] 1943 r. spełniał te wymogi.
Art. 1 ustawy o kombatantach jednoznacznie definiuje, kto jest kombatantem. Kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych słusznie uznał, że skarżący nie spełnia tych wymagań.
Art. 2 ustawy precyzuje, co uznaje się za działalność równorzędną z działalnością kombatancką, a art. 3 precyzuje, co uważa się za represje w rozumieniu ustawy.
Wbrew poglądom skarżącego nie jest tutaj możliwe stosowanie analogii. Przepisy te należy interpretować ściśle, a pierwszeństwo ma wykładnia językowa.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie twierdził, że uprawnienia kombatanckie należą się tylko osobom urodzonym na terenie ZSRR. Przytoczony został przepis art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. b). Z przepisu tego wynika, że represją w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłankach i deportacji w ZSRR.
Sąd podziela pogląd, że ustawodawca nie uznał okoliczności urodzenia i pobytu wraz z rodzicami deportowanymi do pracy przymusowej w III Rzeszy za podstawę otrzymania uprawnień kombatanckich. Żaden z przepisów ustawy o kombatantach nie przewiduje takiej sytuacji.
Z tego powodu skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), podlega oddaleniu.