Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] 2004 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 123 w związku z art. 144 i 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), po rozpatrzeniu zażalenia Małgorzaty P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] 2004 r. w sprawie ustalenia opłaty legalizacyjnej za rozbudowę budynku mieszkalnego łącznie z dobudowanym kominem na działce przy ul. [...] we wsi B., w wysokości 30.000 zł - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że przepisy Prawa budowlanego nie dają możliwości naliczenia opłaty legalizacyjnej z uwzględnieniem faktycznej wartości samowolnie dobudowanego obiektu, oraz że wysokość "stawki opłaty" (s) wynosiła dla wszystkich obiektów 300 zł (obecnie 500 zł).
Ponadto przedstawił wzór matematyczny, służący do obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej i przeprowadził działanie matematyczne, w wyniku którego uzyskał kwotę 30.000 zł, stanowiącą opłatę legalizacyjną. Podkreślił, że przy ustalaniu wysokości opłaty legalizacyjnej nie ma żadnej uznaniowości ze strony organu administracyjnego.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła Małgorzata P., wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r.
Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że sporne pomieszczenie zostało dobudowane na istniejącej wcześniej części przyziemia i fundamentów i że opłata legalizacyjna kilkakrotnie przewyższa wartość tej dobudowy, czego nie uwzględnił organ I instancji ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej. Stwierdziła także, iż powołane przez organy administracji przepisy o opłacie legalizacyjnej nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż dotyczą tylko całych obiektów, a jej obiekt jest tylko częścią budynku mieszkalnego. Przepisy nie przewidują jej zdaniem, naliczania opłaty legalizacyjnej w przypadku samowolnego dobudowania bądź przeróbki niewielkiej części obiektu budowlanego.
Podniosła ponadto, że nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby jej na zapłacenie opłaty legalizacyjnej w kwocie 30.000 zł, a ewentualna decyzja o rozbiorze budynku pozbawi jej rodzinę dachu nad głową.
Podkreśliła, że opłata legalizacyjna w wysokości 30.000 zł jest niewspółmierna do dokonanych zmian, w znacznym stopniu narusza zasady współżycia społecznego i jest niezgodna z wykładnią funkcjonalną ustawy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja, czy też jak w tej sprawie postanowienie, nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Podstawą materialno-prawną rozpoznania sprawy będącej przedmiotem zaskarżonego do sądu postanowienia są przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Rozdział 5 tej ustawy, zatytułowany "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych", zawiera przepisy regulujące cały proces budowy, od jej rozpoczęcia aż do oddania do użytku zrealizowanej inwestycji, a także przepisy służące przeciwdziałaniu tzw. samowoli budowlanej. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 tej ustawy samowolą budowlaną jest budowanie albo wybudowanie obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie, jak już to przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.06.2003 r., wydanym w sprawie SA/Bd 743/03, rozbudowa budynku mieszkalnego łącznie z dobudowanym kominem na działce [...] przy ul. [...] we wsi B., która miała miejsce w latach 1999-2001, jest samowolą budowlaną w rozumieniu zacytowanego powyżej przepisu.
Zmiana przepisów, która wprowadzona została ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) od dnia 11.07.2003 r. umożliwiła odstąpienie od nakazu bezwarunkowej rozbiórki tego obiektu i przeprowadzenie jego legalizacji. W tym też kierunku zostało poprowadzone postępowanie administracyjne. W efekcie, po spełnieniu przez skarżącą szeregu warunków ustawowych, możliwym stało się zalegalizowanie spornej rozbudowy. Wobec tego wymierzono opłatę legalizacyjną zgodnie z przepisem art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Ustalenia jej wysokości dokonano na podstawie przepisu art. 49 ust. 2 w związku z art. 59 f ust. 1 tej ustawy oraz w oparciu o dane wynikające z załącznika do niej.
Stwierdzić należy, że prawidłowo określono poszczególne elementy działania matematycznego, którego wynik stanowi wysokość opłaty legalizacyjnej: stawkę opłaty (s) przyjęto w kwocie 300 zł, współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) - 2,0, współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) - 1,0. Działanie matematyczne jest w tej sytuacji następujące: 300 x 2 x 1 x 50 = 30.000. Prawidłowo zatem wysokość opłaty legalizacyjnej ustalono na kwotę 30.000 zł.
Pogląd skarżącej, jakoby ustawodawca nie przewidział wyznaczenia opłaty legalizacyjnej w procesie legalizacji części obiektu budowlanego, będącego częścią budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie jest możliwy do zaakceptowania wobec treści cytowanych powyżej przepisów ustawy Prawo budowlane. W każdym przypadku, w którym możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej, wymierzona musi być opłata legalizacyjna. Zastrzeżenia można mieć jedynie do sposobu ustalenia przez ustawodawcę kategorii obiektów budowlanych - bez ich zróżnicowania w obrębie kategorii, co znacząco wpływa na wysokość opłaty legalizacyjnej niezależnie od wielkości obiektu budowlanego. Nie wpływa to jednak na ocenę zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.
Uznając zatem, ze zaskarżona decyzja odpowiada prawu, orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).