Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...].2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010, Nr 243, poz. 1623; ze zm.) ustalił A. S. (dalej jako "skarżący"), właścicielowi nieruchomości oznaczonej nr [...] w [...] przy ul. [...] opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego – kat I o wymiarach długość [...] m, szerokość [...] m, obecnie na działce [...] (poprzednio działka nr [...]) w [...], przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...]2012 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż opłata legalizacyjna została w niniejszej sprawie prawidłowo ustalona. Dodał, iż organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej bez uiszczenia ustalonej prawem opłaty legalizacyjnej. Wyjaśnił również, że nie mógł nałożyć obowiązku rozbiórki, ani poprzedzającego tę decyzję postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną, na inwestora, który utracił tytuł prawny do obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą decyzję skarżący podniósł, że organ nie zażądał od niego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością, której dotyczy niniejszej postępowanie. Skarżący wskazał, iż był tylko wykonawcą rozbudowy budynku, a nie inwestorem. Samowoli budowlanej dopuściła się jego matka U. S. i w stosunku do niej powinno było się toczyć wcześniejsze postępowanie. Skarżący stwierdził również, iż po śmierci matki, prokuratura wbrew jego woli, czyni z niego właściciela nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało uznać za zasadną.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej wydane w ramach postępowania zmierzającego do legalizacji samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego.
Wskazać należy, w tym miejscu, że świetle treści art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010, Nr 243, poz. 1623; ze zm.) warunkiem umożliwiającym legalizację obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenie na budowę jest:
- 1) zgodność jego budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, (art. 48 ust. 2 pkt 1);
- 2) brak sprzeczności z innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2).
W przypadku, gdy spełnione zostały wyżej wymienione wymogi, organ administracji, wstrzymując prowadzenie robót budowlanych, nakłada, zgodnie z art. 48 ust. 3 cyt. ustawy, obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie następujących dokumentów:
- 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
- 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, a więc m.in.
- - czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu (art. 33 ust.1);
- - oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
Dopiero po przedłożeniu przez stronę, w zakreślonym terminie, wyżej wskazanych dokumentów organ administracji, uznając, że został złożony wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, może ustalić opłatę legalizacyjną.
Badając czy spełnione zostały w niniejszej sprawie wymogi uprawniające organ do nałożenia na stronę opłaty legalizacyjnej, Sąd zwrócił uwagę na brak w aktach sprawy jednego z dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 cyt. ustawy – a mianowicie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Podnieść należy, iż nie wezwanie skarżącego do przedłożenia tego dokumentu, było przyczyną uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], wyrokiem z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1104/06, postanowień organu I i II instancji w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, wydanych uprzednio w niniejszej sprawie. Sąd w uzasadnieniu omawianego wyroku zwrócił uwagę, że brak powyższego oświadczenia powoduje, że nie można uznać, że skarżący skutecznie złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Tym samym zaś przedwcześnie doszło do ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej.
Wprawdzie organ I instancji, związany wskazaniami zawartymi w omawianym wyroku Sądu, postanowieniem z dnia [...]2007 r., nr [...] nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia wymaganego przepisami prawa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jednakże powyższe postanowienie zostało skierowane do podmiotu, który nie był wówczas właścicielem nieruchomości, na której doszło do samowoli budowlanej, ani inwestorem. Jak bowiem, oświadczyła U. S. w piśmie z dnia [...]2007 r., iż to ona jest właścicielką nieruchomości, a jej syn był jedynie wykonawcą rozbudowy.
Tym samym nie można uznać, że organ skutecznie nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia wspomnianego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i że niewykonanie obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem mogłoby wywołać skutku w postaci rozbiórki obiektu budowlanego.
Ponieważ wszystkie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie zostały przedłożone, tym samym nie zachodziły przesłanki, określone w art. 48 ust. 5 ustawy budowlanej, pozwalające na przyjęcie, że został złożony w niniejszej sprawie wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Ustalenie zaś opłaty legalizacyjnej w takiej sytuacji jest sprzeczne z przepisami regulującymi proces legalizacji samowoli budowlanej.
Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien nałożyć na skarżącego obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.