Uzasadnienie
W wyniku podziału nieruchomości, oznaczonej numerem [...], położonej miejscowości K. i należącej do B. i C. B., nastąpił wzrost wartości tej nieruchomości. Według opinii powołanego rzeczoznawcy, wartość nieruchomości wzrosła o kwotę 148.900,00 zł. Z tej przyczyny Wójt Gminy L. stał się legitymowany do wymierzania opłaty adiacenckiej i decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...], na podstawie przepisów art. 98 a ust. 1 i 3 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz w oparciu o uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] 2000 r. Nr [...],. (podjętą w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej jej podziałem) - ustalił w stosunku do w/w właścicieli działki, opłatę adiacencką w wysokości 59.560 zł tj. 40 % wzrostu jej wartości.
Skarżący odwołali się od decyzji organu I instancji, przy czym C. B. podniósł, iż opłata adiacencka ustalona w tej wysokości, przekracza jego możliwości finansowe. Natomiast B. B. poinformowała organ, iż jest po rozwodzie z mężem i obecnie mieszka w miejscowości oddalonej 400 km od T. i wykonuje tam pracę nauczycielki. Zdaniem odwołującej się, wyznaczony 7 dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy, w jej sytuacji (odległość i charakter pracy) jest zbyt krótki. W konkluzji odwołania, wniosła o rozłożenie należności na 10 rocznych rat lub na uregulowanie opłaty adiacenckiej z odszkodowania, przysługującego jej od gminy za przejęcie części nieruchomości, pod drogi i pas dla pieszych.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w T., nie znalazło podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji dlatego decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...], utrzymało w mocy decyzję wójta. W uzasadnieniu SKO wskazało, iż ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie, przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) oraz w oparciu o uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...] 2000 r. Nr [...], mocą której ustalono wysokość stawki procentowej 1 opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanej jej podziałem.
C. B. działając tylko we własnym imieniu, powyższą decyzję zaskarżył Sądu. W skardze, wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i o ustalenie opłaty w wysokości adekwatnej do rzeczywistej wartości posiadanych przez niego
'nieruchomości. Zdaniem skarżącego organy podczas postępowania dopuściły się błędu w ustaleniach faktycznych, który to błąd miał istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie faktu, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2005r. sygn. akt [...] dokonano działu majątku wspólnego.
Skarżący zarzucił, iż w tej sytuacji powinien być obciążony tylko za te grunty, których jest właścicielem. Jednocześnie organom wydającym decyzje zarzucił, naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ograniczenie jego praw, bez sprecyzowania zarzutu. Dodatkowo wniósł o zasądzenie na jego rzecz poniesionych kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działań administracji pod względem legalności. Do sądów zatem należy ocena czy rozstrzygnięcie organu administracji publicznej jest zgodne z prawem. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarga C. B. zasługuje na uwzględnienie z uwagi na pominięcie przez organy administracji, faktu zmiany sytuacji prawnej obojga zobowiązanych.
Bezsprzeczne w sprawie jest, że podział nieruchomości i zmiana przeznaczenia wydzielonych działek pod budownictwo mieszkaniowe, spowodowała wzrost wartości nieruchomości. Według opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, B. K., przedstawionej w operacie szacunkowym z 15 października 2005r. (akta administracyjne) nastąpił wzrost wartości podzielonej nieruchomości o kwotę 148.900 zł., po odliczeniu powierzchni dróg, które przeszły z mocy prawa na własność gminy.
zatem należy stwierdzić, iż podział i zmiana przeznaczenia gruntów spowodowała przysporzenie korzyści finansowych właścicielom nieruchomości. Wzrost wartości jest więc niewątpliwy., zatem stosownie do obowiązujących w tym zakresie przepisów art. 98 a ust. 1 i 3 i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedno Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) organ I instancji prawidłowo z urzędu wszczął postępowanie, mające na celu ustalenie opłaty adiacenckiej. Spór w niniejszej sprawie nie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii kogo należy obciążyć opłatą adiacencką, ale z uwagi na zmianę sytuacji prawnej zobowiązanych, do tego, w jakim stosunku należy ich obciążyć.
Bezsporne w sprawie jest, iż zgodnie z obowiązującym orzecznictwem (vide uchwała 5 sędziów NSA w Warszawie z dnia 22.
11. 1999 r. OPK 21/99, ONSA 2000/2/56). obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, o której mowa wart. 98 a cyt.. ustawy o gospodarce nieruchomościami, ciąży na osobie będącej właścicielem nieruchomości w dniu, w którym decyzja organu, zatwierdzająca projekt podziału tej nieruchomości, stała się ostateczna. W niniejszej sprawie, dniem uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, był dzień 8 grudnia 2003r. (zał. Nr 1 do operatu szacunkowego). W dacie tej, osobami zobowiązanymi byli prawdopodobnie zarówno B. jak i C. B. Wątpliwość budzi natomiast charakter odpowiedzialności z uwagi na fakt, że zawarte w aktach administracyjnych dokumenty nie dają odpowiedzi na pytanie, kiedy doszło do rozwiązania związku małżeńskiego i do ustania wspólnoty ustawowej. W związku z tym pewne jest, iż na etapie wydawania decyzji przez organ II instancji tj. w dniu 11 maja 2006r. sytuacja rodzinna i majątkowa zobowiązanych była inna, niż w dniu uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości. a zmianie sytuacji rodzinnej a później i majątkowej organ odwoławczy został poinformowany, pismem skarżącej z dnia 20 lutego 2006 r. O podziale majątku skarżący poinformował organ wnosząc za jego pośrednictwem skargę, przez załączenie do niej kopii postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2006 r. o podziale majątku wspólnego.
W związku z tym należy stwierdzić, iż nie ustalono czy w dacie wydania decyzji przez organ II instancji tj. w dniu [...] 2006r. strony były już po rozwodzie i po podziale majątku. Ta okoliczność została pominięta przez organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy.
Należy zauważyć, iż po podziale majątku wspólnego wystąpiła sytuacja, w której byli małżonkowie uzyskali na wyłączną własność określone składniki majątku dotychczas objętego wspólnością majątkową. Zatem tej zmienionej sytuacji majątkowej stron nie można pominąć i nadal stosować w stosunku do zobowiązanych odpowiedzialności solidarnej.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie należy dokładnie wyjaśnić okoliczności budzące wątpliwości, po pierwsze co do daty rozwiązania związku małżeńskiego i ustania wspólności ustawowej. Następnie wziąć pod uwagę podział majątku wspólnego i na tej podstawie ustalić opłatę adiacencką, adekwatnie do posiadanych z byłych małżonków gruntów, podzielonej nieruchomości.
Mając powyższe na względzie, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy.