Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]Dyrektor Aresztu Śledczego w B. na podstawie art. 13 ust. 1, art. 94 ust. 2 i 3 w związku z art. 218 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.z 2010 r. Nr 79 poz. 523) zawiesił A.L. w czynnościach służbowych na okres dwóch miesięcy tj. od [...] kwietnia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2013 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. wszczął wobec A.L. postępowanie dyscyplinarne, a w dniu [...] marca 2013 r. rzecznik dyscyplinarny prowadzący przedmiotowe postępowanie wniósł o niezwłoczne zawieszenie w czynnościach służbowych ww. pracownika Służby Więziennej z uwagi na fakt prowadzenia czynności dowodowych z udziałem pozostających z nim w bezpośredniej podległości służbowej.
W odwołaniu A.L. wskazał na niezasadność zwieszenia go w czynnościach służbowych oraz poddał w wątpliwość okres tego zawieszenia, bowiem czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym mają zakończyć się do dnia [...] kwietnia 2013 r. Nadto do organu wpłynęło również odwołanie wniesione przez pełnomocnika funkcjonariusza Służby Więziennej, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 8, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. oraz art. 59 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. – jak wskazano w sentencji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 31 ust. 4 ustawy o Służbie Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zawieszenie funkcjonariusza może nastąpić w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, a przepisy nie wskazują szczególnych przesłanek do podjęcia decyzji o zawieszeniu funkcjonariusza, w związku z czym decyzja taka pozostawiona jest uznaniu właściwego organu.
W skardze A.L. działając przez pełnomocnika zarzucił organowi naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla zawieszenia funkcjonariusza służby więziennej w czynnościach służbowych. Jego zdaniem organy w niniejszej sprawie nie wskazały jakiego przewinienia dyscyplinarnego dopuścił się skarżący, bezkrytycznie przyjęły, iż sam fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego stanowi podstawę do zawieszenia go w czynnościach służbowych oraz nie przeprowadził dowodu w postaci przesłuchania rzecznika dyscyplinarnego Służby Więziennej. Nadto zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez nie uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, który nie wskazał jakie przewinienia miałby dopuścić się skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając zarzuty skarżącego za nieuzasadnione. Równocześnie pełnomocnik organu nie podając podstawy prawnej wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z póżn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną - i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
W wyniku tak przeprowadzonej kontroli, Sąd uznał, że skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie argumenty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko A.L.. Następnie pismem z dnia [...] marca 2013 r. rzecznik dyscyplinarny prowadzący ww. postępowanie wniósł do Dyrektora Aresztu Śledczego w B. o niezwłoczne zawieszenie obwinionego w czynnościach służbowych z uwagi na realizacje czynności dowodowych z udziałem funkcjonariuszy pozostających w bezpośredniej podległości służbowej w obwinionym. Podzielając stanowiska rzecznika dyscyplinarnego Dyrektor Aresztu Śledczego w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. zawiesił A.L. w czynnościach służbowych od dnia [...] kwietnia 2013 r. do [...] czerwca 2013 r., a następnie Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Materialnoprawną podstawę ww. decyzji stanowił art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 o Służbie więziennej (Dz.U. z 2010 r. Nr 79 poz. 523), mimo wskazania przez organ odwoławczy w sentencji rozstrzygnięcia art. 31 ust. 4 ww. ustawy. Przepis art. 94 ust. 1 ww. ustawy pozwala na zawieszenie funkcjonariusza w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego. O ile w nieobowiązującym juz przepisie art. 37 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej ustawodawca jasno wskazywał, że instytucję zawieszenia w czynnościach służbowych stosuje się jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro śledztwa, to obecnie obowiązujący przepis tej przesłanki już nie zawiera. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może" wskazuje, iż zawieszenie w czynnościach służbowych ma charakter fakultatywny co oznacza, że właściwemu organowi pozostawiono uznanie czy zastosowanie ww. przepisu jest celowe. Przy tym wskazać należy, że ustawodawca poza wskazaniem sytuacji w których organ może zawiesić funkcjonariusza nie zawarł żadnych szczególnych przesłanek od których uzależnia zastosowanie takiej sankcji.
To oznacza, że w każdym przypadku, w którym organ stosuje instytucje zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, winien rozważyć potrzebę jej zastosowania. Pozostawienie organowi pewnej swobody w stosowaniu omawianego przepisu wymaga wskazania czemu zawieszenie ma służyć. Decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych jest decyzja podejmowaną w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca nie wymaga obligatoryjnego zastosowania sankcji w przypadku wystąpienia przesłanki wskazanej w przepisie, a organowi pozostawia rozważenie jej zastosowania. Uznaniowość nie oznacza jednak całkowitej dowolności organu w przypadku stosowania przepisu art. 94 ust. 2 ww. ustawy, a wprost przeciwnie wymaga od organu rozważenia zasadności zastosowania przedmiotowej instytucji. Mimo pozostawienia organowi pewnej swobody w stosowaniu przedmiotowego przepisu, dalej jest on związany przepisami postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a..
Oznacza to, że podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ winien rozważyć wszelkie okoliczności sprawy przemawiające za zawieszeniem funkcjonariusza, lub też jego niezawieszaniem, a stosowną argumentację zawrzeć w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Brak tych elementów w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego uzasadnia zarzut naruszenia przepisów postępowania w stopniu wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż organ odwoławczy w żaden sposób nie wyjaśnił czym się kierował uznając za zasadą potrzebę zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, ograniczając się do zacytowania przepisu art. 94 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej oraz wskazania, że ww. przepis poza wszczęciem postępowania dyscyplinarnego nie zawiera żadnych szczególnych przesłanek do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania. O ile organ pierwszej instancji wskazał, że zawieszenie w czynnościach służbowych uzasadnione jest prowadzeniem czynności dowodowych z udziałem podległych skarżącemu funkcjonariusza w ramach toczącego się postępowania dyscyplinarnego, to Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. zaniechał już oceny potrzeby zastosowania ww. sankcji.
W ocenie Sądu organ odwoławczy ograniczył się jedynie do pobieżnej kontroli zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, zapominając przy tym, iż istotą dwuinstancyjnego postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy, a nie jedynie kontrola decyzji organu pierwszej instancji! Wniesienie odwołania sprawa, iż sprawa winna być ponownie rozpatrzona przez organ drugiej instancji. Z uzasadnienia organu odwoławczego nie wynika, czemu służyć ma zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w B. nie rozważył również, czy zasadnie skarżącego zawieszono w czynnościach służbowych, aż do dnia [...] czerwca 2013 r. Skoro bowiem organ pierwszej instancji uzasadniał zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych prowadzonymi czynnościami dowodowymi, a z niekwestionowanych przez organ w zaskarżonej decyzji, odpowiedzi na skargę jak i na rozprawie, oświadczeń skarżącego wynika, iż termin zakończenia prowadzenia tych czynności wyznaczono na dzień [...] kwietnia 2013 r. to szczególnego uzasadnienia wymaga tak określony okres zawieszenia również po zakończeniu tych czynności.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż Sąd nie podziela argumentacji skarżącego, dotyczącej braku badania przez organ jakiego przewinienia dyscyplinarnego dopuścił się skarżący. W postępowaniu w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych, rolą organu nie jest ustalenie przewinienia, którego dopuścił się funkcjonariusz, bowiem to oceniane jest w ramach postępowania dyscyplinarnego. W przedmiotowym postępowaniu rolą organu było jedynie ustalenie faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz rozważenie potrzeby zawieszenia w czynnościach służbowych. Z tych samych względów za nieuzasadniony należy uznać również zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania rzecznika dyscyplinarnego.
Ponownie prowadząc postępowanie organ zastosuje się do wskazań zawartych w niniejszym wyroku. Nie ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, merytorycznie rozważy zasadność przedmiotowego zawieszenia i da temu wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. W szczególności organ powinien wskazać jakie czynności dowodowe będą jeszcze przeprowadzane w sprawie i jaki jest ich związek z zawieszeniem funkcjonariusza. Nadto organ ponownie prowadząc postępowanie odniesie się zarzutów stawianych w odwołaniu wniesionym przez pełnomocnika skarżącego, jak również A.L., czego nie uczynił wydając zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wynika bowiem, iż uwadze organu umknęło wniesienie odwołania osobiście przez skarżącego, a nie tylko przez jego pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy Sąd na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, natomiast o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na postawie art. 152 ww. ustawy.
O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 461)
Wpis sądowy zwrócono w związku ustawowym zwolnieniem od jego uiszczenia wynikającym z art. 239 pkt 1 lit c ww. ustawy.