Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ("WITD"), działając na podstawie m.in. art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm., dalej powoływanej również jako "ustawa o transporcie drogowym" lub "utd"), nałożył na skarżącego A. G. karę pieniężną w wysokości [...] zł, stwierdzając, że skarżący naruszył:
- 1) art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j w zw. z art. 39m i art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b utd, poprzez wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co, na podstawie art. 92a ust. 2 i 8 utd w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do utd, wymierzono mu karę 1000 zł;
- 2) art. 39a ust. 1 pkt 4, art. 39k w zw. z art. 39m i art. 39l ust. 1 pkt 1 lit. b utd, poprzez wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy - za co, na podstawie art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do utd, wymierzono mu karę 1000 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał w szczególności, że powyższe naruszenia stwierdzono w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej dnia [...] listopada 2018 r. w B. na ul. [...], do której zatrzymano kierowany przez skarżącego pojazd marki [...] o nr rej. [...], którym skarżący przewoził odpłatnie jednego pasażera na trasie z ul. [...] ([...]) na ul. [...] ([...]). Organ ustalił, że skarżący wykonywał krajowy przewóz drogowy osób (jednego pasażera), niewyposażonym i nieoznakowanym jako taksówka samochodem osobowym [...] o nr rej. [...], a przewóz ten był odpłatny, miał charakter okazjonalny i został wykonany po zamówieniu przez pasażera za pomocą aplikacji internetowej T. Jak ustalono, pasażer nie otrzymał od skarżącego dowodu wniesienia opłaty za przejazd i nie zawarł żadnej umowy ze skarżącym, gdyż zamówił usługę przewozu i zawarł umowę dotyczącą jego wykonania poza lokalem przedsiębiorstwa w formie elektronicznej przy użyciu aplikacji T. z partnerem flotowym, tj. przedsiębiorstwem G. sp. z o.o. w W..
W toku postępowania WITD ustalił ponadto, że skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. zawarł z partnerem umowę zlecenie na wykonywanie czynności polegających na przewozie osób lub towarów, umowę najmu pojazdu i umowę serwisową dotyczącą dostępu do aplikacji T.. W związku z powyższym zdaniem organu, skarżący był zobowiązany do świadczenia w postaci przewozu na rzecz pasażera jako osoby trzeciej na podstawie zobowiązania wynikającego z umowy zlecenia z dnia [...] listopada 2018 r. zawartej z partnerem. WITD podkreślił również, że w chwili kontroli skarżący nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (skarżący nie miał też zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz).
Organ uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, skarżący jest rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli przewozu drogowego, bowiem świadczył on we własnym imieniu oraz na własny rachunek i ryzyko na rzecz pasażera usługę zarobkowego przewozu (a nie tylko kierowania pojazdem). Przy czym, jak ustalono, świadczenie to nie wynikało z umowy zawartej z pasażerem, a usługa była świadczona w ramach umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z partnerem flotowym operatora platformy T. – tj. z przedsiębiorstwem G. sp. z o.o. w W., które było stroną zlecającą usługę przewozu, lecz nie przedmiotem przewozu. Wskazana relacja umowna pomiędzy partnerem, a kierowcą zdaniem organu wykreowała stosunek na kształt świadczenia na rzecz osoby trzeciej. Przedmiotem tej umowy było przewiezienie pasażera (jako osoby trzeciej) na danej trasie w zamian za ustalone wynagrodzenie, pomniejszone o wynagrodzenie partnera za udostępnienie kierowcy dostępu do aplikacji T. (kierowca nie miał zawartej z T. umowy o korzystanie z aplikacji, a do korzystania z niej był uprawniony na podstawie umowy serwisowej zawartej z partnerem, jako kierowca który przystąpił do jego floty) i obciążenia publicznoprawne.
Partner zapewniał kierowcy dostęp do aplikacji, pośrednicząc tym samym przy zamówieniu zleceń transportowych za pomocą aplikacji T. pomiędzy pasażerem, a kierowcą. Kierowca za wykonane przewozy rozliczany był przez partnera po każdym tygodniu realizacji przewozów, z tym że partner nie partycypował w żaden sposób w kosztach wykonywania przez skarżącego przewozów. Dodatkowo skarżący zawarł z partnerem umowę najmu pojazdu, której jedynym celem, w ocenie organu, było zmniejszenie podstawy opodatkowania oraz podstawy składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne z tytułu wykonywania przez skarżącego usług transportowych objętych umową zlecenia. Organ ustalił także, że skarżący nie zarejestrował działalności gospodarczej, a wszelkie koszty związane z wykonaniem przewozu i utrzymaniem samochodu ponosi osobiście i na własny rachunek.
Wobec powyższego w ocenie WITD, w okolicznościach niniejszej sprawy, ww. partner występował jako podmiot wykonujący czynności związane z transportem drogowym, o jakim mowa w art. 92a ust. 11 utd, natomiast to skarżący był rzeczywistym wykonawcą poddanego kontroli okazjonalnego przewozu drogowego osób. Analiza stosunku umownego pomiędzy skarżącym, a partnerem wskazuje, że przybrała ona postać swoistego pośrednictwa przez partnera przy przewozie osób. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że w zakresie przedmiotowych naruszeń skarżący miał status osoby wykonującej inne czynności związane z przewozem drogowym, o jakiej mowa w art. 92a ust. 2 utd oraz, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego za przypisane mu naruszenia.
Od powyższej decyzji odwołał się skarżący, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- 1) art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") poprzez zaniechanie ustalenia czy czynności stwierdzone w protokole kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, zwłaszcza w sytuacji, w której skarżący takiej działalności nie prowadzi;
- 2) art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie ustalenia czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
- 3) art. 92a ust. 1 i ust. 6 utd w zw. z lp. 4.2 załącznika nr 4 do utd, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był on obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem
- 4) art. 92a ust. 1 i 6 utd w zw. z lp. 4.3 załącznika nr 4 do utd polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd, w związku z czym nie był on obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
- 5) art. 92a ust. 3 utd polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12 000 zł – bowiem odrębną decyzją organ wymierzył skarżącemu dodatkowo karę w wysokości łącznie 12 000 zł – zaś oba naruszenia stwierdzone przez WITD wynikają z jednej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2019 r., stwierdzonej jednym protokołem kontroli.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD") decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił w szczególności, że w toku postępowania zostało udowodnione – m.in. na podstawie podpisanego przez kierowcę protokołu kontroli – że skarżący nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wskazał przy tym, że w okolicznościach sprawy skarżący był jednocześnie kierującym, podmiotem wykonującym przewóz oraz osobą wykonującą czynności związane z tym przewozem i wobec tego winien posiadać ww. badania. Jak podkreślił organ II instancji, wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być bowiem jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy i nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej.
Wykonywana w chwili kontroli usługa odpowiadała zaś w ocenie GITD definicji transportu drogowego osób, a skarżący wykonywała tę usługę we własnym imieniu i na swoją rzecz. Na powyższe zdaniem organu wskazuje również umowa zawarta pomiędzy partnerem, a skarżącym, która miała cechy pośrednictwa przy przewozie osób, a w układzie tym to kierowca, a nie partner był rzeczywistym wykonawcą przewozu. Jednocześnie, będąc również wykonawcą czynności związanych z przewozem drogowym, tj. osobą o której mowa w art. 92a ust. 2 utd (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), skarżący był w chwili kontroli zobowiązany do posiadania dokumentów wymaganych przepisami art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m utd, tj. ważnych badań lekarskich i psychologicznych.
Ponadto organ podkreślił, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy - wobec udowodnienia, że skarżący faktycznie wykonywał działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 utd – nieistotne były, ustalenia w zakresie posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy czy też wykonywania przez niego zarejestrowanej działalności gospodarczej. GITD wyjaśnił również, że w sprawie nie zaistniały przesłanki dające możliwość zastosowania art. 92c utd i za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 utd, wyjaśniając, że dotyczy on tylko i wyłącznie kar nakładanych na podstawie załącznika nr 3 do utd. Tymczasem w sprawie karę nałożono na podstawie załącznika nr 4 do utd.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W treści skargi skarżący powielił zarzuty wraz z argumentacją podniesione już na gruncie wniesionego w sprawie odwołania i dodatkowo zarzucił naruszenie art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów. W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że nie otrzymał wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób przez niego podany i podkreślił, że zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej [...] Zaznaczył również, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób stwierdzić, aby dnia [...] listopada 2018 r. wykonywał on transport drogowy. Wskazał, że organ błędnie zinterpretował zawartą przez skarżącego z partnerem umowę zlecenia, z której w sposób jednoznaczny wynika, że podmiotem odpowiedzialnym za ewentualne naruszenia podczas przeprowadzonej kontroli nie powinien być skarżący, a G. sp. z o.o. Wobec tego, w ocenie skarżącego, nie podlegał on obowiązkowi posiadania wymaganych przepisami utd orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wraz z argumentacją, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał przy tym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i uwzględnia wszystkie istotne okoliczności sprawy, że organ wbrew stanowisku skarżącego odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, oraz że wydane rozstrzygnięcia odpowiadają obowiązującym przepisom.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
W świetle wskazanych wyżej kryteriów skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż zarzuty w niej zawarte. Sąd rozpoznający sprawę zważył, bowiem, że kwestionowana decyzja oraz decyzja organu I instancji naruszają przepis prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 10 utd, poprzez jego niezastosowanie. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy, Sąd nie ma wątpliwości, że skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy, a więc przewóz drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 utd w postaci krajowego zarobkowego okazjonalnego przewozu drogowego osób, co skarżący konsekwentnie kwestionował zarówno w odwołaniu jak i w skardze.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi ustawa o transporcie drogowym, która reguluje m.in. kwestie kar pieniężnych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli drogowej. Istota sprawy dotyczy zaś zasadności wymierzenia kary nałożonej na skarżącego na podstawie art. 92a ust. 2 utd za naruszenia wskazane w lp. 4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy – tj. brak orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz brak orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, są bezsporne i zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w kpa i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera T. J. na obszarze B. z ul. [...]) na ul. [...] ([...]). Usługę przewozu na wymienionej trasie pasażer zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...] Pasażer przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że po zamówieniu usługi otrzymał informację zwrotną zawierającą dane kierowcy i pojazdu, który miał wykonać zamówioną usługę. Po jej wykonaniu z karty płatniczej pasażera zgłoszonej do aplikacji, została pobrana opłata [...] zł (po uwzględnieniu rabatu 30% dla nowych klientów). Pasażer zeznał, że nie otrzymał od kierowcy żadnego paragonu, ani innego potwierdzenia wniesienia opłaty oraz że nie zawarł z nim żadnej umowy regulującej zrealizowaną usługę przewozową.
Skarżący mając udostępniony przez partnera flotowego dostęp do aplikacji T. - który to partner pośredniczył w ten sposób w realizacji usług transportowych – przyjmując na zasadzie całkowitej dobrowolności zlecenie przewozu, wykonał usługę przewozu ww. pasażera - jak wynika z akt sprawy - na własny rachunek, koszt, ryzyko i odpowiedzialność, za którą to usługę otrzymał za pośrednictwem partnera flotowego - pobraną automatycznie przez aplikację T. z rachunku pasażera – zapłatę, pomniejszoną o prowizję partnera z tytułu dostępu do aplikacji. Bezsporne w sprawie jest też, że skarżący w chwili kontroli nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak i orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Zdaniem Sądu, we wskazanych okolicznościach, organy prawidłowo uznały, że do skarżącego mają zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje, gdyż skarżący wykonywał odpłatny przewóz drogowy osób, oraz właściwie przyjęły, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażera nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznań pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się m.in. na art. 4 pkt 11 utd uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący jest rzeczywistym podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu przepisów tejże ustawy. W tym zakresie Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 8 września 2020 r. o sygn. akt II SA/Bd 217/20 - dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na gruncie krajowym, podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym, która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b utd). Zgodnie z art. 3 ust. 2 utd do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Przepisy ustawy o transporcie drogowym znajdują więc zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.
Z kolejnych przepisów ustawy o transporcie drogowym, określających podmiotowy i przedmiotowy zakres zawartych w niej regulacji, wynika że:
- - krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);
- - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);
- - przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);
- - przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji T., nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej T., służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem.
Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację T. ma charakter zorganizowany i ciągły, skarżący poprzez zawarte umowy z partnerem folotowym podjął działania mające na celu zapewnienie mu stałego dostępu do rynku usług przewozowych (w ten sposób organizując swoją działalność), a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona jako przez wykonawcę przewozu we własnym imieniu, za którą był on odpowiedzialny.
Wymaga wskazania, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 434/15 dokonał analizy charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...] TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.
W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, iż skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. T., na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Przedsiębiorcą wykonującym przewóz w przedmiotowej sprawie nie był również partner flotowy – G. Sp. z o.o. – który pośredniczył jedynie przy zamawianiu zleceń transportowych za pomocą aplikacji T. pomiędzy kierowcą a pasażerem. W ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niewątpliwie mieściło się zaś działanie skarżącego – polegające na świadczeniu we własnym imieniu, na własny rachunek i odpowiedzialność usługi zarobkowego przewozu osób - niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu.
Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji T., która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09 - dostępne jw.).
W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 utd. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.
W tej sytuacji na skarżącym, jako podmiocie wykonującym osobiście przedmiotowy przewóz drogowy, ciążył obowiązek spełnienia wymagań dotyczących posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co wynika z regulacji art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j, art. 39k, art. 39l i art. 39m utd. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do utd w zw. z art. 92a ust. 2 i 8 utd.
Nie będąc jednak związany zarzutami skargi (art. 134 ppsa) Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 utd, kształtującej zasady wymiaru kary (nie odpowiedzialności) podmiotowi, który narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym jednocześnie jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy" (art. 92a ust. 1 utd) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 utd). Z treści art. 92a ust. 10 utd wynika bowiem, że: "Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1." Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do utd, karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 utd, a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 utd należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 385/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 2745/19; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1194/19 – dostępne jw.).
Przy czym, ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 utd protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 utd) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 utd), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 utd - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 utd, za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 utd wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.
W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 utd wymierzono karę administracyjną w wysokości 20 000 zł (tj. 12 000 zł z tytułu lp. 1.1. załącznika nr 3 do utd i 8 000 zł z tytułu lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd), ograniczoną do wysokości 12 000 zł, zgodnie z art. 92a ust. 3 utd. Ukaranie nastąpiło w związku z ustaleniami poczynionymi podczas przedmiotowej kontroli z dnia [...] listopada 2018 r. kierowanego przez skarżącego samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. W postępowaniu, w którym wydano ww. decyzję, skarżącemu przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy, które to stanowisko WSA w Bydgoszczy podzielił w ww. wyroku z dnia [...] września 2020 r. o sygn. akt II SA/Bd 217/20 oddalającym skargę na ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2019 r. Natomiast w uzasadnieniu kontrolowanej obecnie przez Sąd decyzji organ, odwołując się do tej samej kontroli z dnia [...] listopada 2018 r., podał że skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m utd znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k utd.
W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy za ten sam czyn w ww. znaczeniu (jedno zdarzenie) - szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia [...] listopada 2018 r. - wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 utd za delikty określone w załączniku nr 3 do utd, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 utd - za delikty określone w załączniku nr 4 do utd. W równolegle prowadzonych postępowaniach – wszczętych w następstwie jednego czynu - przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego przewóz (transport) drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 utd, czego jednak organy orzekające w sprawie nie uwzględniły.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 134 i 135 ppsa Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz.1800 ze zm.)
Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.