Wyrok WSA w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2007 r., II SA/Bd 80/07

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietna 2007r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Renata Owczarzak przewodniczący, sprawozdawca
Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Asesor WSA Grzegorz Saniewski
Justyna Straka protokolant

Uzasadnienie

II SA/Bd 80/07

Decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta C. – p.o. Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 1, art. 4, art. 5, art. 6, art. 12a, art. 13, art. 20, art. 24, art. 25, art. 26, art. 30, art. 32, art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2003 r., Nr 228, poz. 2255 z późn.zm.) w związku z § 2 i § 12 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U z 2005 r., Nr 105, poz. 881 z późn. zm) oraz art. 104 i 108 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł o przyznaniu B. L. zasiłku rodzinnego na dzieci: M., A., P. i A. wraz z odpowiednimi dodatkami tj. dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na córkę A. oraz dodatkiem z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na syna P. i córkę A. Świadczenia przyznano na okres od dnia 1 sierpnia 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. Jednocześnie organ I instancji odmówił przyznania stosownych świadczeń rodzinnych za okres od 1 września 2005 r. do 31 lipca 2006 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ zwrócił uwagę, iż zważywszy na przytoczoną powyżej podstawę prawną wydanej decyzji, wnioskowane świadczenia mogą być przyznane jedynie za okres od 1 sierpnia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r., pomimo złożenia wniosku w dniu 30 sierpnia 2005 r. z uwagi na okoliczność braku wymaganych przepisami dokumentów, tj. zaświadczenia o wysokości dochodów podatnika osiągniętych w roku 2004, który to brak został uzupełniony w dniu 10 sierpnia 2006 r. W związku z oświadczeniami wnioskodawczyni wskazującymi na niemożliwość uzyskania stosownego zaświadczenia pomimo stosownego wystąpienia w tym zakresie, orzekający organ, mając na względzie regulację prawną zawartą w § 12 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, zwrócił się do Urzędu Skarbowego w C. z pismem wszczynającym postępowanie wyjaśniające. W rezultacie ustalono, że opóźnienie w wydaniu przedmiotowego zaświadczenia o dochodach z roku 2004 nie wynikało z winy tegoż urzędu.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się M. L. (małżonek wnioskodawcy) i wniósł od niego odwołanie, gdyż jego zdaniem niesłusznie został pozbawiony uprawnień do zasiłku rodzinnego za okres od 1 września 2005 r. do 31 lipca 2006 r. Odwołujący podniósł, że wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych złożył w dniu 30 sierpnia 2005 r., wyjaśniając jednocześnie, że wniosek był niekompletny, gdyż nie dołączono do niego zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach za 2004 r. Strona wskazała przy tym, że kilkukrotnie występowała do pracownika przyjmującego wniosek, aby wystąpił on do Urzędu Skarbowego w C. o wydanie takiego zaświadczenia z urzędu. Ostatecznie M.

1. uznał, iż opieszałość i zaniechanie pracowników orzekającego organu stało się przyczyną odmowy przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego za okres od 1 września 2005 r. do 31 lipca 2006 r. w związku z czym wniósł o pozytywne rozpatrzenie odwołania i przywrócenie nie przyznanych świadczeń.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2006 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem, ponieważ jak wykazało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, B. L. złożyła niekompletny wniosek o przyznanie świadczeń rodzinnych w dniu 30 sierpnia 2005 r., ponieważ do wniosku nie dołączono załączników określonych w art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji określającego moment początkowy przyznania świadczeń na dzień 1 sierpnia 2006 r. wobec faktu, iż stosowne zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w C. złożone zostało w dniu 10 sierpnia 2006 r. Ponadto organ zwrócił uwagę, powołując się na treść akt sprawy, że korekta zeznania podatkowego, niezbędna do wydania zaświadczenia o dochodach dokonana została przez M. L. dopiero dniu 3 sierpnia 2006 r., a zatem nawet gdyby pracownik organu I instancji wystąpił do urzędu skarbowego o wydanie zaświadczenia, nie mógł by go uzyskać z uwagi na prowadzone postępowanie podatkowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. L. wyraził niezadowolenie z zapadłego orzeczenia organu odwoławczego podnosząc, iż powodem złożenia przez niego niekompletnego wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego była przeprowadzana korekta zeznań podatkowych w Urzędzie Skarbowym w C. za lata 2001 – 2005, w związku z czym nie miał możliwości przedstawienia zaświadczenia o dochodach za 2004 r. Zdaniem skarżącego, powołując się na unormowanie zawarte w § 12 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne przyjąć należy, że wniosek został złożony w terminie, a brakujące zaświadczenie zostało przekazane po przeprowadzonej kontroli z dnia 4 sierpnia 2006 r. przez Urząd Skarbowy w C. w związku z czym spełnia przesłanki przyznania prawa do zasiłku rodzinnego za okres od 1 września 2005 r. do 31 lipca 2006 r.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, powołując się na szczegółowe, merytoryczne uzasadnienie swojego stanowiska zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż rozstrzygając sprawę dotyczącą przyznania uprawnień do zasiłku rodzinnego oraz dodatków, zarówno organ I jak i II instancji, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.

Przyznanie uprawnień do zasiłku rodzinnego i ewentualnych dodatków nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę ubiegającą się o te uprawnienia, ustawowych, materialnoprawnych przesłanek. Przesłanki te w przypadku skarżącej określone zostały w art. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504, 00 zł. Przedstawione w ten sposób kryterium dochodowe, w sposób jasny i precyzyjny określa krąg osób uprawnionych do zasiłku rodzinnego, uniemożliwiając tym samym posługiwanie się w jakimkolwiek stopniu uznaniowością przez organ orzekający.

Jeżeli zaś chodzi o termin powstania uprawnienia do konkretnego świadczenia, która to kwestia stanowi przedmiot niniejszej sprawy, odwołać należy się do regulacji zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Rozwinięcie tej reguły znajduje się w wydanym na podstawie art. 23 ust. 5 cyt. ustawy – rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, którego przepis § 2 ust. 1 i 2 określa, iż postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć niezbędne dokumenty, m.in. zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Mając na uwadze przedstawioną analizę prawną mających w sprawie zastosowanie przepisów, stwierdzić należy prawidłowość postępowania orzekającego organu, który wobec złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków w dniu 30 sierpnia 2005 r., przy jednoczesnym braku wymaganych przepisami dokumentów, tj. zaświadczenia o wysokości dochodów podatnika osiągniętych w roku 2004, stosownie do § 12 pkt 2 i 3 cyt. rozporządzenia, wniosek ów pozostawił bez rozpatrzenia. Wpłynięcie zaś w dniu 10 sierpnia 2006 r. przedmiotowego zaświadczenia z Urzędu Skarbowego w C. pozwoliło, w oparciu o cyt. wyżej art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozstrzygnąć w przedmiocie przyznania wnioskowanego świadczenia, lecz tylko za okres zapoczątkowany wpłynięciem kompletnego wniosku do końca okresu zasiłkowego.

Przywoływana przez stronę skarżącą argumentacja odnosząca się do możliwości zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy nadzwyczajnej procedury kwalifikowania wniosku przewidzianej przepisem § 12 ust. 4 cyt. rozporządzenia, nie może liczyć na aprobatę. Przywołany przepis stanowi, iż w przypadku gdy przyczyną niedostarczenia wymaganego dokumentu przez osobę składającą wniosek jest nie wydanie dokumentu przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie oraz osoba może to udokumentować, świadczenia rodzinne przysługują począwszy od miesiąca, w którym wniosek został złożony. Unormowanie to nie może być jednak interpretowane jako bezwzględny obowiązek przyznawania wnioskowanych świadczeń z momentem złożenia wniosku w sytuacji braku wydania przez właściwą instytucję w ustawowo określonym terminie niezbędnego dokumentu, lecz wymaga uwzględnienia wyjątkowego charakteru tej procedury, implikującej konieczność zwężającej wykładni przepisu ją ustanawiającego. Przeprowadzone w tej kwestii przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające w sposób bezsporny pozwoliło ustalić, iż opóźnienie w wydaniu przedmiotowego zaświadczenia o dochodach z roku 2004 nie wynikało z winy właściwego urzędu, na co wyraźnie wskazuje treść pisma z Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] 2006 r. Ujawnione przez organy podatkowe błędy w zeznaniu podatkowym B. L. za 2004 r., skutkujące koniecznością złożenia odpowiednich korekt, nie może obciążać tych organów jako zobowiązanych do udzielania zaświadczeń w ustawowych terminach, tymbardziej, że wszczęte w maju 2005 r. postępowanie sprawdzające mogło zakończyć się dopiero po dniu 3 sierpnia 2006 r. tj. po złożeniu przez M. L. korekty do zeznania PIT-36 za 2004 r. Nieuprawnione jest zatem wyciąganie korzystnych wniosków z rozszerzającej interpretacji przepisów przewidujących instytucje o wyjątkowym charakterze, co w konsekwencji prowadzi do zaprzeczenia istoty ich funkcjonowania i naruszenia w ten sposób obowiązującego porządku prawnego. Należy też podkreślić, że ustawa szczegółowo określa sposób dokumentowania istotnych elementów wniosku. W odniesieniu do danych o wysokości dochodu,wymaga przedłożenia zaświadczenia wydanego przez właściwy urząd skarbowy (art. 23 ust 4 pkt 1).

Reasumując uznać należy, że organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji przepisów prawnych mających w sprawie zastosowanie, czego skutkiem w tej konkretnej sprawie mogło być tylko wydanie rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.