Wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 stycznia 2023 r., II SA/Bd 830/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi B. P., K. P. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 28 czerwca 2022 r., nr WINB-WOP.7723.14.2022.MB2 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.

Skład

sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek przewodniczący
sędzia WSA Jarosław Wichrowski sprawozdawca
sędzia WSA Joanna Brzezińska

Uzasadnienie

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem znak: [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej określany jako WINB) m.in. na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) oraz art. 2 § 1 pkt 10, art. 3 § 1, art. 5 § 1 pkt 1, art. 6 § 1, art. 15 § 1, art. 17 § 1, art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 120 § 1, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 § 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 479, dalej powoływana jako upea) po rozpatrzeniu zażalenia K. i B. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w A. (dalej określany jako PINB) znak: [...] z dnia [...] maja 2022 r. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Z akt sprawy wynika, że PINB na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 1a ustawy Prawo budowlane, nakazał K. i B. P. - właścicielom lokalu nr [...] w S. [...], dz. nr [...], usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych przy montażu pieca c.o., zamontowanego w lokalu nr [...] (kuchni). Następnie, w wyniku wniesionego odwołania, WINB decyzją z dnia [...].12.2020 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję PINB z dnia [...].10.2020 r., znak: [...], i nakazał: K. i B. P., właścicielom lokalu nr [...] w S. [...], dz. nr [...], usunięcie w terminie do dnia 11.01.2021 r. nieprawidłowości stwierdzonych przy montażu pieca c.o., zamontowanego w lokalu nr [...] (kuchni), m.in. poprzez podłączenie kotła bezpośrednio do przewodu kominowego w taki sposób, aby nie przebiegał przez inny przewód kominowy.

W dniu 10.05.2021 r. PINB zwrócił się do strony z zapytaniem, czy zostały usunięte nieprawidłowości stwierdzone przy montażu pieca c.o. Do odpowiedzi udzielonej na ww. pismo w dniu 24.05.2021 r. strona załączyła opinię kominiarską z wyników przeprowadzonych oględzin-ekspertyzy urządzeń grzewczo-kominowych. Następnie 29.09.2021 r. organ I instancji przeprowadził oględziny budynku. Organ stwierdził, że nie zostało wykonane zalecenie wynikające z decyzji – kocioł nie został podłączony bezpośrednio do przewodu kominowego, przewód przebiega przez inny pion kominowy. Mając na uwadze powyższe, organ 14.10.2021 r. wystosował do strony upomnienie nr [...] znak: [...] do wykonania czynności prawidłowego podłączenia kotła z uprzedzeniem, że w razie niewykonania tegoż obowiązku w podanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.

Następnie PINB wystawił tytuł wykonawczy TW-2 nr [...] z [...].05.2022 r., wskazując jako zobowiązaną B. P. oraz TW-2 nr [...] z [...].05.2022 r., wskazując jako zobowiązanego K. P. i wszczynając w ten sposób postępowania egzekucyjne.

Postanowieniem z [...].05.2022 r. znak: [...], po stwierdzeniu, że mimo wcześniejszego upomnienia nie wykonano obowiązku nałożonego na właścicieli lokalu nałożył solidarnie na B. P. i K. P. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości kwoty łącznej [...] zł i nakazał pobrać solidarnie opłatę za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości kwoty łącznej [...]zł.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli B. i K. P. WINB zaskarżonym, powołanym na wstępie postanowieniem, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że przyczyną wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia było niewykonanie w całości prawomocnej decyzji WINB z [...].12.2020 r., znak: [...]. Zobowiązani nie podłączyli kotła bezpośrednio do przewodu kominowego w taki sposób, aby nie przebiegał przez inny przewód kominowy. W tej sytuacji, ze względu na to, że zobowiązani nie wykonali ciążącego na nich obowiązku w całości, organ wszczął postępowanie w celu wyegzekwowania nałożonego obowiązku w pełnym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organy egzekucyjne mają obowiązek podejmowania działań służących wykonaniu przez zobowiązanych nałożonych obowiązków wynikających z ostatecznych decyzji administracyjnych, a w myśl z art. 6 § 1 cyt. ustawy, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte zgodnie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wszczęcie egzekucji administracyjnej nastąpiło poprzez doręczenie zobowiązanym odrębnych tytułów wykonawczych.

W konsekwencji prowadzonego postępowania egzekucyjnego PINB w trybie art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z [...].05.2022 r., znak: [...], nałożył na B. P. i K. P. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania w całości obowiązku nałożonego decyzją z [...].12.2021 r.

Organ wyjaśnił, że grzywna w celu przymuszenia okazała się środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanych

B. i K. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie WINB, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Skarżący wyjaśnili, że nigdy nie było interwencji straży pożarnej, wszystkie przeglądy kominiarskie odbywały się bez zastrzeżeń. Podali, że w 1963 r. oddano budynek mieszkalny zgodnie z dziennikiem budowy, nikt kominów nie przerabiał. Użytkowane kominy w kuchni nigdy nie zagrażały mieszkańcom budynku, a w szczególności mieszkańcom mieszkania [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zasadności nałożenia na Skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytułach wykonawczych, dotyczącego nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości – nakaz wykonania czynności podłączenia kotła bezpośrednio do przewodu kominowego w taki sposób, aby nie przebiegał przez inny przewód kominowy.

Skarżący opierają podnoszone przez siebie zarzuty na twierdzeniu, że nie są w stanie wykonać obowiązku nałożonego decyzją WINB z [...].12.2020 r. z uwagi na brak możliwości wykonawczych. Podkreślili, że nie byli inwestorami przedmiotowego budynku, nie ingerowali również w przewody kominowe i podłączenie pieca. Ponadto żaden z wykonawców nie chciał podjąć się dokonania zmiany podłączenia pieca do komina, natomiast właściwe organy nie chcą udzielić im w tej kwestii pomocy.

W ocenie Sądu organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził, że nałożenie na Skarżących - jako właścicieli lokalu mieszkalnego - grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym było uzasadnione.

Na skarżących, jako na właścicielach lokalu, spoczywa ciężar wykonania decyzji WINB z [...] grudnia 2020 r. nakładającej obowiązki wykonania robót budowlanych w budynku, mających na celu usunięcie zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Skarżący są zobowiązani usunąć nieprawidłowości przede wszystkim celem usunięcia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi.

Jak wynika z akt sprawy, WINB decyzją z [...].12.2020 r. znak: [...], nakazał Skarżącym usunięcie w terminie do 11.01.2021 r. nieprawidłowości stwierdzonych przy montażu pieca c.o. poprzez nakazanie podłączenia kotła bezpośrednio do przewodu kominowego w taki sposób, aby nie przebiegał przez inny przewód kominowy. W toku prowadzonego postępowania organ stwierdził, że nie zostało wykonane zalecenie wynikające z decyzji – kocioł nie został podłączony w ww. sposób. Mając na uwadze powyższe, organ [...].10.2021 r. wystosował do Skarżących upomnienie nr [...] znak: [...] do wykonania czynności podłączenia kotła z uprzedzeniem, że w razie niewykonania tegoż obowiązku w podanym terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Następnie, PINB wystawił tytuł wykonawczy TW-2 nr [...] wskazując jako zobowiązaną B. P. oraz TW-2 nr [...] z [...].05.2022 r. wskazując jako zobowiązanego K. P., wszczynając w ten sposób postępowania egzekucyjne.

Zdaniem Sądu, nie można uwzględnić argumentacji Skarżących, że grzywna w celu przymuszenia wykonania obowiązku nie powinna zostać na nich nałożona, ponieważ nie posiadają oni możliwości dokonania nakazanej czynności, a organy publiczne uchylają się od obowiązku udzielenia im w tym zakresie pomocy. Skarżący nie przedstawili dowodów potwierdzających wykonanie koniecznych prac budowlanych wynikających z decyzji WINB z [...].12.2020 r. we wskazanym zakresie pomimo znacznego upływu czasu od wydania wymienionej decyzji.

Zgodnie z art. 119 § 1 i § 2 upea, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jak stanowi art. 121 § 2 upea, z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Natomiast według art. 121 § 4 upea, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia.

Określone w powyższych przepisach warunki nałożenia grzywny w celu przymuszenia zostały w niniejszej sprawie spełnione. Na Skarżących nałożono grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, ustalając jej wysokość w kwocie 1.500 zł, a więc niższą od wynikającego z art. 121 § 2 upea limitu, przy czym organ wyjaśnił, na jakiej podstawie taka wysokość grzywny została ustalona oraz wskazał, że może ona zostać nałożona tylko raz i zostać umorzona w przypadku wykonania egzekwowanego obowiązku. Grzywna została więc zastosowana prawidłowo.

Zaznaczyć przy tym należy, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą. Grzywna ta nie spełnia funkcji represyjnej, ale jest formą nacisku, która ze względu na dolegliwość finansową ma skłonić zobowiązanego do wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku.

W tym stanie rzeczy, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania, które mogłyby uzasadniać uwzględnienie skargi. Nałożenie na Skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, w świetle dokonanych ustaleń, było uzasadnione i nastąpiło zgodnie z przepisami. Podkreślenia wymaga, że wydanie postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, było poprzedzone doręczeniem Skarżącym upomnienia z [...].10.2021 r. zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty Skarżących opierające się na niemożności wykonania nałożonych decyzją z [...].12.2020 r. obowiązków oraz na braku udzielenia im w tym zakresie pomocy przez organy nadzoru budowlanego. W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 kpa, zawierającego obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 kpa, dotyczącego zasady swobodnej oceny dowodów.

W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji, wydając w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, przeprowadziły prawidłowo postępowanie z zachowaniem wymogów wynikających z powołanych przepisów. Zarzuty skargi nie podważyły zaś prawidłowości przeprowadzonego postępowania.

Końcowo Sąd wskazuje, że niniejsza sprawa dotyczy nałożenia na Skarżących grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w lokalu mieszkalnym. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest natomiast decyzja WINB nakazująca usunięcie nieprawidłowości. Stąd też twierdzenia i zarzuty Skarżących odnoszące się do tej decyzji nie podlegały rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.