Uzasadnienie
W oparciu wyniki kontroli z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414; zwanej w skrócie "u.t.d.") nałożył na skarżącego J. N. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Organ ustalił, że skarżący w dniu [...]r. przewoził swoim samochodem inny samochód (ciężarowy marki Iveco). Samochód, który był przewożony, został wcześniej zakupiony przez skarżącego w Szczecinie jako pojazd wyeksploatowany. Następnie został przewieziony do firmy skarżącego, wyremontowany i sprzedany klientowi. W ramach sprzedaży skarżący przewoził ów samochód z miejscowości [...] do klienta w miejscowości [...] za pomocą swojego samochodu specjalnego.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącego, że wykonywał on przewóz drogowy o charakterze pomocy drogowej. Organ uznał, iż ten przewóz ma charakter przewozu drogowego na potrzeby własne wykonywanego przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Przewóz tego rodzaju nie zwalnia kierowcy z rejestrowania danych dotyczących aktywności kierowcy, prędkości pojazdu i przebytej drogi na wykresówce bądź karcie kierowcy.
Organ wskazał na art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym zgodnie z którym kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd począwszy od momentu, w którym go przejmują.
Tymczasem w tachografie znajdującym się w kontrolowanym pojeździe nie znajdowała się żadna wykresówka zarówno w miejscu aktualnie prowadzącego kierowcy jak i dla drugiego kierowcy "członka załogi". Doszło zatem do nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (art. 92a ust. 1, 6, 7, załącznik nr 3 lp.6.2.1 u.t.d).
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wskazał, że w dniu [...]r. sprzedał wyremontowany samochód ciężarowy kontrahentowi. Kontrahent odebrał pojazdu i wyjechał z firmy skarżącego. W drodze samochód odmówił posłuszeństwa i stał na drodze pomiędzy[...]. Kierowca zadzwonił do skarżącego o pomoc. Wobec tego skarżący swoim samochodem Iveco – lawetą ruszył w kierunku [...] i odnalazł sprzedany pojazd. Okazało się, że samochód nie ma paliwa i należy go zatankować. Wobec tego skarżący załadował pojazd na lawetę i pojechał do [...] na najbliższą stację CPN, aby zatankować sprzedany pojazd. W tej sytuacji zdaniem odwołującego wykonywał on usługę pomocy drogowej w promieniu 100 km od firmy, a tym samym nie był zobowiązany posiadać wykresówki.
Skarżący podniósł, że wobec długotrwałości kontroli zgodził się na mandat 500 zł, żadnych innych kar nie miało być. Zarzucił, że kontrolujący nie otwierał tachografu i nie sprawdzał wykresówki. Skarżący wskazał ponadto, że jego zeznania nie były ścisłe, ponieważ kontrolujący przedłużał kontrolę, a skarżącemu zależało aby jego kontrahent mógł jak najszybciej jechać w swoją stronę.
Decyzją z dnia [...][...] Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Podtrzymując ustalenia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał na obowiązek stosowania wykresówek lub kart kierowcy wynikający z art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. jak też z 34 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym. Organ podkreślił, że konsekwencją tego obowiązku jest treść lp.6.2.1. załącznika do u.t.d., który sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 500 zł.
Organ odwoławczy uznał, że argumentacja przedstawiona w odwołaniu podważa ustalenia poczynione w dniu kontroli i zmierza jedynie do uniknięcia odpowiedzialności administracyjnej przez skarżącego. Okoliczności faktyczne związane ze stwierdzonym naruszeniem wynikając z protokołu kontroli drogowej stanowiącej dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu kontroli strona złożyła zeznania pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Zeznania te należy uznać za wiarygodne, a późniejsze twierdzenia strony stanowią jedynie linię jej obrony.
Organ podkreślił ponadto, że wyjątki wskazane w treści art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 należy traktować zwięźle. Nie można do każdego dowolnego przejazdu takiego pojazdu stosować wyłączenia norm ww. rozporządzenia. Jedynie przejazdy ściśle związane z przeznaczeniem danego pojazdu mogą być wyłączone od stosowania obowiązku rejestracji przez kierowców czasu pracy i odpoczynków.
W skardze do sądu administracyjnego J. N. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji zarzucając im naruszenie:
- – art. 3 pkt f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym – poprzez niezastosowanie w sprawie,
- – zasady zaufania obywateli do organów państwa poprzez wprowadzenie w błąd kontrolowanego w czasie czynności kontrolnych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż pojazd, którym wykonywał przewóz jest pojazdem specjalnym pomocy drogowej. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 ów akt prawny nie ma zastosowania do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swojej bazy. W konsekwencji zatem przewóz podczas którego dokonano kontroli mógł być wykonywany bez rejestracji za pomocą tachografu, był to bowiem przewóz w ramach wykonywanej przez skarżącej pomocy drogowej. Skarżący dokonał załadunku na drodze innego pojazdu, co do którego zachodziło podejrzenie awarii. Pojazd załadowany został unieruchomiony na drodze, a jego właściciel poprosił telefonicznie o pomoc w zabraniu go do warsztatu. Dopiero po dokładnym sprawdzeniu okazało się, że przyczyną unieruchomienia przewożonego pojazdu był brak paliwa, którego kierowca nie zauważył wskutek uszkodzenia wskaźnika na desce rozdzielczej.
Odnośnie naruszenia zasady zaufania skarżący podtrzymał swoją argumentację, że w momencie kontroli był informowany jedynie o konieczności nałożenia mandatu w kwocie 500 zł; został zaskoczony wszczętym postępowaniem, w którym nałożono na niego karę administracyjną w wysokości 5.000 zł. Wprowadzenie skarżącego w błąd w toku prowadzonej kontroli stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. i czyni w jego ocenie obydwie wydane decyzje wadliwymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej a jej kryterium stanowi zgodność z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury na tle istniejącego w sprawie stanu faktycznego, która doprowadziła do wydania decyzji. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach tak określonej kognicji, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu.
Skarżący, powołując się na treść art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, podważał twierdzenia organu odnośnie obowiązku wyposażenia kontrolowanego pojazdu w urządzenie do rejestracji czasu pracy kierowców, albowiem zgodnie z tym przepisem rozporządzenie ustanawiające przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób, nie ma zastosowania do pojazdów specjalistycznych pomocy drogowej poruszających się w promieniu 100 km od swej bazy. Kontrolowany pojazd – co wynika z przedłożonego organowi dowodu rejestracyjnego - jest samochodem specjalistycznym pomocy drogowej a zatem nie wymagał wyposażenia go w urządzenie rejestrujące czas pracy kierowców. Nadto skarżący podnosił, że w chwili kontroli wykonywał dokonywał przejazdu w ramach pomocy drogowej.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że w świetle art. 3 lit. f powołanego rozporządzenia samochód specjalistyczny pomocy drogowej, poruszający się w promieniu 100 km od swojej bazy nie musi być wyposażony w tachograf, a jeśli już takie urządzenie posiada - nie jest wymagana rejestracja czasu pracy kierowcy. W zamyśle racjonalnego prawodawcy nie nakładanie obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców pojazdów, o których mowa w art. 3 lit. f dotyczy wykonywania przejazdu w zakresie stricte pomocy drogowej. Stąd ograniczenie wykonywania tego rodzaju przewozu do odległości 100 km od bazy.
W przepisach prawa polskiego jak i prawa unijnego, dotyczących czasu pracy kierowców, brak jest definicji legalnej pojazdu specjalistycznego pomocy drogowej czy przewozu w ramach pomocy drogowej. Ustalenie charakteru przewozu oraz związanego z tym obowiązku rejestracji czasu pracy kierowców, a co za tym idzie- obowiązku wyposażenia pojazdu w tachograf - w razie zakwestionowania wykonywania przewozu w ramach pomocy drogowej, spoczywa na organie wykonującym kontrolę przewozu.
Zasadnie wskazuje organ odwoławczy, że nie można każdego dowolnego przejazdu specjalistycznym pojazdem pomocy drogowej kwalifikować jako przejazdu w związku z którym nie stosuje się norm rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wynikające z art. 3 lit. f rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączenie z zakresu stosowania przepisów powołanego rozporządzenia, w tym obowiązku instalacji i stosowania tachografu, dotyczy jedynie przewozów wykonywanych pojazdami specjalistycznymi w związku z ich funkcją i przeznaczeniem, to znaczy do przewożenia pojazdów po kolizji, wypadku czy w przypadku ich awarii. Nie znaczy to jednak, że każdy przypadek przewożenia pojazdów niesprawnych, niemogących się poruszać samodzielnie, jest przewozem w ramach pomocy drogowej - w rozumieniu art. 3 lit. f powoływanego rozporządzenia. Tak jak wyżej wskazano – organ winien każdorazowo ocenić, w oparciu o wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego, jaki charakter ma dany przewóz wykonywany specjalistycznym pojazdem pomocy drogowej.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organ zgodnie z przepisami prawa ocenił, że kontrolowany w dniu 17 listopada 2014 r. przewóz nie był przewozem dokonywanym w ramach świadczonej przez skarżącego pomocy drogowej.
Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). W myśl art. 73 ust. 1 u.t.d. inspektor może w toku kontroli m.in. badać dokumenty i inne nośniki informacji objęte zakresem kontroli, dokonywać oględzin i zabezpieczać zebrane dowody, a także przesłuchiwać świadków i zasięgać opinii biegłych. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor kontroli sporządza protokół kontroli (art. 74 ust. 1 u.t.d.). Podstawę wydania decyzji w I instancji stanowią wyniki kontroli zawarte w protokole oraz zeznania skarżącego, w których stwierdził, że przewożony przez niego samochód jest towarem handlowym i wykonuje jego dowóz do klienta "jako gratis do kupna samochodu". Z protokołu i zeznań wynika też, przewożony samochód nie posiada tablic rejestracyjnych – są one w posiadaniu klienta, podobnie jak dowód rejestracyjny przewożonego pojazdu. Wobec tego za pozostające w granicach swobodnej oceny dowodów należy uznać wniosek organu, iż nie był to przewóz w ramach pomocy drogowej.
W sprawie protokół kontroli został sporządzony w oparciu o ustalenia poczynione na podstawie kontroli na drodze. Obalenie ustaleń kontroli wymagałoby przeprowadzenia dowodu na poparcie twierdzeń strony. Odwołanie nie zawiera wskazania dowodów na poparcie wersji skarżącego, które mogłyby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia, a przy tym wersję prezentowaną przez skarżącą trudno uznać za wiarygodną – trudno uznać, że klient skarżącego poruszał się na drodze [...] bez tablic rejestracyjnych.
Za niezasadny należy też uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Zasada zaufania obywatela do państwa nie oznacza, że organ nie może zmieniać ocen prawnych - w szczególności, gdy zmiana prowadzi do prawidłowego zastosowania określonych przepisów; w takim przypadku organ winien jednak w sposób przekonujący wyjaśnić zmianę swojego stanowiska. W przedmiotowej sprawie jednak z akt sprawy nie wynika, aby organ w ogóle przedstawił skarżącemu w sposób wiążący (na piśmie czy też utrwalone w inny sposób) stanowisko, iż w przypadku wymierzenia mandatu karnego nie będzie prowadzone przeciwko niemu żadne inne postępowanie. Przede wszystkim jednak skarżący nie wskazał, w jaki sposób ta informacja mogłaby wpłynąć na wynik sprawy. Bez względu na ewentualne przekazywane mu informacje co do innych postępowań skarżący był zobowiązany do złożenia w toku kontroli zeznań odpowiadających prawdzie.
Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd oddalił skargę.