Uzasadnienie
W dniu [...] r. Starosta [...], po rozpatrzeniu wniosku inwestora T. B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości L. Decyzja ta została doręczona wyłącznie T. B., z pominięciem jego sąsiadów.
W dniu [...] r. K. Ch. wniósł do Starostwa Powiatowego we [...] wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem w/w decyzji. Wnioskodawca podniósł, że budynek został rozbudowany z naruszeniem minimalnych odległości od nieruchomości wnioskodawcy, przewidziane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Fakt ten oznacza, że realizowana inwestycja znalazła się w sferze bezpośredniego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości, czego skutkiem jest uznanie wnioskodawcy, w myśl art. 28 prawa budowlanego, za stronę w postępowaniach administracyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji. Wobec tego zasadny jest wniosek o wznowienie postępowania, w którym wnioskodawca bez własnej winy nie wziął udziału.
Starosta [...], na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.; zwanej dalej "kpa"), decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...]., Organ I instancji wskazał, że nie wystąpiła przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż wnioskodawca nie jest stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W ocenie organu w przedmiotowej decyzji zachowane zostały wszystkie odległości od nieruchomości wnioskodawcy, a zatem działka K. Ch. nie znajduje się w obszarze oddziaływania rozbudowywanego obiektu.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego K. Ch. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przywołał treść art. 28 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118; ze zm.) i stwierdził, że działka nr [...] należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej decyzją z dnia [...]., co oznacza, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wniesienia środka zaskarżenia.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący zakwestionował stanowisko organów orzekających w sprawie i podniósł, że rozbudowywany budynek znalazł się w obszarze bezpośredniego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, skutkiem czego skarżący stał się stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
Odmawiając uznania za stronę w tym postępowaniu organy pozbawiły skarżącego prawa do zadbania o własne interesy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Postępowanie w sprawie wniosku o wznowieniu postępowania toczy się dwuetapowo: najpierw organ winien wydać orzeczenie (na podstawie art. 149 § 1 lub art. 149 § 3 kpa), w którym decyduje, czy wznawia postępowanie, a dopiero w drugim etapie - o ile pierwszy został zakończony wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania - orzeka merytorycznie w sposób określony w art. 151 kpa.
Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 kpa - organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 kpa wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa. W przypadku wskazania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 kpa (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, opubl. w elektronicznym Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 47857).
Tymczasem zarówno z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] jak też z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wynika, że organy administracji odmawiając wznowienia postępowania (tj. podejmując decyzję w trybie art. 149 § 3 kpa), wbrew powyższym zasadom, oparły swoje rozstrzygnięcia o badanie, czy istotnie skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Taka ocena byłaby dopuszczalna dopiero w fazie postępowania określonej w art. 149 § 2 k.p.a. W konsekwencji takiego stanowiska Sądu zbędnym staje się rozważanie zasadności podniesionego w skardze zarzutu błędnego ustalenia przez organy, iż nieruchomość należąca do skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania rozbudowywanego budynku. Zarzut ten dotyczy bowiem rozważań merytorycznych co do ewentualnego przyznania skarżącym przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...], które w ogóle nie powinny znaleźć się w zaskarżonej decyzji.
Dostrzegając to niewątpliwie uchybienie należy jednocześnie wskazać, że drugim istotnym elementem dla wydania prawidłowego orzeczenia w przedmiocie wznowienia postępowania jest ustalenie, w jakiej dacie strona dowiedziała się o decyzji. Uszło bowiem uwadze organów obu instancji, że w myśl art. 148 k.p.a. uprawnienie do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania obwarowane jest miesięcznym terminem, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji (w wypadku powoływania się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Zachowanie tego terminu musi być przez stronę udowodnione. Organ dokonuje zatem oceny przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ustalenia dokonane w tym zakresie winny być zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Tymczasem w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie wskazywał jednoznacznie, kiedy strona dowiedziała się o przedmiotowej decyzji. Tym samym organy orzekające w sprawie nie mogły przyjąć, iż miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został przez skarżącego zachowany. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie w uzasadnieniach obu decyzji pozwala wręcz na przyjęcie tezy, że organy orzekające w sprawie przesłanki tej w ogóle nie badały.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy ponownie rozpatrzą materiał dowodowy i rozważą, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty został na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy wniosek ten został złożony w terminie określonym w art.148§2 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 ww. ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a