Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ("Kierownik BP ARiMR") we [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, przyznał skarżącemu Ł. Z. wnioskowane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z tym że jednolitą płatność obszarową (jpo) oraz płatność dla młodych rolników w pomniejszonej wysokości ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, co wynikało w szczególności z wykluczenia z płatności działki ewidencyjnej nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że jak ustalono w toku postępowania, w okresie objętym wnioskiem na działce nr [...] dochodziło do jednoczesnego prowadzenia czynności świadczących o woli jej użytkowania na własny rachunek przez obu współwłaścicieli tejże działki – tj. zarówno przez skarżącego, jak i przez byłą żonę skarżącego - M. Z.. Kierownik BP zaznaczył przy tym, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że Ł. Z. prowadził prace polowe na spornej działce, jednak - jak podkreślił - skarżący nie zdołał ponad wszelką wątpliwość wykazać, że tylko on był w wyłącznym posiadaniu spornej działki oraz nie przedstawił dowodów przeczących temu, co twierdzi M. Z. – tj. że w okresie objętym wnioskiem, dokonywała ona szeregu stosownych zabiegów na przedmiotowym gruncie.
Wobec tego, organ I instancji - działając na podstawie m.in. art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1312 ze zm., dalej powoływanej jako "ustawa o płatnościach") i opierając się na obszernym materiale dowodowym, obejmującym m.in. przedłożone przez obydwie strony konfliktu dokumenty dotyczące użytkowania spornego gruntu w okresie wnioskowania, faktury i oświadczenia świadków oraz zeznania stron złożone podczas przeprowadzonych w sprawie rozpraw administracyjnych - zważył, że brak jest podstaw do uznania, że skarżący użytkował samodzielnie działkę nr [...] z wyłączeniem drugiej strony konfliktu, tj. M. Z., co tym samym nie pozwala na przyjęcie, że spełnił on warunki do przyznania mu płatności do działki nr [...] na rok 2017.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Ł. Z. zaskarżając ją w części obniżającej płatności w związku z wykluczeniem z płatności działki nr [...] i zarzucając naruszenie przepisu art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 poz. 256 ze zm., dalej powoływanej jako "kpa") z uwagi na brak dokonania właściwej subsumpcji materiału dowodowego względem zaistniałego stanu faktycznego. W uzasadnieniu odwołania skarżący podkreślił w szczególności, że w sezonie agrotechnicznym 2016/2017, w którym przypada data 31 maja 2017 r., na spornej działce rosła roślina główna (pszenica ozima) posiana, pielęgnowana i zebrana przez skarżącego oraz że ewentualne prace przedplonowe lub poplonowe nie mają znaczenia dla ustalenia kto w tym okresie użytkował dany grunt.
Ponadto skarżący zarzucił organowi, że bezpodstawnie przyjął twierdzenia M. Z. o rzekomym posiewie pszenicy oraz uprawie spornej działki, bez poparcia tych okoliczności wystarczającymi dowodami. Podniósł, że Kierownik BP bezpodstawnie odmówił mocy dowodowej przedłożonemu przez niego filmowi z nagraniem oprysków polowych i żniw na działce nr [...] oraz pominął zeznania J. K., uznając je za wykluczające się. Zaznaczył, że organ niezasadnie wymaga od niego wykazania, że M. Z. nie uprawiała spornej działki, w sytuacji gdy to ona winna udowodnić tę okoliczność i podkreślił, że jedyne obiektywne dowody dostarczone przez M. Z. to oświadczenia świadków o talerzowaniu ścierniska i ładowaniu nawozu do rozsiewacza, co w ocenie skarżącego nie dowodzi, że użytkowała ona działkę nr [...].
W ocenie skarżącego, organ nie dokonał w sprawie rzetelnej i prawidłowej oceny dostarczonych dowodów, zgodnej z doświadczeniem życiowym, logiką, chronologią oraz sztuką agrotechniczną i winien odnieść się do całokształtu stosunków majątkowych pomiędzy byłymi małżonkami i na ich podstawie ocenić zakres użytkowania spornej działki.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T., decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał się na treść art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach i podkreślił, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 77 kpa, a ciężar udowodnienia okoliczności, że na dzień 31 maja 2017 r. wyłącznie skarżący użytkował i miał wpływ na zarządzenie spornym gruntem spoczywał na skarżącym. Dla przyjęcia prawa skarżącego do przyznania płatności do działki nr [...] konieczne było zaś ustalenie, że był on jedyną osobą, która faktycznie decydowała o sposobie użytkowania spornego gruntu. Przy czym, jak zaznaczył organ II instancji, skarżący nie udokumentował jednoznacznie i bezspornie, samodzielnego użytkowania spornej działki, a dowody przedstawione w sprawie (w tym m.in. wyjaśnienia świadków: G. W., J. Ś. i A. M. oraz faktury za zakup materiału siewnego i środków pielęgnacji upraw) wskazują, że pewne czynności na tej działce w okresie objętym wnioskiem podejmowane były również przez M. Z..
Niekwestionowana w sprawie okoliczność prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na spornym gruncie, poparta przedłożonymi przez skarżącego dowodami, nie przekreśla zatem w ocenie organu okoliczności, że M. Z. również użytkowała sporny grunt. Skoro więc na podstawie prawidłowo przeprowadzonej, zdaniem Dyrektora, oceny dowodów organ I instancji ustalił, że obie strony konfliktu podejmowały w okresie objętym wnioskiem w stosunku do spornego gruntu czynności, świadczące o woli jego użytkowania na własny rachunek, to nie można uznać, że wyłącznym faktycznym użytkownikiem spornego gruntu decydującym o całokształcie jego wykorzystania był Ł. Z..
Wobec tego, w ocenie organu odwoławczego skarżący, na tle przepisów ustawy o płatnościach, nie był w roku 2017 jedynym i samodzielnym użytkownikiem ani decydentem w stosunku do spornej działki i nie spełniał tym samym w stosunku do niej warunków przyznania płatności.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, domagając się uchylenia tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów:
- - art. 7 i 8 ustawy o płatnościach poprzez odmowę przyznania skarżącemu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego w odniesieniu do działki nr [...], pomimo spełnienia wszelkich wymaganych prawem warunków do ich otrzymania,
- - art. 7 i 77 kpa w zw. z art. 4 i art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2018 r. poz. 627), poprzez bezzasadne przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości rozstrzygnięcia, który z producentów był posiadaczem działki [...] oraz że trafne jest ustalenie, że działka ta była przedmiotem współposiadania,
- - art. 107 kpa poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do dowodów zgromadzonych w postępowaniu, które jednoznacznie wskazywały, że to wyłącznie skarżący użytkował grunty rolniczo w okresie objętym wnioskiem.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ nie odniósł się wyczerpująco do przedstawionych przez niego dowodów i nie wyjaśnił dlaczego odmówił im mocy dowodowej na okoliczność, że to skarżący był posiadaczem wyłącznym spornego gruntu. Podkreślił, że będąca współwłaścicielem spornej działki M. Z. jedynie pozorowała działania rolnicze na tej działce w celu uzyskania dotacji oraz bez wiedzy i zgody skarżącego dokonała incydentalnego wkroczenia na nieruchomość z zamiarem zaszkodzenia skarżącemu i pozbawienia go dopłat. Zaznaczył przy tym, że to on faktycznie prowadził na tych gruntach działalność rolniczą. Podniósł również, że organ nie był uprawniony do odstąpienia od dokonania ustaleń, kto faktycznie użytkował sporne grunty w okresie objętym wnioskiem i w konsekwencji do przyjęcia, że obie strony były współposiadaczami gruntu - czego ponadto w ocenie skarżącego organ klarownie nie uzasadnił. Zarzucił także, że organ nie dokonał należytej oceny dowodów i nie wyjaśnił, jakie okoliczności uznał w sprawie za udowodnione oraz którym dowodom odmówił wiarygodności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Bydgoszczy zważył, co następuje
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa"), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w sprawie dotyczy kwestii legalności pomniejszenia przyznanej skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności dla młodych rolników ze względu na stwierdzoną nieprawidłowość (mniejsza powierzchnia uprawniona do płatności - 0,00 ha - niż zadeklarowana we wniosku) dotyczącą działki ewidencyjnej nr [...] na której została zadeklarowana działka rolna D z uprawą parzenicy oniemiej na powierzchni 2,04 ha i związane ze stwierdzoną nieprawidłowością wykluczenie z płatności powierzchni rolnej działki ewidencyjnej nr [...]. Za przyczynę wykluczenia ww. działki organy przyjęły okoliczność, że działka ta w okresie istotnym dla rozpatrywanego wniosku o przyznanie płatności na rok 2017, tj. w roku gospodarczym 2016/2017 nie była w wyłącznym, samodzielnym posiadaniu i użytkowaniu skarżącego, lecz w okresie tym na przedmiotowej działce czynności agrotechniczne podejmowała również M. Z..
W konsekwencji, wobec stwierdzenia jednoczesnego użytkowania spornego gruntu w ww. okresie przez Ł. Z. i M. Z., w ocenie organów skarżący nie spełnił warunków przyznania płatności na rok 2017 w stosunku do wskazanej działki. Z powyższym nie zgodził się skarżący wskazując, że wbrew stanowisku organów spełnił wszelkie wymagane warunki do otrzymania wnioskowanej płatności w odniesieniu do działki nr [...]. Podkreślił w szczególności, że to on w okresie objętym wnioskiem prowadził na spornym gruncie faktyczną działalność rolniczą i był wyłącznym posiadaczem działki nr [...], co w jego ocenie należycie wykazał w toku postępowania oraz że M. Z. jedynie pozorowała działania rolnicze na przedmiotowej działce. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania przez organy, polegające przede wszystkim na niewykazaniu na jakich dowodach oparły swoje ustalenia oraz którym dowodom odmówiły wiarygodności a także na niewystarczającym uzasadnieniu decyzji.
Przechodząc zatem do oceny wydanych w sprawie rozstrzygnięć w kontekście wskazanej spornej w sprawie kwestii, a sprowadzającej się do oceny czy skarżący był samodzielnym użytkownikiem działki nr [...] (a nie czy ją użytkował rolniczo), wskazać należy w pierwszej kolejności, że materialnoprawną podstawę podjętych decyzji stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
I tak, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zalesienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej płatnościami obszarowymi, są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej kwalifikującymi się hektarami;
- 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
- 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
- 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy czym w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1853 ze zm.). Stosownie zaś do art. 12 ust. 4 pkt 1 tej ustawy, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Zgodnie natomiast z art. 12 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy w okresie istotnym dla rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o płatności na rok 2017, będący współwłaścicielami działki nr [...] Ł. Z. oraz M. Z. pozostawali w sporze małżeńskim, posiadali odrębne numery identyfikacji w ewidencji producentów rolnych, prowadzili odrębne gospodarstwa rolne i każdy z nich indywidualnie zadeklarował do płatności na rok 2017 działkę nr [...]. Jednocześnie zarówno Ł. Z., jak i M. Z. posiadali w okresie objętym wnioskiem tytuł prawny do przedmiotowej działki (prawo współwłasność) oraz w efekcie prawo do jej użytkowania.
Suma powierzchni działek rolnych zadeklarowanych na działce nr [...] we wszystkich wnioskach producentów rolnych o przyznanie płatności nie może być większa od powierzchni tej działki uprawnionej do uzyskania płatności (jpo). Innymi słowy nie można przyznać kliku producentom rolnym tej samej płatności w odniesieniu do tej samej działki za ten sam okres.
Wobec tego, skoro w przedmiotowej sprawie skarżący złożył indywidulanie wniosek o przyznanie płatności na rok 2017 do działki nr [...], jako posiadacz tej działki, samodzielnie na niej gospodarujący, to tym samym – jak zasadnie wywiodły to orzekające organy - celem uzyskania wnioskowanych płatności do działki nr [...] był on zobowiązany wykazać, że spełnia warunki do ich przyznania, w tym więc i to, że w roku 2016/2017, był on wyłącznym faktycznym posiadaczem, a jednocześnie użytkownikiem tej działki. Dla uzyskania dopłat nie wystarczy bowiem samo posiadanie, samoistne lub zależne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ale również konieczne jest rolnicze wykorzystywanie działek rolnych. Pojęcie to w rozumieniu ustawy o płatnościach (art. 8 ust. 1 pkt 2) należy zaś rozumieć jako posiadanie gruntów w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, które obejmuje nie tylko dokonanie zasiewów, ale także m.in. wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym nawożenia, zbierania plonów, czy decydowanie o innym przeznaczeniu.
W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec faktu że ta sama działka została zgłoszona na ten sam okres do płatności przez dwóch producentów rolnych (skonfliktowanych małżonków), powołujących się na jej samodzielne użytkowanie rolnicze, istotnym było – wbrew twierdzeniem skarżącego - wykazanie przez Ł. Z., działającego wyłącznie w swoim imieniu, że wykonywał on działalność rolniczą na zadeklarowanym do płatności gruncie samodzielnie, a zatem że działka nr [...] była przez niego użytkowana z wyłączeniem osób trzecich - w tym przypadku współmałżonki M. Z.. Co istotne, jak słusznie wskazały organy, koniecznym dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było ustalenie, nie samej okoliczności użytkowania rolniczego działki nr [...] przez Ł. Z. – fakt ten bowiem nie budził w sprawie sporu i znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, lecz tego czy w okresie objętym wnioskiem był on samodzielnym posiadaczem i użytkownikiem spornej działki, a w konsekwencji ustalenie czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego skarżący spełnił przesłanki do przyznania mu wnioskowanych płatności do działki nr [...].
Przechodząc do oceny działań podjętych na gruncie niniejszej sprawy przez organy, w pierwszej kolejności wskazać należy na treść art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, który stanowi, że z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przy czym, jak wskazano w ust. 2, w postępowaniach tych organ administracji publicznej m.in. obowiązany jest w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2) oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4).
Zgodnie zaś z ust. 3 ww. artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Z powyższego wynika zatem, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, w którym to ustawodawca zdecydował się na odejście w ramach postępowania wyjaśniającego od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 kpa i rozwiniętej w art. 77 § 1 kpa, ograniczając obowiązek organów jednie do rozpatrzenia materiału dowodowego wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania.
Wobec tego, w niniejszej sprawie to skarżącego, który samodzielnie złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, obciążał obowiązek udowodnienia okoliczności posiadania i samodzielnego użytkowania rolniczego spornej działki w dniu [...] maja 2017 r., wobec faktu że ta sama sporna działka nr [...] została zgłoszona na ten sam okres do płatności przez dwóch producentów rolnych i, że organy dysponowały materiałem dowodowym na użytkowanie rolnicze tej działki także przez M. Z..
W świetle powyższej konstatacji, mając na uwadze ww. okoliczności rozpatrywanego stanu faktycznego oraz znajdujący się w aktach materiał dowodowy, Sąd zważył, iż organy prawidłowo uznały, że w przedmiotowej sprawie zasadnym było wykluczenie z płatności na rok 2017 działki nr [...], wobec ustalenia jednoczesnego podejmowania na tej działce czynności agrotechnicznych w okresie objętym wnioskiem o płatności przez zarówno Ł. Z. jak i M. Z., co uniemożliwiło uznanie skarżącego za wyłącznego użytkownika przedmiotowej działki. Tym samym prawidłowo organy uznały, że Ł. Z. nie spełnił warunków do przyznania mu wnioskowanych płatności do działki nr [...].
Wskazać należy przy tym, że organy, wbrew zarzutom skarżącego, należycie rozpatrzyły cały zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy – obejmujący w szczególności przedłożone przez strony konfliktu krzyżowego Ł. Z. i M. Z. dokumenty, faktury, oświadczenia świadków oraz wyjaśnienia ww. stron konfliktu złożone podczas przeprowadzanych w sprawie rozpraw administracyjnych - a dokonując jego oceny pod kątem spełnienia przez skarżącego przesłanki samodzielnego użytkowania rolniczego spornej działki, nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów. Dokonana przez organy ocena w tym zakresie wykazała obopólną aktywność w działalności rolniczej na zgłoszonej działce Ł. Z. i M. Z., co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. Z materiału tego wynika, że także M. Z. użytkowała rolniczo sporną działkę, biorąc pod uwagę to, że pojęcie to – jak podkreślono – obejmuje nie tylko dokonanie zasiewu czy zbiór plonu, ale również utrzymywanie gruntu w dobrej kulturze rolnej, umożliwiające efektywną uprawę rośliny głównej, nawożenie, dbanie o uprawy, ich pielęgnację i ochronę.
Celem płatności jest wsparcie finansowe rolników, którzy faktycznie użytkują grunty i ponoszą z tego tytułu wydatki. Przedłożenie przez M. Z. faktury z 2016 i 2017 r. wskazują na poniesione prze nią koszty zakupu m.in. środków ochrony roślin, nawozów, saletry (szczegółowo omówione przez M. Z. w piśmie z dnia [...] marca 2019 r., k. 64 verte - 65 akt administracyjnych). Dowody te w powiązaniu z oświadczeniami świadków (A. M., J. Ś. i G. W.) odnośnie odpowiednio udzielonej pomocy M. Z. w uprawie ziemi w 2017 r. na działce nr [...], w załadowaniu nawozu wiosną 2017 r., osobiście rozsianego na działce nr [...] przez M. Z. oraz w uprawie i rozsiewaniu nawozów na tej działce w 2017 r., a także w powiązaniu z wyjaśnieniami strony, w ramach których wskazywała ona na wykonywane na działce zabiegi pielęgnacyjne i ochronne na gruncie, na jego nawożenie, na konflikt z mężem, które przejawem było niszczenie i zaorywanie upraw, dokonywanie jednoczesnych zasiewów przez obie strony, oraz na deklaracje przez M. Z. działki nr [...] do płatności w uprzednich latach i sądowe zabezpieczenie sprawowania zarządu na tej działce uzyskane w styczniu 2018 r. przez M. Z. – zdaniem Sądu stanowią podstawę do stwierdzenia, że materiał dowodowy sprawy wskazuje także na wykonywanie czynności rolniczych na działce nr [...] przez skarżącą.
Dla przyjęcia natomiast prawa skarżącego do uzyskania płatności do działki nr [...] niezbędne było zaistnienie sytuacji, iż to skarżący był jedynym faktycznym użytkownikiem spornej działki i że to wyłącznie on prowadził na niej samodzielnie działalność rolniczą, co w sprawie nie zostało zdaniem Sądu, we wskazanych okolicznościach, skutecznie wykazane przez skarżącego. Należy przy tym jednoznacznie podkreślić, że znajdując się w aktach sprawy dowody, które bezsprzecznie wskazują na okoliczność faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego na działce nr [...] we wnioskowanym okresie, nie przesądzają, że użytkowanie wskazanego gruntu było samodzielne, z wyłączeniem M. Z. – na co zasadnie wskazał organ II instancji. Przedłożone przez skarżącego dowody, wykazujące jego faktyczną działalność rolniczą na tym gruncie, nie stanowią bowiem zaprzeczenia okoliczności jednoczesnego podejmowania czynności agrotechnicznych na działce [...] przez M. Z., na którą tą okoliczność także M. Z. przedstawiła dowody.
Ponadto okoliczności te wzajemnie się nie wykluczają, a zaistnienie jednej z nich nie świadczy o dyskwalifikacji drugiej. Jak wynika ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego i opartych na nich zdaniem Sądu – prawidłowych ustaleń organów, we wnioskowanym okresie na działce nr [...] skarżący podejmował prace polowe, a w szczególności dokonał siewu pszenicy ozimej jesienią roku 2016, oprysków oraz zbioru zboża w okresie żniw w 2017 roku. Organy wskazując na te okoliczności, podkreślały jednak, że choć świadczą one o faktycznym podejmowaniu przez skarżącego działalności rolniczej na spornym gruncie, to jednak nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący był w tym okresie jedyną osobą, która użytkowała go rolniczo, samodzielnie decydując o sposobie tego użytkowania, w tym m.in. sposobie utrzymywania gruntu w dobrej kulturze rolnej, o terminie wykonywania poszczególnych działań pielęgnacyjnych, ochronnych, o stosowanych rodzajach i środkach ochrony roślin czy też rodzajach i ilości nawozów.
Jak wskazano bowiem, podejmowanie czynności agrotechnicznych na przedmiotowym gruncie przez M. Z. również zostało w toku postępowania poparte dowodami, które organy w granicach swobodnej oceny dowodów uznały za wiarygodne (m.in. zeznania świadków, faktury, wyjaśnienia strony). Stwierdzenie przez organy - na podstawie przedłożonych przez obie strony konfliktu dowodów - okoliczności faktycznego jednoczesnego podejmowania czynności agrotechnicznych na spornym gruncie w przedmiotowym okresie przez skarżącego i M. Z., a zatem w istocie współużytkowania przez nich tego gruntu, prawidłowo doprowadziło zatem organy do konstatacji, że w sprawie nie można uznać, że wyłącznym faktycznym użytkownikiem działki nr [...], decydującym o całokształcie jej rolniczego wykorzystywania był Ł. Z.. Dlatego też Sąd nie podzielił zarzutów skarżącego dotyczących bezpodstawnego i nietrafnego ustalania przez organy, że działka nr [...] była przedmiotem współposiadania Ł. Z. i M. Z., gdyż w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie można było takiego wniosku uznać za nieuprawniony, tym bardziej w świetle istniejącego konfliktu małżeńskiego, którego przejawem były właśnie spory Ł. Z. i M. Z. o użytkowane rolnicze posiadanych gruntów rolnych, a których efektem była odmowa przyznania wnioskowanych płatności, kwestionowana przez ww. podmiotom przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy (patrz sprawa o sygn. akt II SA/Bd 479/18 rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] września 2018 r., sprawa o sygn. akt II SA/Bd II SA/Bd 1428/17 rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2018 r. - dostępne na stronie [...]).
Nie mogły również odnieść zamierzonego skutku podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące pozornego i nieistotnego charakteru czynności podejmowanych przez M. Z., które w ocenie skarżącego nawet jeżeli były wykonane to nie mają znaczenia dla ustalenia rolniczego użytkowania przez nią ziemi. Należy bowiem ponownie wskazać, że zakres użytkowania rozlicznego gruntu, nie sprowadza się jedynie do czynności zasiania i zbioru plonu, że wykonywanie lub brak wykonywania określonych czynności rolniczych na danym gruncie wobec konfliktu małżeńskiego i braku woli obu stron tego konfliktu jakiejkolwiek współpracy, mogło być determinowane okolicznością wcześniejszego podjęcia danej czynności przez jedną ze stron tego konfliktu, a także że istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy jest to czy grunt we wnioskowanym okresie był użytkowany rolniczo na własny rachunek także przez innego niż wnioskujący producenta rolnego, który również miał prawo do użytkowania spornego gruntu (M. Z.), jako jego współwłaściciel i który w świetle zgromadzonych dowodów ponosił z tego tytułu wydatki.
Nie zasługuje zatem na uwzględnienie argumentacja skarżącego, która sprowadza się do uznania zabiegów agrotechnicznych, które przeprowadziła M. Z. za pozostające bez znaczenia, z uwagi na ich zdaniem skarżącego nieistotny charakter, czy też z motywy ich podjęcia.
Wobec powyższego uznać należy, że organy prawidłowo ustaliły na podstawie całokształtu materiału dowodowego sprawy, nie naruszając przy tym przepisów postępowania, że zarówno skarżący jak i jego była żona podejmowali w okresie objętym wnioskiem o płatności na rok 2017 wobec spornego gruntu czynności agrotechniczne, przy czym działania te podejmowane były na własny rachunek każdego z nich. Ponadto Sąd podziela stanowisko organów, z przedstawionych powyżej względów, że skarżący nie zdołał skutecznie wykazać w sprawie, że działalność ta – zgodnie z konsekwentnie podtrzymywanym przez niego stanowiskiem - była podejmowana przez niego samodzielnie, tj. z wyłączaniem M. Z..
W konsekwencji organy słusznie przyjęły, że skoro skarżący nie wykazał w sprawie spełnienia przesłanki samodzielnego, faktycznego użytkowania rolniczego działki nr [...], warunkującej przyznanie płatności do tej działki, w sytuacji jednoczesnego przedstawienia przez drugiego ze współwłaściciel działki dowodów na podejmowanie aktywności rolniczej względem tej działki, to tym samym działkę tę należało wykluczyć z płatności, konsekwencją czego było pomniejszenie przyznanych skarżącemu płatności jpo i dla młodych rolników, ze względu na stwierdzoną procentową różnicę (7,05 %) pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, wynikającą także z przedeklarowania powierzchni działki rolnej C – co jednak nie było kwestionowane przez skarżącego.
Ze względu na powyższe, uznając, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił wniesioną w sprawie skargę.
Jednocześnie należy wskazać, że na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.