Uzasadnienie
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w B. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy w N. o uzgodnienie warunków do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na remoncie nawierzchni drogi krajowej Nr 1 N. od km od km 94 + 000 do km 97 + 400.
W ramach postępowania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. w postanowieniu z dnia [...] 2006 r. znak [...], wydanym na podstawie art. 3 pkt 2, lit. a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 46 ust. 1 i 4 pkt 1, art. 48 ust. 2 pkt 2 oraz art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz w oparciu o art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanego dalej Kpa (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - stwierdził, że nie wniósł uwag do tego przedsięwzięcia. Uznał, że projektowana inwestycja nie będzie stanowiła zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz środowiska.
Następnie wyżej wymieniony organ, w związku z wydaniem powyższego postanowienia, decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...], ustalił opłatę za uzgodnienie dokumentacji projektowej zamierzeń inwestora i wydanie postanowienia w wysokości 41,00 zł. i obciążył nią Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B. Organ jako podstawę prawną decyzji wskazał przepis art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zwaną dalej" ustawą o PIS" oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193 ze zm.).
Zobowiązana do poniesienia opłaty Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B., zwana dalej" Dyrekcją" wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając:
. naruszenie art. 36 ustawy o PIS przez błędne przyjęcie, jakoby wskazany przepis stanowił w przedmiotowej sprawie przesłankę wymierzenia opłaty.
. naruszenie art. 7 i art. 262 § I pkt 2 Kpa.
W uzasadnieniu odwołania Dyrekcja wskazała, iż przepis art. 262 § 1 pkt 2 Kpa jest jedyną możliwą podstawą do obciążenia strony kosztami postępowania. Zdaniem skarżącej, gdy organ przeprowadzając postępowanie wykonuje swój obowiązek ustawowy, to koszty tego postępowania obciążają organ a nie stronę. Skarżąca wyraziła stanowisko, iż taki ustawowy obowiązek prowadzenia postępowania w sprawie uzgodnienia warunków korzystania ze środowiska dla decyzji o, środowiskowych uwarunkowaniach - wynika wprost z art. 57 ust. I ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, póz. 627 ze zm.).Według opinii skarżącej, przywołany przez organ przepis art. 36 ust. I ustawy o PIS pozwala na obciążenie kosztami postępowania wyłącznie jednostkę obowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych i to tylko w sytuacji, gdy w wyniku badań stwierdzono naruszenie przez tę jednostkę obowiązujących wymagań.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B., po rozpatrzeniu odwołania Dyrekcji nie znalazł podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji i decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że Burmistrz Miasta i Gminy N., działając na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w B., w trybie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 62 poz. 627 ze zm.), zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. - o uzgodnienie warunków do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację remontu drogi krajowej Nr [...] na odcinku N. (od km. 94 + 000 do km 97+400). Realizując ten wymóg Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wydał stosowne postanowienie z dnia [...]2006 r. znak [...], a za dokonane czynności organ ten, decyzją nr [...] z dnia [...]2006 r. znak: [...] obciążył kosztami postępowania Dyrekcję. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wskazał właściwą podstawę prawną tj. art. 36 ust. I ustawy o PIS. Przepis ten stanowi, że za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobierane są opłaty w wysokości kosztów ich wykonania.
Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W osnowie zaskarżonej decyzji Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny przywołał również przepisy § I rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 04.02.2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. (Nr 20 poz. 193) i art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kpa.
Organ wskazał, iż zagadnienia związane z uzgadnianiem przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej warunków do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie należą do zadań z zakresu bieżącego nadzoru sanitarnego, co wynika z art. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej lecz do zadań zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Organ wskazał, iż katalog czynności tego nadzoru określa art. 3 tej ustawy i ma on charakter otwarty, a uzgadnianie warunków do decyzji środowiskowych jest podobne do zadań w nim wymienionych. W związku z powyższym pobieranie opłat na podstawie art. 36 ust. I ustawy o PIS zdaniem organu odwoławczego jest w pełni uzasadnione.
Dyrekcja złożyła skargę do tutejszego Sądu, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć obu instancji.
Skarżąca po raz kolejny wyraziła stanowisko, iż postępowanie w sprawie uzgodnienia warunków korzystania ze środowiska dla decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzone jest w oparciu o art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 727 ze zm.). Postępowanie to zdaniem skarżącej mieści się w grupie tych postępowań, które wynikają z ustawowego obowiązku ich prowadzenia przez organy inspekcji sanitarnej. Zdaniem strony zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 Kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Organ w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania organów administracji publicznej. Przy czym, zgodnie z § 2 wyżej przywołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod kątem legalności, co oznacza, że do Sądu należy ocena, czy dane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Sąd dokonuje tej kontroli badając stan faktyczny i prawny sprawy na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w oparciu o akta administracyjne, załączone do sprawy.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z zapisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną.
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Jest to przyczyna określona wart. 145 § 1 pkt 1 litera "a" cytowanej powyżej ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wystąpienie tej przesłanki skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, wymaga udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ dokonujący uzgodnień działał w ramach obowiązku ustawowego?
Jak wynika z treści art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, należy w szczególności uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Uzgodnienie w niniejszej sprawie odbywało się w ramach art. 106 cytowanego Kpa, a więc w sytuacji, gdy organy administracji zobligowane były do współdziałania, przy załatwianiu sprawy, której efektem końcowym miała być decyzja. Obowiązek współdziałania wynika bezpośrednio z przepisu z art. 106 Kpa.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w niniejszej sprawie zajął stanowisko, co oznacza, że był organem jedynie współdziałającym. Do tego trybu postępowania tj. wydawania uzgodnień, jako pomocniczego stadium postępowania - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z treścią art. 37 cytowanej powyżej ustawy o PIS.
Natomiast art. 5 § 1 Kpa ustanawia zasadę wyłączności stosowania przepisów Kpa, Zgodnie z nim "Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego".
Zatem przywołana przez organ podstawa prawna wynikająca z treści art. 36 cyt. ustawy o PIS nie może mieć zastosowania w sprawie. Organy inspekcji sanitarnej, zdaniem Sądu dokonały błędnej interpretacji art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przepis ten w ust. 1 stanowi:
"Za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2.
Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych".
W przepisie art. 36 ust. 2 jest wskazówka, iż " za badania i inne czynności wykonane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
W istocie cytowany przepis pozwala na obciążenie strony kosztami postępowania ale tylko w sytuacji, gdy:
- badanie odbywa się w ramach sprawowanego przez organy PIS bieżącego nadzoru sanitarnego;
- jednostka kontrolowana zobowiązana jest do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych;
- w wyniku dokonanych badań i czynności kontrolnych organu okazało się, że kontrolowana jednostka nie przestrzega wymagań sanitarnohigienicznych, do czego jest zobowiązana.
Wymienione w tym przepisie sytuacje nie miały miejsca w sprawie. Przepis ten dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego. Mowa jest tu o sytuacji, gdy dokonuje się badań laboratoryjnych i czynności kontrolnych. Natomiast uzgodnienie, zajęcie stanowiska nie mieści się w katalogu tych czynności. Ponadto jak wynika z treści zastosowanego przez organ w sprawie - § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193 ze zm.) koszty te ustalane są w wysokości rzeczywistych, bezpośrednich i pośrednich kosztów i wykonania. Wydanie postanowienia o uzgodnieniu jest wykonywane w ramach czynności urzędniczej i wynika z obowiązku ustawowego organu. Przy odmiennej interpretacji należało by najpierw ustalać koszty postępowania a następnie obciążać nimi strony z tytułu wydania każdej decyzji, czy postanowienia. Taki pogląd nie zasługuje na uznanie, zważywszy na treść art. 262 Kpa, który stanowi zasadę rozdziału kosztów postępowania na stronę (strony) i organ prowadzący postępowanie. Zgodnie z nim stronę obciążają koszty, które:
• wynikły z winy strony;
• zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu.
Wyliczenie to ma charakter zamknięty, co oznacza, że stronę obciążają wyłącznie koszty wymienione w tym przepisie. Z treści tego przepisu można także wywieść wniosek, że inne koszty postępowania, niewymienione w tym przepisie, obciążają organ administracyjny.
Mając powyższe na względzie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 litera" a" i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.