Uzasadnienie
Pismem z dnia 16.09.2009r J. K. – skarżąca złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia [...], którą odmówiono jej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności postanowienia ZUS Oddział w [...] Inspektorat w [...] z dnia [...] w przedmiocie wyznaczenia terminu załatwienia sprawy dotyczącej wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia 19.06.07r do dnia 4.09.07r, na dzień 27.09.07r.
Skarżąca wniosła o unieważnienie tej decyzji z powodu jej niezgodności z prawem i braku właściwości Prezesa ZUS do rozstrzygania tej kwestii w charakterze organu wyższego stopnia w stosunku do ZUS. Poza tym w uzasadnieniu skargi odniosła się do innych decyzji ZUS dotyczących prawa do zasiłku chorobowego i podleganiu ubezpieczeniu społecznemu, twierdząc że także wydane zostały bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę ZUS Oddział [...] wniósł o jej oddalenie, twierdząc że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podniesiono, że postanowienie ZUS z dnia [...] nie rozstrzygało o istocie sprawy, wobec czego nie przysługiwało na nie zażalenie. Zgodnie zaś z przepisem art. 126 kpa, przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji nie stosuje się do postanowień, od których nie przysługuje zażalenie. Odnosząc się do zarzutu braku właściwości organu stwierdzono, że zaskarżona decyzja została podpisana przez Zastępcę Dyrektora Oddziału ZUS w [...] D. J. z upoważnienia Prezesa ZUS, na podstawie pełnomocnictwa z dnia 26.08.09r. Wskazując na art. 157 § kpa i art. 66 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych podkreślono, że w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w stosunku do terenowych jednostek organizacyjnych jest Prezes ZUS, który nie może upoważnić organu niższej instancji do wydania decyzji w jego imieniu, w konkretnej sprawie.
Podkreślono także, że decyzją z dnia [...] nr [...] ZUS stwierdził, że skarżąca nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu emerytalnemu i rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu w okresie od 28. 09.06r i nadal i że decyzja ta jest ostateczna tak, jak decyzja z dnia [...] stwierdzająca brak prawa skarżącej do zasiłku chorobowego za okres od dnia 19.06.07r do dnia 22.09.07r.
Pismem z dnia 20.11.2009r ZUS Oddział w [...] poinformował tutejszy Sąd o tym, że decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] z urzędu stwierdzono nieważność decyzji ZUS Oddział w [...] z dnia [...], będącej przedmiotem skargi. W dniu [...] została wydana nowa decyzja, którą Prezes ZUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia ZUS O/[...] Inspektorat w [...] z dnia [...]. W związku z tym wniesiono o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako bezprzedmiotowego.
Skarżąca w odpowiedzi na powyższe pismo ZUS podała, że nie wyraża zgody na umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego i wniosła o kontynuowanie sprawy. Zarzuciła ZUS szereg naruszeń prawa w związku z podjęciem decyzji o wstrzymaniu wypłaty zasiłku chorobowego i o odmowie prawa do zasiłku chorobowego za okres od dnia 19.06.07r do dnia 22.10.07r, a także nie zakończenie decyzją postępowania o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wydanie przez Prezesa ZUS decyzji z dnia [...] (nr [...]) o stwierdzeniu nieważności decyzji ZUS O/[...] z dnia [...] będącej przedmiotem skargi J. K. eliminuje tę decyzję z obrotu prawnego i to ze skutkiem ex tunc czyli od dnia wydania tejże decyzji. Podkreślić należy, że stwierdzając nieważność decyzji organ wskazuje na ciężką wadliwość tej decyzji, opisaną w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie to (o charakterze deklaratoryjnym), ma moc wsteczną, oznacza że eliminuje skutki prawne wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta. W chwili orzekania przez Sąd nie istnieje zatem przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego – zaskarżona decyzja z dnia [...]
Sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, gdyż będąca nim decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym postępowanie sądowe dotyczące tej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Powoduje to konieczność umorzenia postępowania zgodnie z przepisem art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30.08.02r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270).
Na marginesie należy wskazać, że skarżąca może podnosić swoje argumenty przeciwko odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia ZUS z dnia [...] zaskarżając "nową" decyzję Prezesa ZUS z dnia [...] (nr [...]), zachowując wskazany w pouczeniu tej decyzji tryb postępowania.