Uzasadnienie
Rozkazem personalnym nr [...] z [...] sierpnia 2020 r., Komendant Miejski Policji w B. zwolnił P. K. (skarżącego) ze służby w Policji z dniem [...] września 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w jego końcowej części, organ wskazał, że na podstawie art. 108 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r., nr [...], organ – działając na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. – sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w ww. rozkazie w ten sposób, że "na stronie 1 po wierszu 13 licząc od góry rozkazu" dodał zapis "Na podstawie art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji nadaję rygor natychmiastowej wykonalności". Wskazał jednocześnie, ze zapis ten omyłkowo w toku sporządzania czystopisu decyzji.
Pismem z dnia [...] października 2020 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu nieprawidłową podstawę prawną oraz brak zasadności merytorycznej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu zażalenia podniósł argumentację na rzecz uznania, że pominięcie w rozstrzygnięciu formuły nakazującej natychmiastowe jego wykonanie nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej. Jego nadanie nie zostało też w ocenie skarżącego uzasadnione.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., nr [...], Komendant Policji (KWP) utrzymał w mocy zakwestionowane postanowienie organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na charakter rygoru natychmiastowej wykonalności jako niesamodzielnego składnika dodatkowego decyzji, mógł on zostać dodany postanowieniem podjętym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy jego pominięcie było wynikiem omyłki przy redagowaniu czystopisu rozkazu nr [...], zwłaszcza, że jego zastosowanie wynika z treści uzasadnienia decyzji. W ocenie KWP organ I instancji dokonał sprostowania braku, który nie miał wpływu na obowiązywanie klauzuli wynikającej z decyzji. Organ wskazał, że ocena zasadności nadania rygoru odbywa się na etapie rozpatrywania odwołania od rozkazu nr [...], a nie zażalenia na postanowienie w przedmiocie sprostowania omyłki.
W skardze na powyższe postanowienie P. K. zarzucił organowi naruszenie zasad opisanych w art. 7a, 8 i 11 k.p.a., a nadto naruszenie art. 108 § 1 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie instytucji sprostowania omyłki pisarskiej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał na nieprawidłowe uznanie przez organ, że rygor natychmiastowej wykonalności, jako element, który - w konsekwencji jego zastosowania - kształtuje uprawnienie lub prawo, jest elementem, który można poprawiać, dodawać lub ujmować w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej. W ocenie skarżącego organ, chcąc uzupełnić decyzję o sporny element, winien dokonać tego w drodze postanowienia o nadaniu rozkazowi nr [...] rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko, że rygor natychmiastowej wykonalności rozkazu wynikał z uzasadnienia decyzji, a niezamieszczenie formuły o jego nadaniu w sentencji rozstrzygnięcia stanowiło oczywistą omyłkę komputerową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wprawdzie przepis ten nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i niewymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. W tym trybie nie można natomiast dokonywać merytorycznej korekty rozstrzygnięć.
W sprawie niniejszej organ, w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej, uzupełnił powzięte rozstrzygnięcie o formułę nadającą temu rozstrzygnięciu (rozkazowi personalnemu) rygor natychmiastowej wykonalności. Zaopatrzenie decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności sprawia, że obowiązki i uprawnienia, które zostały w niej ustalone, mogą być wykonane, zanim jeszcze decyzja zyska trwałość właściwą decyzjom ostatecznym. Klauzula natychmiastowej wykonalności ma charakter proceduralny. Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. musi być to jednak niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony.
Nadanie klauzuli wykonalności jest w ocenie Sądu istotnym elementem rozstrzygnięcia głównego, kształtującym sytuację adresata w ten sposób, że na jej podstawie może on zostać zmuszony do podporządkowania się rozstrzygnięciu bez względu na to, czy rozstrzygnięcie to zakwestionowane zostanie w instancyjnym toku postępowania. Wyposażenie decyzji administracyjnej (tutaj – rozkazu personalnego) w tak istotny element kształtujący sytuację jej adresata jest działaniem wykraczającym poza ramy sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, nie polega bowiem na poprawieniu nieprawidłowego użycia lub pominięcia danego słowa (lub kilku słów), ale pominięcia formuły kształtującej zaistnienie w tej decyzji instrumentu formalnoprawnego kształtującego sytuację jej adresata. Wbrew stanowisku organu administracyjnego pominięcie formuły nadającej klauzuli wykonalności nie może też zostać zakwalifikowane jako tzw. błąd komputerowy, albowiem te muszą mieć swoją niewątpliwą podstawę w okoliczności posłużenia się komputerem do redakcji tekstu. Takim błędem będzie więc np. niezauważona zmiana wyrazu przez autokorektę edytora tekstowego, zburzenie struktury zastosowanej w rozstrzygnięciu formuły zdaniowej poprzez nieprawidłowe zaznaczenie kursora w zapisywanym zdaniu, czy też błędny zapis wyrazu ze względu na wciśnięcie dwóch klawiszy na raz lub też – przeciwnie – niewciśnięcie właściwego klawisza. Pominięcie w rozstrzygnięciu elementu stanowiącego o zastosowaniu wobec niego art. 108 k.p.a. nie może być uznane za błąd techniczny (czy to komputerowy, czy jakikolwiek inny) dający się sanować w trybie art. 113 § 1 k.p.a., podobnie jak nie byłoby takim błędem pominięcie w osnowie decyzji jakiegokolwiek innego składnika dodatkowego decyzji (warunku, terminu – vide art. 107 § 2 k.p.a.), a którego zastosowanie wynikałoby z uzasadnienia.
Stwierdzić zatem należy, że następcze nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w drodze postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w rozstrzygnięciu jest niedopuszczalne. Nie zmienia tej konstatacji stanowisko organu, że dodanie spornej formuły miałby stanowić konkretyzację (uzupełnienie) woli organu w tym przedmiocie, która wynika z uzasadnienia samej decyzji.
Odnosząc się do stanowiska organu, wskazującego, że uzasadnienie decyzji, jak i jej podstawa prawna świadczą o nadaniu orzeczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności, jak i powołania się na wyrok tut. Sądu z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 318/14, w którym uznano zaistniałą formę działania organu (pisma) za decyzję administracyjną par excellence oraz wynikających z niej (dających się zrekonstruować) istotnych elementów z art. 107 § 1 k.p.a., to należy zauważyć, że argumentacja ta wskazuje na okoliczność, iż treść uzasadnienia, jak i zastosowana podstawa prawna ma wpływ na odczytanie treści decyzji, niezależnie od treści jej sentencji, co w istocie nie jest argumentem popierającym konieczność sprostowania decyzji.
Należy więc tu zaznaczyć, że ocena skuteczności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie uzasadnienia decyzji (rozkazu personalnego nr [...]) i wykładni, czy w istocie decyzja ta była natychmiastowo wykonalna (a w przypadku odpowiedzi twierdzącej - czy zaszły podstawy nadania tego rygoru), będzie stanowiła przedmiot oceny w postępowaniu odwoławczym dotyczącym tego rozkazu. W niniejszym postępowaniu Sąd bada jedynie kwestię, czy postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej wydane zostało na właściwej podstawie faktycznej, tj. czy w istocie służyło ono poprawieniu oczywistego błędu technicznego zaistniałego w rozstrzygnięciu głównym. Brak formuły stanowiącej o nadaniu temu rozstrzygnięciu rygoru z art. 108 k.p.a. nie było błędem tego typu, podlegającym sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu postanowień obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – "p.p.s.a."), z uwagi na powzięcie ich z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a.
O zwrocie kosztów postępowania w postaci wynagrodzenia pełnomocnika reprezentującego skarżącego (480 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).