Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2019 r. M. T. (skarżący) zwrócił się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z [...] marca 2016 r. [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15 kV pomiędzy liniami napowietrznymi SN 15kV GPZ [...] i PGZ [...] (powiązanie odcinków) – realizacja na dz. o nr geod. [...] w m. R., gm. Ł. oraz na dz. o nr [...] w m. C., gm. Z.. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ww. inwestycja narusza jego prawo właścicielskie działki nr ewid.[...], "w tym prawa strony". Podniósł przede wszystkim, że w ramach ww. inwestycji samowolnie pobudowany został słup energetyczny SN.
Postanowieniem z [...] lipca 2019 r. [...], Starosta T. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją nr [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w niniejszej sprawie zaszły dwie formalne przeszkody uruchomienia trybu wznowienia, tj. wnioskodawca nie wskazał podstawy wznowienia, a nadto nie był on stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją, o którego wznowienie wnosi.
Po rozpoznaniu zażalenia M. T., postanowieniem z [...] września 2019 r. nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywoławszy art. 145 § 1, 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej "k.p.a."), Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji co do tego, iż skarżący nie wskazał podstawy wznowienia. Mimo bowiem zawiłego sformułowania treści wniosku można wywieść podstawę postulowanego wznowienia opisaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem upłynął termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.
Skarżący dowiedział się o decyzji najpóźniej w dniu [...] grudnia 2017 r., kiedy to złożył zawarty w aktach sprawy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...]). Nadto nie wykazał istnienia interesu prawnego wskazującego na status strony w zakończonym postępowaniu. Organ zaznaczył, że brak przymiotu strony po stronie skarżącego potwierdził Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], utrzymując w mocy decyzję Wojewody z [...] marca 2018 r., umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...], właśnie ze względu na brak przymiotu strony po stronie skarżącego.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. T., kwestionując legalność inwestycji – napowietrznej linii elektroenergetycznej - wniósł o połączenie sprawy z innymi sprawami toczącymi się przed tutejszym Sądem i wszczęcie postępowania karnego wobec urzędników zajmujących się sprawą.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] lipca 2020 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi, wnosząc nadto o ustalenie przez Sąd aktualnego stanu przebiegu linii SN przez nieruchomość nr ewid.[...], dokonanie wizji lokalnej na tej nieruchomości, powołanie biegłych i sprowadzenie wskazanych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn; przesłanki wznowienia zawierają nadto art. 145a i art. 145b k.p.a. (nieistotne w sprawie). Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – przyp. Sądu) oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
W myśl z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jak natomiast stanowi art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Odmowa wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., następuje w drodze postanowienia. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, przesłanki odmowy wznowienia postępowania dzielą się na podmiotowe i przedmiotowe. Do podmiotowych przesłanek zalicza się między innymi złożenie wniosku przez osobę w sposób oczywisty niebędącą stroną, gdy jednostka wnosząca żądanie nie powołuje się na własny interes prawny, ale na obiektywne naruszenie interesu prawnego. Do przedmiotowych przesłanek odmowy wznowienia zalicza się z kolei złożenie żądania po upływie terminu, gdy termin nie został przywrócony, a także sytuacje, gdy sprawa nie została rozstrzygnięta w formie decyzji lub postanowienia zaskarżalnego, gdy decyzja (odpowiednio postanowienie) nie była ostateczna. Za przedmiotową przyczynę wznowienia uznaje się też sytuację, gdy podnoszono inne zarzuty niż określone w art. 145, 145a i 145b, a więc – w konsekwencji - odmowa wznowienia powinna nastąpić także w sytuacji, gdy w podaniu nie podano żadnej ustawowej podstawy wznowienia i mimo wezwania brak ten nie został uzupełniony (vide: Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex 2020, i powołane tam wyroki).
W niniejszej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania wskazując, że skarżący nie określił żadnej podstawy wznowienia, a nadto nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] marca 2016 r. [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii kablowej SN 15 kV pomiędzy liniami napowietrznymi SN 15kV GPZ [...] i PGZ [...] (powiązanie odcinków) – realizacja na dz. o nr geod. [...] w m. R., gm. Ł. oraz na dz. o nr [...] w m. C., gm. Z.. Rozpoznając zażalenie na postanowienie I instancji Wojewoda uznał, że o ile z treści wniosku skarżącego z [...] czerwca 2019 r. można wyczytać, że domaga się on wznowienia postępowania w powyższej sprawie z tej przyczyny, że – jako strona – nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to w sprawie i tak doszło do uchybienia terminowi na wniesienie podania o wznowienie postępowania.
Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. – miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ powołał nadto, że brak po stronie skarżącego statusu strony postępowania wynika z ostatecznych i prawomocnych decyzji administracyjnych Wojewody i Generalnego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjętych w przedmiocie wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji Starosty.
Zasadnie przyjął organ odwoławczy w skarżonym rozstrzygnięciu, że z wniosku skarżącego wynika, że domagał się on wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z [...] marca 2016 r. w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. We wniosku tym skarżący podniósł, że w jego mniemaniu na skutek kwestionowanego rozstrzygnięcia doszło do "przestępczego pozbawienia go prawa do korzystania z praw, w tym prawa strony". Prawidłowo też organ ocenił, że w sprawie niewątpliwie doszło do przekroczenia terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący najpóźniej w dniu [...] grudnia 2017 r. uzyskał wiedzę o istnieniu decyzji Starosty [...] z [...] marca 2016 r., nr [...], a co wynika z tego, że w piśmie zatytułowanym "Wezwanie ostateczne", datowanym na [...] grudnia 2017 r., domagał się on natychmiastowego doręczenia ww. decyzji, której datę i numer wyraźnie wskazał.
Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.
Z analiz akt administracyjnych sprawy wynika, ze skarżący w swych wielu pismach zarzucał rażącą niezgodność z prawem kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę linii energetycznej, w pierwszej kolejności zostało na skutek jego wniosku doprecyzowywanego kilkukrotnie wszczęte postępowanie nieważnościowe. Po jego zakończeniu decyzją o umorzeniu z powodu braku przymiotu strony postępowania administracyjnego, skarżący ponownie zwrócił się do organów o uchylenie ostatecznej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, wywodząc, że jako strona postępowania został pozbawiony możliwości udziału w nim. Między innymi z treści wielowątkowego niejednoznacznego pisma skarżącego, które wpłynęło od organu [...] marca 2018 r. powołuje się na żądanie uchylenia w trybie wznowienia wszystkich decyzji dotyczących kwestionowanej inwestycji liniowej. To pismo również, jest jednak złożone po upływie terminu miesięcznego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania w spornej sprawie.
Jak wynika z analizy pisma z [...] grudnia 2017 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, w piśmie tym nie domagał się on wznowienia postępowania, lecz z pisma tego wynika, że w tym dniu w czasie inspekcji organu dowiedział się o wydaniu decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę.
Z powyższego powodu zatem, już na wstępnym etapie weryfikacji formalnych warunków wniosku o wznowienie postępowania, da się bez żadnej wątpliwości stwierdzić, że wniosek z [...] września 2019 r. skarżący złożył ze znacznym uchybieniem miesięcznego terminu ustawowego na zgłoszenie żądania wznowienia postępowania, niezależnie od tego, czy istotnie skarżącemu przysługiwał status strony tego postępowania.
Podkreślenia wymaga, że w sytuacji nawet gdy strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ nie ma obowiązku wznowić takiego postępowania z urzędu. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna się pojawi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego, że organ tak właśnie powinien postąpić.
Zastrzeżenia Sądu wzbudziły jednak ustalenia organów obu instancji co do samej okoliczności istnienia, bądź nie, przymiotu strony po stronie skarżącego. Wskazać należy, że nie jest dopuszczalne badanie przez organ interesu prawnego osoby wnoszącej o wznowienie postępowania już na etapie oceny przez organ przesłanek do wszczęcia postępowania wznowieniowego. Nie jest to dopuszczalne nawet w sytuacji, kiedy osoba wnosząca o wznowienie postępowania administracyjnego powołuje się na przesłankę wznowienia, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy). Organ rozpatrujący takie podanie nie jest bowiem w żadnym wypadku umocowany do badania, czy podmiot domagający się wznowienia postępowania istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji skarżącego zawartej w piśmie z [...] lipca 2020 r. dotyczącej stanu ewidencyjnego działek nr [...] (a zwłaszcza kwestii ich prawidłowego rozgraniczenia) stwierdzić wystarczy, że kwestię tę skarżący winien rozstrzygnąć we właściwym trybie postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052) lub przed sądem cywilnym.
Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., oddalił na podstawie art. 111 § 1 i 2 p.p.s.a. a contrario wnioski o połączenie sprawy rozpoznanej uzasadnianym tutaj wyrokiem z pozostałymi sprawami ze skarg skarżącego, które zawisły przed tut. Sądem. Zgodnie z art. 111 p.p.s.a. Sąd zarządza połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli mogły być objęte jedną skargą (§ 1); Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku (§ 2). Sąd nie stwierdził, by sprawa miała charakter uzasadniający zastosowanie art. 111 p.p.s.a., pozostałe sprawy zawisłe przed tut. Sądem dotyczą skarg na inne rozstrzygnięcia administracyjne, podejmowane w odmiennym przedmiocie.
Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze bowiem podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji (art. 133 § 1 p.p.s.a.), w sprawie nie zaistniały też istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.