Uzasadnienie
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 1 października 2013 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, w szczególności braku wykazania, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W dniu 29 października 2013 r. skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia wskazując, że nie dysponuje środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów sądowych ze względu na zbyt niskie dochody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego.
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę.
Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł brutto, uczy się i z tego tytułu ponosi opłatę w wysokości 500 zł. Podkreśliła, że rodzice z którymi nie mieszka i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego partycypują w jej utrzymanie. Oświadczyła, że nie posiada przedmiotów wartościowych, ani nieruchomości. Wskazała, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł.
Zwrócić uwagę należy, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, i którym mowa w art. 252 § 2 P.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie zarządzenia Sędziego z dnia 7 listopada 2013 r. wezwano skarżącą do wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej poprzez nadesłanie dokumentów i oświadczeń potwierdzających okoliczność iż skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 grudnia 2013 r. (k. 40 akt sądowych). Termin do jego wykonania upłynął z dniem 16 grudnia 2013 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie udzieliła odpowiedzi.
Analiza informacji dotyczących sytuacji rodzinnej i finansowej strony, zawartych jedynie w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wyjaśniła okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Ilość posiadanych informacji jest przede wszystkim zbyt mała, a same informacje zbyt ogólne do rzetelnego rozpoznania wniosku. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i stanowi instytucję przyznawaną wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżąca natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dodatkowo podkreślić należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest taka, że nie są one w stanie same ponieść kosztów toczącego się postępowania, a to pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu, tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie nie sposób ocenić, czy taka sytuacja występowała. Skarżąca nie przedstawiła, pomimo wezwania sądu, chociażby aktualnego całkowitego zestawienia comiesięcznych koniecznych wydatków, ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym. Skarżąca nie skorzystała również z możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową tj. przedstawienia wydruków z kont bankowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie posiadanych informacji uznać należy, iż nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.