Wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 lutego 2023 r., II SA/Bd 952/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy

Rozpoznanie

w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2023 r.

Sprawa

sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Komendanta Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Skład

Sędzia WSA Leszek Tyliński przewodniczący
Sędzia WSA Anna Klotz sprawozdawca
Sędzia WSA Renata Owczarzak

Uzasadnienie

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B., na podstawie art. 59 § 1 i 2 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), wobec wniesienia przez sierż. szt. K. K. - funkcjonariusza KPP w M., wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w M., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu [...] marca 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w M. rozkazem personalnym nr [...] zwolnił sierż. szt. K. K. z dniem [...] kwietnia 2022 r. z zajmowanego stanowiska referenta Referatu Ruchu Drogowego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w M. i z dniem [...] kwietnia 2022 r. mianował na równorzędne stanowisko referenta Zespołu Patrolowo-Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego KPP w M. w dotychczasowych składnikach uposażenia.

Z powyższym rozkazem personalnym sierż. szt. K. K. zapoznał się w dniu [...] marca 2022 r. Następnie w dniu [...] kwietnia 2022 r. w placówce pocztowej w B. B. zostało nadane odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w M. Odwołanie zostało złożone przez pełnomocnika, za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w M., do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Komendant Powiatowy Policji w M. podtrzymał swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji i przekazał odwołanie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w B. Organ podał, że z uwagi na upływ czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania od przedmiotowego rozkazu personalnego wniósł o uznanie jego nieskuteczności prawnej.

Organ wyjaśnił, że koniecznym jest wskazanie na treść art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., w myśl którego odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Jednak mając na uwadze treść art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 poz. 2095 ze zm.), w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów m.in. do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki przed organami administracji publicznej - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Stan epidemii wprowadzono w Polsce od 20 marca 2020r., natomiast zniesiono od dnia 16 maja 2022r. Wobec powyższego przesłano do pełnomocnika strony zawiadomienie z dnia [...] kwietnia 2022 r. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania i wyznaczono termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przedmiotowe zawiadomienie zostało odebrane w dniu [...] maja 2022 r. przez pełnomocnika strony. W dniu [...] czerwca 2022 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w B. wpłynął wniosek pełnomocnika sierż. szt. K. K. o przewrócenie terminu na złożenie odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w M. Przedmiotowy wniosek został nadany w palcówce pocztowej w B. B. w dniu [...] czerwca 2022 r. W treści wniosku pełnomocnik, powołał się na art. 15 zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w związku z art. 58 § 1 kpa. Wskazał, że sierż. szt. K. K. zapoznając się z przedmiotowym rozkazem działał w sytuacji dużego stresu spowodowanego zachowaniem bezpośredniego przełożonego. Ponadto, stan zdrowia wymienionego policjanta został nadszarpnięty upadkiem na motocyklu, co spowodowało uraz psychiczny. Dodał, że wymieniony w 2021 r. zachorował, w następstwie czego odczuwał silne bóle pleców i głowy oraz przebywał na zwolnieniu lekarskim. Na skutek tego stresu sierż. szt. K. K. w sposób niewłaściwy dokonał ustalenia daty zapoznania się z przedmiotowym rozkazem będąc przekonanym, że datą tą był [...] kwietnia 2022 r. Wskazał, że stres został wywołany treścią przedmiotowego rozkazu, którego istota sprowadzała się do tego, że wymieniony zmuszony byłby do wykonywania czynności, na które jego stan zdrowia nie pozwalał. Według pełnomocnika, strona uprawdopodobniła, że złożenie odwołania z jednodniowym opóźnieniem nie odbyło się z jej winy i tym samym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Do wniosku zostało dołączone odwołanie z dnia [...] kwietnia 2022 r.

Organ, przechodząc do analizy wniosku wskazał, że sierż. szt. K. K. w dniu [...] marca 2022 r. został osobiście zapoznany z rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji w M., co potwierdził własnoręcznym podpisem. W rozkazie tym zostało zawarte m.in. pouczenie o prawie złożenia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w M., w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W przewidzianym ustawowo terminie odwołanie nie zostało wniesione. Organ zwrócił uwagę na fakt, że wymieniony w dniu [...] kwietnia 2022 r. ustanowił w sprawie pełnomocnika M. S. - radcę prawnego, który sporządził odwołanie w dniu [...] kwietnia 2022 r., a następnie nadał je w placówce pocztowej w B. B. w dniu [...] kwietnia 2022 r. przesyłając do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w M. po upływie 14 dni.

W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który potwierdzałyby, że w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania wystąpił u niej tak silny stres, co w konsekwencji uniemożliwiło dokonanie powyższej czynności. Po dokonaniu analizy ewidencji czasu pełnienia służby przez sierż. szt. K. K. stwierdzono, że od dnia [...] marca 2022 r. tj. od dnia zapoznania się z treścią rozkazu personalnego wymieniony pełnił nieprzerwanie służbę do dnia [...] maja 2022 r. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy organ stwierdził, że wskazywana we wniosku okoliczność niewłaściwego dokonania ustalenia daty zapoznania się z przedmiotowym rozkazem przez policjanta nie stanowi okoliczności "od strony niezależnej". W sprawie bezsporne jest, że wymieniony ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go przed organami Policji. Pełnomocnik jest zawodowym radcą prawnym, tym samym powoływanie się na niewłaściwe dokonanie ustalenia daty zapoznania się z przedmiotowym rozkazem przez policjanta i niezweryfikowanie tego przez profesjonalnego prawnika, nie może zasługiwać na uwzględnienie do przywrócenia terminu.

Zdaniem organu, wniosek pełnomocnika sierż. szt. K. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Wszelkie okoliczności faktyczne wskazują bowiem, że do przekroczenia terminu na złożenie odwołania od rozkazu, doszło na skutek niezachowania przez stronę ostrożności wymaganej w danych okolicznościach i niedochowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 59 § 1 k.p.a., organ odmówił przywrócenia terminu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył K. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz o zasądzenie od Komendanta Wojewódzkiego Policji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 i art. 59 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że odwołanie od powyższego rozkazu zostało złożone przez pełnomocnika Strony w urzędzie pocztowym w dniu [...] kwietnia 2022 r. Faktycznie więc po upływie 14 dniowego terminu. Stosownie do art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) w związku z art. 58 § 1 k.p.a., organ wyznaczył Stronie 30 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Strona taki wniosek złożyła w ustawowym terminie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i poglądy doktryny postępowania administracyjnego. Składając skargę, Strona podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko zawarte we wniosku z dnia [...] czerwca 2022 r.

Wraz ze skargą skarżący złozył wniosek z dnia [...] sierpnia 2022 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 952/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], przywrócił termin do wniesienia skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Bezsporne jest, że tut. Sąd postanowieniem z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 952/22 przywrócił termin do wniesienia skargi od postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. Nr [...].

W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. W niniejszej sprawie prośba tego rodzaju została złożona. Brak było jednak podstaw do przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego.

Procesowa instytucja przywracania terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Instytucja ta została unormowana co do zasady w art. 58 i 59 k.p.a. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., przywrócenie terminu następuje na prośbę zainteresowanego, a przesłanką podjęcia takiego rozstrzygnięcia jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Ponadto, skuteczność prośby uzależniona jest od jej wniesienia w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz od jednoczesnego dopełnienia uchybionej czynności (§ 2). Z kolei zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.

Pewną modyfikację przewiduje obecnie art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z nim "W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu." Dotyczy to przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych tam terminów. Art. 15zzzzzn2 dodany został przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255), zmieniającej ustawę z dniem 16 grudnia 2020 r.

Zarzuty skargi nie mogą zostać podzielone. Skarżący w dniu [...] marca 2022 r. został osobiście zapoznany z rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. W rozkazie tym zostało zwarte pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia i terminie na dokonanie czynności złożenia odwołania. Odwołanie nadane zostało w dniu 8 kwietnia 2022 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia, który to termin upływał 7 kwietnia 2022 r.

Stosownie do regulacji prawnej art. 58 k.p.a., warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. II OSK 2175/10, gdzie analizując art. 58 k.p.a., stwierdzono: "Wykładnia gramatyczna tego przepisu (wraz z jego § 2) prowadzi do wniosku, że jedną z przesłanek, od zaistnienia której uzależnione jest pozytywne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie, że uchybienie to nastąpiło bez winy zainteresowanego. Zgodnie z poglądami prezentowanymi w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku, wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji o braku winy można mówić tylko w sytuacji, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (...)."

Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia ww. środka odwoławczego. Aby uprawdopodobnić brak winy, strona postępowania powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

Organ słusznie uznał, że dokumentacja zgromadzona w aktach i przedłożona przez stronę jest wystarczająca do wydania rozstrzygnięcia. W decyzji organ I instancji znalazło się wyraźne pouczenie o możliwości i sposobie wniesienia odwołania. Komendant Wojewódzki Policji miał więc podstawy faktyczne, by uznać, że strona miała wiedzę i świadomość o terminie i sposobie zaskarżenia rozstrzygnięcia. Strona powinna zatem bardziej starannie zadbać o swoje interesy i w sposób należyty prowadzić własne sprawy, a nie przerzucać odpowiedzialności na organ.

Z konstrukcji przepisu art. 58 § 1 k.p.a. jednoznacznie wynika, że w sprawie przywrócenia uchybionego terminu żaden organ nie może działać z urzędu. Ewentualne przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej może bowiem nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Zdaniem Sądu, nie można podzielić poglądu zaprezentowanego w skardze, zgodnie z którym organ zobligowany był do uznania wskazanych w odwołaniu okoliczności związanych z sytuacją zdrowotną skarżącego, że skarżący działał w stresie zapoznając się z rozkazem personalnym z [...] marca 2022 r. Skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie stanowiska, że jego stan zdrowia był zły. Jak wyjaśnił to organ, od [...] marca 2022 r. (dzień zapoznania się z treścią rozkazu personalnego) skarżący pełnił nieprzerwanie, bez przebywania na zwolnieniu lekarskim, służbę do [...] maja 2022 r. W dniu [...] kwietnia 2022 r. Skarżący ustanowił w przedmiotowej sprawie profesjonalnego pełnomocnika, który osobiście sporządził odwołanie w dniu 7 kwietnia 2022 r. i je podpisał, a następnie nadał w dniu 8 kwietnia 2022 r. w B. B. w placówce pocztowej.

Chronologia zdarzeń powyżej opisanych dowodzi o niespełnieniu przez skarżącego przesłanki braku winy. Skarżący działając przez pełnomocnika przy dopełnieniu należytej staranności mógł złożyć odwołanie w terminie, tj. 7 kwietnia 2022r., ponieważ pełnomocnik został ustanowiony 6 kwietnia 2022r.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu organ odwoławczy nie naruszył prawa wydając zaskarżone postanowienie. Z uwagi na powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.