Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Miejsko - Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w J., na podstawie art. 10 a, art. 15 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 85, poz. 732 ze zm.) oraz w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanym dalej Kpa - uchylił decyzję z dnia [...] 2005r. o Nr [...]:
- 1. w części przyznanych świadczeń na córkę Jagodę D. w formie zaliczki alimentacyjnej od dnia 21 marca 2006r.;
- 2. uznał zaliczkę alimentacyjną za świadczenie nienależnie pobrane za miesiąc kwiecień, maj i czerwiec 2006r.;
- 3. nakazał zwrot nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej w kwocie 750,00 zł. wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia zapłaty, wskazując, iż na dzień wystawienia decyzji odsetki te wynoszą 14, 10 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wniosek o ustalenie prawa do zaliczki od Komornika Sądowego w G. wpłynął w dniu [...] 2005r., w wyniku czego organ przyznał wnioskowaną zaliczkę alimentacyjną na córkę Jagodę D. W dniu [...] 2006r. Małgorzata D. dostarczyła akt zgonu byłego męża Leszka D., ojca uprawnionej. Organ podniósł, iż zgodnie z treścią aktu zgonu wyżej wymieniony zmarł w dniu 21 marca 2006r. Organ wskazał obowiązujący w tej sytuacji przepis art. 25 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003r. oświadczeniach rodzinnych, na podstawie którego osoba uprawniona zobowiązana jest w przypadku takiej sytuacji (jak śmierć ojca dziecka) do niezwłocznego zawiadomienia organu o tym fakcie.
W związku z powyższym organ na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy uznał, że zaliczka za kwiecień, maj i czerwiec 2006r. została nienależnie pobrana i wskazał, że Małgorzata D. jest zobowiązana do jej zwrotu. W decyzji zaznaczono, że na podstawie art. 30 ust. 9 cyt. wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych właściwy organ może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności oraz rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Skarżąca decyzję otrzymał w dniu [...] 2006r., kwitując jej odbiór własnoręcznym podpisem. W pouczeniu organ wskazał, że od powyższej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarżąca pismem z dnia [...] 2006r. zwróciła się z wnioskiem do organu odwoławczego z prośbą o umorzenie pobranej na córkę zaliczki alimentacyjnej. We wniosku przytoczyła stan faktyczny, wskazując, iż jej były mąż Leszek D. zmarł we Włoszech, w W. Zaznaczyła iż z powodu braku środków finansowych - sprowadzeniem zwłok do Polski i pochówkiem jej byłego męża zajęła się siostra zmarłego. Skarżąca wskazała, iż opóźnienie w przekazaniu oryginału aktu zgonu zmarłego, powstało wskutek przedłużającej się procedury związanej z tłumaczeniami dokumentów. Skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną. Podniosła, iż z uwagi na nieformalne zatrudnienie zmarłego, córka Jagoda D. nie otrzyma renty po ojcu. Wskazała, iż sama pracuje okresowo, w ramach prac interwencyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., postanowieniem z dnia [...] 2006r. [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o przepis art. 127 § cytowanego powyżej kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze do Sądu skarżąca ponownie przywołała stan faktyczny sprawy, wskazując na swą trudną sytuację materialną wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Są Administracyjny, zważył co następuje
Sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem legalności. Natomiast art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera katalog spraw, które podlegają jurysdykcji sądów administracyjnych. Zgodnie z wskazanym powyżej przepisem z art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów proceduralnych. Organ potraktował wniosek skarżącej jak odwołanie mimo, iż z treści pisma zatytułowanego "wniosek" wyraźnie wynika, że dotyczy ono umorzenia nienależnie pobranej zaliczki alimentacyjnej. W takiej sytuacji organ odwoławczy z urzędu winien ocenić na podstawie art. 19 cytowanego powyżej KPA swą właściwość rzeczową w sprawie wniosku o umorzenie zadłużenia a następnie wniosek ten zgodnie z art. 65 Kpa przekazać postanowieniem organowi właściwemu a nie stwierdzać uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu (art. 19 KPA) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. (vide wyrok Sądu Najwyższego z 1991-05-29, III ARN 17/910publ: PiP rok 1992, Nr 3, str. 108 Artykuł 65 reguluje obowiązek organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu.
Organ niewłaściwy w sprawie obowiązany jest niezwłocznie przekazać podanie niezależnie od tego, czy podanie czyni zadość wymogom formalnym. Ocena spełnienia wymogów podania określonych wart. 65 należy do organu właściwego w sprawie. Dotyczy to również zachowania terminu do dokonania czynności (zob. A. Wróbel, (w:) Jaśkowska, Kodeks, s. 409).
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 it. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.