Uzasadnienie
II SA/Bd 96/04
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania E. R., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania Ł. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. R. w T. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Prezydent Miasta T. na wniosek E. R. wszczął postępowanie w sprawie wymeldowania Ł. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. R. w T. Skarżąca dołączyła do wniosku prawomocny wyrok eksmisyjny wydany przez Sąd Rejonowy w T. z dnia 22 lipca 2003 r., w którym nakazano Ł. M. opuszczenie wymienionego lokalu bez prawa do otrzymania lokalu socjalnego. Wnioskodawczyni nadmieniła, że Ł. M. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 1997r.
Wojewoda [...] wskazał na czynności dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji, takie jak zażądanie informacji z Komisariatu Policji, przesłuchanie stron, oględziny lokalu.
Komisariat Policji poinformował, że Ł. M. od ok. 2 lat nie mieszka przy ul. R., a aktualnego adresu nie zdołano ustalić. Matka Ł. M. - I. M. zeznała, że jej syn nigdy nie wyprowadził się z wymienionego lokalu, a od kwietnia 2001r. do kwietnia 2002 r. odbywał czynną służbę wojskową. Po powrocie z wojska często przebywał u swojej babki, którą się opiekuje. W okresie letnim przebywa na działce. W wyniku oględzin ustalono, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste należące do Ł. M. takie jak bielizna osobista, przybory toaletowe, a także tapczan z pościelą służący Ł. M. Na dowód nieprzebywania Ł. M. w lokalu skarżąca powołała się na bezskuteczne próby poszukiwania Ł. M.i przez kuratora sądowego.
W ocenie Wojewody [...] organ I instancji dołożył należytych starań w dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy nadmienił, że przychodzenie kuratora do Ł. M. nie może stanowić podstawy żądania przez organ meldunkowy od Sądu Rejonowego sprawozdania z kontaktów kuratora ze stroną w niniejszej sprawie, pomijając już znaczenie tego dowodu. Ponadto bezcelowe byłoby wyjaśnianie w Zakładzie Energetycznym i Zakładzie Gazowniczym sprawy korzystania z prądu i gazu przez Ł. M., ponieważ niekorzystanie z tych mediów może wynikać z różnych przyczyn, w tym z powodu odcięcia ich. W ocenie organu odwoławczego nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające podjęcie decyzji o wymeldowaniu Ł. M. w trybie przewidzianym w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W skardze na powyższą decyzję E. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.4.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 77 § 1 i 80 K.p.a. wobec nie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, a w szczególności nie uzyskania informacji z Zakładu Energetycznego w T. jak i Rejonu Gazowniczego w T., odnośnie odcięcia energii elektrycznej jak i gazu, w związku z nie zamieszkiwaniem lokalu nr [...].
W uzasadnieniu skargi wskazano, że jest bezspornym, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] 2003 r. sygn. [...] orzeczono eksmisję Ł. M. z lokalu nr [...] przy R. w T., bez uprawnień do otrzymania lokalu socjalnego. W toku postępowania przed Sądem Rejonowym wykazano, że Ł. M. w lokalu nr [..] przy R. w T. faktycznie nie przebywa w nim ani też nie mieszka w nim. Świadczą o tym informacje Komisariatu Policji w T. jak i próby zastania Ł. M. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym przez kuratora sądowego oraz bezskuteczne wizyty windykatora MZK.
Mogłoby to znaleźć potwierdzenie dzięki informacjom z Zakładu Energetycznego oraz Zakładu Gazowniczego o wysokości zużycia mediów lub ich odcięciu. Poważnym uchybieniem ze strony organu prowadzącego postępowanie było nie zlecenie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego na okoliczność faktycznego zamieszkiwania i przebywania Ł. M. w lokalu nr [...] przy ul. W. w T. Ustalenie tej okoliczności dałoby podstawę do zupełnie odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Wszechstronna ocena materiału dowodowego, do czego obliguje organy administracji art. 80 K.p.a., nie stanowi w tym względzie dowolności i opierać się musi na spójności zebranych dowodów.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Za nieuzasadniony uznał zarzut skarżącej, że organ I instancji nie dołożył należytych starań o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy z powodu nie przeprowadzenia dowodów z akt kuratora sądowego oraz zakładu energetycznego i gazowniczego. Wyjaśnianie sprawy korzystania z prądu i gazu przez Ł. M. należy uznać za bezcelowe, ponieważ nie korzystanie z tych mediów lub zmniejszone ich zużycie może wynikać z różnych przyczyn, które nie służyłyby przeprowadzeniu dowodu na opuszczenie przez niego lokalu. Informacja Komisariatu Policji, ze względu na dużą ogólnikowość przybliżonego czasu opuszczenia lokalu przez Ł. M. bez określenia nowego miejsca pobytu, okazała się niezgodna z ustaleniami z innych środków dowodowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zagadnienie sporne między stronami sprowadza się do oceny zebranych w sprawie dowodów i konieczności przeprowadzenia innych dowodów.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu.
Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ono formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.
Na pojęcie zamieszkania składają się dwa elementy, które muszą występować łącznie: przebywanie w sensie fizycznym oraz zamiar stałego pobytu. Zameldowanie, nie rodzi praw do lokalu, ani go nie pozbawia.
Powoływanie się przez skarżącą na prawomocny wyrok eksmisyjny nie może mieć w tej sytuacji znaczenia.
Wyrok orzekający eksmisję z lokalu pozbawia zainteresowanego uprawnień do tego lokalu, nie rodzi natomiast obowiązku jego wymeldowania.
W ocenie sądu, orzekające w sprawie organy zebrały wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena, wbrew poglądom skargi, nie jest dowolna. Organy orzekające oparły się na zeznaniach świadków, oględzinach lokalu. Odrzuciły natomiast informację Komisariatu Policji, która okazała się niezgodna z innymi zebranymi w sprawie dowodami. Oparto się także na wyjaśnieniach Ł. M. Ocena zebranych w sprawie dowodów nie przekracza granic swobodnej oceny i nie jest dowolna. Znajduje swoje odbicie w przeprowadzonych dowodach, w stosunku do których brak jest podstaw aby odmówić dania im wiary.
Organy prowadzące postępowanie administracyjne mają obowiązek przeprowadzenia określonych dowodów, jeżeli ich przeprowadzenie jest istotne w rozstrzyganej sprawie i przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Chodzi o przeprowadzenie dowodów, które mają udowodnić określony fakt pozostający w ścisłym związku przyczynowym z przedmiotem sprawy. Waloru takiego są pozbawione wnioskowane dowody z informacji zakładu energetycznego i zakładu gazowniczego. Informacje z zakładu energetycznego i gazowniczego są nieprzydatne dla rozpatrywanej sprawy, ze względu na wielość czynników mogących mieć wpływ na zużycie prądu czy gazu. Należy także podzielić pogląd, że nie ma potrzeby przeprowadzenia dowodu z zeznań kuratora sądowego względnie informacji z sądu o kontaktach kuratora z Ł. M. Kontakty kuratora służą zupełnie innym celom, niż realizacja obowiązku meldunkowego.
Sąd podziela pogląd orzekających w sprawie organów, że Ł. M. nie opuścił wymienionego lokalu i nie zerwał łączących go z nim więzi, które istnieją, pomimo krótkotrwałych pobytów poza wymienionym lokalem (w tym rocznego pobytu w wojsku).
Organy prowadzące postępowanie w tej sprawie rozpatrywały istnienie przesłanek do wymeldowania, a nie do stwierdzenia pobytu w innym miejscu, w szczególności w lokalu [...] przy ul. W. w T. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalenie skargi.