Uzasadnienie
II SA/Bd 97/10
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojskowy Komendant Uzupełń w O. W. przyznał L. P. świadczenie pieniężne - 60.236,46 zł jako uposażenie za okres pozostawania poza służbą przyznane w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] Dowódcy P. Okręgu Wojskowego (dalej w skrócie: Dowódca POW) w sprawie wypowiedzenia chor. L. P. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez organ wojskowy, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa(decyzja nr [...] Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...])
Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] stwierdził nieważność ww. decyzji z [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jako podstawę prawną organ przyjął art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) oraz rozporządzenie MON z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie wojewódzkich sztabów wojskowych i wojskowych komend uzupełnień (Dz. U. Nr 66, poz. 613 z późn. zm.),wskazując, że w okresie pomiędzy zwolnieniem ze służby a dniem rozpoczęcia ponownego pełnienia służby nie przysługuje prawo do uposażenia, gdyż w tym okresie żołnierz faktycznie służby nie pełnił.
Od tej decyzji L. P. wniósł odwołanie, wskazując, że jest nietrafna i jest reperkusją pisma Dowódcy POW z [...] oraz stoi w sprzeczności z dokumentami przywrócenia go do służby.
Dowódca POW decyzją Nr [...] z [...] na podstawie art. 138 § 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że prawo do uposażenia przysługuje wyłącznie za okres pełnienia zawodowej służby wojskowej, a decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień w O. W. nr [...] z dnia [...] dotknięta została szeregiem kwalifikowanych wad prawnych, skutkujących uznaniem jej za nieważną. Brak było podstawy prawnej do uznania, że L. P. od dnia [...] do dnia [...] pełnił zawodową służbę wojskową, a także przejęcie wbrew art. 72 ust. 2 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r., iż prawo do uposażenia może uzyskać osoba, która nie pełniła zawodowej służby wojskowej.
Na powyższą decyzję L. P. wniósł skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, uznanie odwołania, albo uchylenie zaskarżonego orzeczenia i nakazanie ponownego rozpatrzenia sprawy oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów i zasądzenie kosztów procesu. Wg skarżącego mamy do czynienia z brakiem poszanowania prawa. Wojskowy Komendant Uzupełnień działając prawidłowo wydał słuszną decyzję, która przez zobowiązanego Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego nie została wykonana. Zobowiązany organ do wypłaty należności uchylił zobowiązującą decyzję a ta została zaakceptowana przez zaskarżony organ.
W odpowiedzi na skargę organ powtarzając argumentację zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 133 § 1 (zd.
- ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.
Z akt sprawy wynika natomiast, że jest okolicznością bezsporną, iż skarżący L. P. z dniem [...] zwolniony został z zawodowej służby wojskowej i nie pełnił jej od [...] do [...] co było następstwem decyzji Dowódcy POW z [...] - Nr [...], otrzymując świadczenie należne żołnierzom zawodowym zwolnionym ze służby. Skoro więc skarżący we wskazanym okresie czasu nie pełnił zawodowej służby wojskowej, to nie mógł nabyć prawa do uposażenia i innych należności pieniężnych wiążących się z faktycznym, tj. rzeczywistym odbywaniem zawodowej służby wojskowej.
Powyższej oceny nie zmienia skądinąd oczywisty fakt, że powyższa decyzja Dowódcy POW z [...] Nr [...] uznana została w sposób przewidziany prawem i przez uprawniony do tego organ – Dowódcę Wojsk Lądowych (decyzją [...] z [...]) za nieważną.
W związku z tym zauważyć przede wszystkim należy, że decyzja stwierdzająca nieważność niewątpliwie jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną ale decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy także doniosłe elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności ustaje w tej dacie. Stąd w skutkach prawnych decyzji nieważnościowej istotne są również elementy konstytutywne. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważniej decyzji nie powoduje więc absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck s. 762-763; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Zakmycze, wydanie 3, s. 846). Oznacza to, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Domniemanie jej legalności upada dopiero z chwilą doręczenia stronom decyzji nadzorczej orzekającej o istnieniu kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu prawnego.
Decyzja Dowódcy POW z dnia [...] wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku służbowego. Skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Uzyskał zatem nowy status, z którym wiązało się prawo do odprawy, prawo do emerytury wojskowej oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a tym samym nie powstało roszczenie o jego zapłatę. W tym czasie wobec skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienie finansowe, a mianowicie prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, a nie prawo do świadczeń z tytułu pełnienia i pozostawania w zawodowej służbie wojskowej.
Stąd należy uznać, że brak było podstaw prawnych do ustalenia i wypłaty uposażenia z tytułu pełnienia przez skarżącego za okres w jakim pozostawała w obrocie prawnym decyzja Dowódcy POW z [...] I dlatego nie można dopatrzyć się w zaskarżonej decyzji (jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji) naruszenia obowiązującego prawa, a w szczególności przepisów art. 72 ust. 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, z którego wynika uzależnienie prawa żołnierza zawodowego do uposażenia od rzeczywistego pełnienia służby. W myśl ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) tylko z tytułu pełnienia – co w niniejszej sprawie we wskazanym okresie nie miało miejsca – służby, żołnierzom zawodowym przysługuje określone tą ustawą uposażenie. Nie doszło także przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Przepis ten stanowi bowiem, że nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy z uwagi na to, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa należało na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić. I dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku.