Uzasadnienie
II SA/Bd 978/07
W dniu [...] lutego 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynął wniosek Genowefy i Bolesława N. - współwłaścicieli działki nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy J. P. z dnia [...] lutego 2004 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego (magazynu zbożowego) na należącej do Ryszarda i Barbary B. działce nr [...] położonej w miejscowości J. Z. Wnioskodawcy podnieśli, że postępowanie w powyższej sprawie toczyło się bez ich udziału w charakterze stron, a nadto wydanie decyzji nie zostało poprzedzone zajęciem stanowiska przez Zarząd Dróg Powiatowych w B., stosownie do art. 53 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z czym decyzja ta rażąco narusza prawo.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy J. P. stwierdzając, że inwestycję objętą decyzją o warunkach zabudowy stanowi magazyn zbożowy oddalony od nieruchomości małż. N. około 60 m, a wyżej wymienieni nie wskazali normy prawa, z której wnikałyby dla nich z tego tytułu określone prawa lub obowiązki, a tym samym nie wykazali swojej legitymacji prawnej jako strony w niniejszej sprawie.
Następnie nie uwzględniając wniosku Genowefy i Bolesława N. o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] września 2007 r. decyzję nr [...] orzekającą o utrzymaniu poprzedniej decyzji w mocy.
SKO wskazało, że wnioskodawcy, poza ogólnikowym stwierdzeniem, że planowana inwestycja oddziaływuje na ich nieruchomość, nie określili, w jaki sposób inwestycja ta narusza ich interes prawny. Jednoczenie organ wywiódł, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania nieważnościowego z urzędu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Genowefa i Bolesław N. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 7 i 28 kpa.
Skarżący zarzucili, że SKO nadużywając art. 28 kpa wymagało od nich wskazania, który z przepisów prawa przyznaje im uprawnienia lub nakłada na nich obowiązek, zaś samo nie określiło, który z przepisów prawa obliguje ich do znoszenia uciążliwości.
Zadaniem skarżących SKO nie przedstawiło jasnej i czytelnej interpretacji pojęcia interesu prawnego, wykorzystując to pojęcie do wyeliminowania ich jako wnioskodawców w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez nich decyzji.
W skardze wskazano, iż organ ustalający warunki zabudowy winien na mapie załączonej do decyzji oznaczyć obszar oddziaływania inwestycji ze szczególnym uwzględnieniem emisji hałasu, pyłu, gazów, odorów itp., a organ II instancji zobowiązany był zweryfikować ustalony przezeń zakres oddziaływań i na tej podstawie zakreślić krąg osób, których prawo do korzystania z własnej nieruchomości przez uciążliwości inwestycji będą naruszone. Ponadto rozpatrując kwestię stron postępowania SKO pominęło art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jakkolwiek w kontekście tego przepisu wykazanie interesu prawnego polega na wykazaniu naruszenia przez zamierzenie inwestycyjne spokojnego korzystania z zabudowanej nieruchomości. Niezależnie od tego, skarżący podnieśli, że Burmistrz Miasta i Gminy J. P. zastosował art. 61 ust. 4 ustawy z 27 marca 2003 r. i zrezygnował z analizy przewidzianej w art. 61 ust. 1 pkt 1 w sytuacji, gdy wg nich powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z budową nie przekracza średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w gminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Sąd administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że obligowany jest reagować także na nie podniesione w skardze, dostrzeżone przez siebie naruszenia prawa.
W związku z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu.
W świetle art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ma zastosowanie dotyczący odwołań art. 134 kpa.
Obowiązkiem organu wynikającym z art. 134 kpa jest zbadanie w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesione zostały w przewidzianym przepisami terminie.
Termin ten określa art. 129 § 2 kpa stanowiąc, iż wynosi on 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzję ogłoszono ustnie - od dnia jej ogłoszenia.
Uchybienie ustawowego terminu do złożenia tak odwołania, jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje ich bezskuteczność, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W przypadku takim organ II instancji obligowany jest, stosownie do art. 134 kpa stwierdzić uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Z akt administracyjnych wynika, że decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2007 r. odebrał pod podanym przez skarżących adresem w dniu [...] kwietnia 2007 r. domownik (syn skarżących), poświadczając ten fakt swym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Termin do odwołania się od tej decyzji upływał zatem z dniem [...] maja 2007 r.
Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany w Urzędzie Pocztowym w J. P. w dniu [...] maja 2007 r., o czym świadczy data stempla pocztowego widniejącego na kopercie, w której znajdowała się przesyłka. Tym samym ustawowy termin do złożenia powyższego wniosku przekroczony został o jeden dzień. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie załączono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Przepis art. 134 kpa ma charakter bezwzględnie obowiązujący – do uznania organu nie należy, czy rozpatrzy, czy też nie spóźniony środek odwoławczy, nawet w sytuacji gdy zwłoka wyniosła tylko jeden dzień.
Rozpatrzenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, oznaczające weryfikację w postępowaniu odwoławczym korzystającej z ochrony trwałości (art. 16 § 1 kpa) decyzji ostatecznej, stanowi rażące naruszenie prawa przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z powyższym, ze względu na to, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło zaskarżoną decyzję co do meritum, zamiast wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 kpa, orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy w dniu 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jak w sentencji.